یونگ و بخش تاریک وجود
آرزو حسینی
این کتاب با بیانی ساده و جامع، مدخلی بسیار مناسب برای فهم زندگی و اندیشههای کارل گوستاو یونگ روانشناس بزرگ سوئیسی است. شهرت جهانی یونگ بهخاطر ابداع سیستم روانشناسی است که آن را روانشناسی تحلیلی مینامید. علت این نامگذاری این بود که تکنیک خود را از روش روانکاوی فروید متمایز کند.
او خود از دوستداران فروید بود و نظریات فروید درباره ضمیر ناخودآگاه تاثیر بسزایی در تکوین نظریات وی داشت. اگرچه این دوستی سرنوشت خوبی نیافت و بعدها به اختلاف این دو انجامید. دوران کودکی یونگ در دهکدههای کوچک گذشت. خاطرات او از این دهکدهها، عشق به طبیعت و رابطه معنوی با موجودات زنده را در او به وجود آورد. مذهب نیز در دوران کودکی یونگ نقش مهمی ایفا کرد. این مساله خود زمینهساز علاقهمندی یونگ به علوم ماورائی و متافیزیک بود. یونگ از همان کودکی شخصیت خود را دوپاره یافت، بخشی که منطقی بود و بخشی که تحت تاثیر طبیعت و مذهب به دریافتهای شهودی علاقهمند بود.
اسطورهها برای یونگ اهمیت بسزایی داشتند. یونگ همواره بر اهمیت وجود اسطورههای موجود در همه فرهنگها اصرار میورزید؛ زیرا معتقد بود که عملکرد و هدف اسطورهها نشان دادن راه تکاملی است که ما انسانها باید آن را در زندگی خود بپیماییم. او مطالعات زیادی را درباره ادیان مختلف خصوصا ادیان شرقی انجام داد و توانست تصاویر کهنالگویی را در تفکر مذهبی تشخیص دهد. جذابترین جنبه روان انسان از نظر یونگ، ضمیر ناخودآگاه بود که او آن را از طریق مطالعه رویاها، اسطورهها و تخیلات بیماران و با استفاده از شیوههای خلاقانه کشف میکرد. از نظر یونگ رویاها انعکاس جنبههای مختلف زندگی است و حتی قابلیت گستردگی آن فراتر از روان خود فرد رویابین است و ریشه در ناخودآگاه جمعی دارد. نظر و توجه خاص یونگ موضوع ناهنجاریهای روانی بود. از نظر او این ناهنجاریها سرشار از معانی سمبلیک هستند.
یونگ معتقد بود که وظیفه هر کس در زندگی رسیدن به وحدت وجود و آشتی دادن تضادهای روح و روان خویش است. مواجهه با بخش تاریک وجود هر فرد که سایه نامیده میشود راه رهایی انسانهاست و این مواجهه تا آخر عمر با فرد خواهد بود. بسیاری از اصطلاحات ابداعی یونگ از قبیل کهنالگو و درونگرا در مکالمات روزمره جا افتاده و به کار میرود. نظریات یونگ منتقدان زیادی دارد ولی تاثیر اندیشههای او فراتر از زمانهاش رفته است و این باعث شده که در زمره یکی از بزرگترین اندیشمندان قرن بیستم قرار بگیرد.