کتاب، از عرش تا فرش
فرهاد گوران نویسنده روزنامه‌نگار
بر سر کتاب در ایران چه آمده است که آثار مشهورترین نویسندگان و ناشران به زیر هزار نسخه نزول کرده، آن هم در جامعه‌ای که از هر نظر مستعد کتاب‌خوانی است؛ جامعه‌ای که کتاب به‌صورت تاریخی در آن واجد هاله‌ای الهیاتی بوده است. کارشناسان و پژوهشگران در باب دلایل کاهش چشمگیر و ناامید‌کننده شمارگان کتاب سخن‌ها گفته‌اند که شرح آن در این مختصر نمی‌گنجد.
مثلا تکوین فضای مجازی و شکل‌گیری شبکه‌های عمومی مانند کانال‌های تلگرامی و وبلاگ‌ها و سایت‌ها در کنار کاهش قدرت خرید مردم، یکی از دلایل افت تمایل به خریدن و خواندن کتاب تلقی شده است. کسی که توان مالی خریدن کتاب مورد علاقه‌اش را ندارد اگر پیگیر باشد لاجرم به دیدن و خواندن بخشی یا چکیده‌ای از آن در فضای مجازی دل خوش می‌کند. البته این نیز هست که هنوز کتاب الکترونیکی در ایران «جا» نیفتاده و خوانندگان کمابیش ترجیح می‌دهند صورت کاغذی کتاب را ببینند و لمس کنند. ما در این صفحه از نویسندگان و مترجمان می‌خواهیم درباره آخرین کتاب خود، ضرورت نوشتن یا ترجمه و موضوعیت آن سخن بگویند؛ یا تازه‌ترین خوانده هایشان را به خوانندگان معرفی کنند، البته به‌صورت فشرده و کوتاه، که فضای این صفحه محدود است، بنابرین روال کار این است: کم گوی و گزیده گوی چون دُر. توماس آکویناس، فیلسوف بزرگ، سخن مشهوری دارد: «دوری گزینید از کسی که تنها یک کتاب خوانده است.» در روزگار ما هستند کسانی که همان یک کتاب را هم به خوبی و دقت نمی‌خوانند. چندی پیش عکس‌هایی در فضای مجازی منتشر شد که دال بر واردات قفسه‌های کتاب از یک کشور خارجی بود؛ قفسه‌هایی تزئینی با کتاب‌هایی در رنگ‌های مختلف و چشم‌نواز! این همان لحظه‌ای است که باید کمی بیندیشیم، هم به بازار کتاب، و هم به کیفیت خواندن و وضعیت اقتصادی و روان‌شناختی مخاطب.
