غیبت پساانتخاباتی اصولگراها در همایش احزاب
شرق نوشت؛
چهارمین همایش فصلی خانه احزاب، بعد از انتخاب حسن روحانی به‌عنوان رئیس‌جمهوری دوازدهم، پنجشبنه در سالن اجتماعات وزارت کشور برگزار شد. مهم‌ترین ویژگی این همایش حضور پررنگ چهره‌های حزبی اصلاح‌طلب و غیبت احزاب و چهره‌های شاخص اصولگرا بود. در گذشته اصولگرایان هر زمان از سهم خود در شورای مرکزی خانه احزاب راضی نبودند، زیر میز آن می‌زدند. در قانون جدید، بعد از بازگشایی خانه احزاب در دولت روحانی، سهمی برابر به اصولگریان، اصلاح‌طلبان و مستقلین رسیده است؛ اما به نظر می‌رسد اصولگرایانِ دلخور از نتیجه انتخابات، راضی به همان سازوکار شبه‌حزبی درون‌جریانی خود یعنی جبهه مردمی نیروهای انقلاب (جمنا) هستند.
علی‌اصغر احمدی معاون سیاسی وزیر کشور در این همایش گفت: «در فضای فعلی که غربی‌ها به دنبال افزایش تحریم‌ها هستند، باید بیشتر بر انسجام و وحدت ملی توجه کنیم، تقابل با هرگونه افراط‌گرایی را در دستور کار خود قرار دهیم و از آزادی‌های مشروع سیاسی حمایت کنیم». او افزود: «قانون انتخابات ما مشکل دارد؛ چون رجل سیاسی در قانون تعریف نشده، شاهد بودید در همین سالن فردی فرزند چهار‌ساله‌اش را آورده بود تا برای انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کند». او با بیان اینکه من از صداوسیما گلایه ندارم؛ اما برخی از برنامه‌ها خارج از آنچه در کمیسیون تبلیغات تصویب شده بود، پخش شد، افزود: «مثلا برنامه منطقه آزاد چه جهت‌دهی‌ها که نکرد، صداوسیما باید ملی و با آحاد ملت باشد. ما می‌گفتیم برخی از سایت‌ها و روزنامه‌های وابسته به نهاد‌‌ها که له یا علیه نامزدی کار می‌کنند، باید با آنها برخورد کنید. جای تعجب دارد قاضی در کمیسیون تبلیغات می‌گفت ما به این نتیجه نرسیدیم. ما گفتیم اگر کسی ورزشگاه و سالن خواست بدهید؛ اما دیدید، چه کار‌ها و با چه عناوینی انجام دادند».غلامحسین کرباسچی، دبیرکل حزب کارگزاران، در ادامه مراسم، کنایه‌ای به معاون سیاسی وزیر
کشور زد و گفت: «آقای احمدی از توسعه احزاب اعلام حمایت کردند؛ اما می‌خواهم بگویم این تعارف است. نشانه‌اش این است که در کمیسیون ماده ۱۰ احزاب هفت نفر از مجلس و... حضور دارند و قرار است دو نماینده از احزاب بدون حق رأی حضور داشته باشند. این تصور که فکر کنیم قدرت احزاب برای تضعیف دولت است، اشتباه است».کرباسچی تأکید کرد: «در زمان انتخابات ممکن است حرف‌های گزنده زده شود که این به نفع مصالح ملی نیست. اینکه علیه قوای دیگر و شخصیت‌ها صحبتی کنیم، به نفع دولت و کشور نیست. از همه و دولت محترم بخواهیم به جای اینکه تا رئیس‌جمهور یک حرف نیشدار و تندی می‌زند، آن را در رسانه‌ها تقویت کنیم که آقای رئیس‌جمهور هم تشویق شود باز هم چنین حرف‌هایی را ادامه دهد، آن را تعدیل کنیم. در زمان انتخابات ممکن است که این حرف‌ها تقویت‌کننده و تأثیرگذار باشد؛ اما فکر می‌کنم این تعبیرهایی که به کار برده می‌شود و ما هم گاهی خوشمان می‌آید و درباره شخصیت‌ها، قوا و نهادهای دیگر است، نه به نفع دولت است و نه به نفع حکومت و مردم». آذر منصوری، عضو حزب اتحاد ملت، در این همایش گفت: «فعالیت حزبی در کشور ما با مشکل مواجه است. من به‌عنوان کسی که دو دهه است
فعالیت حزبی می‌کنم و قانون احزاب را نیز مطالعه کرده‌ام، می‌گویم این قانون بسیاری از فعالان را گوشه‌نشین کرده است. باید اصلاحاتی در آن انجام شود و صدور پروانه فعالیت احزاب و باطل‌کردن آن و همچنین زیر‌نظر‌گرفتن فعالیت احزاب تغییر کند تا احزاب مستقل عمل کنند».
رسول منتجب‌نیا، قائم‌مقام حزب اعتماد ملی، هم با اشاره به اینکه به همراه چند نفر از دبیران احزاب خدمت آقای هاشمی رسیدیم و ایشان در این فرصت نیم‌ساعته چندین بار بر خانه احزاب تأکید داشتند و می‌گفتند که خانه احزاب می‌تواند مرکزی برای تقویت احزاب باشد، گفت: «گسترش احزاب در یک بحث مربوط به حاکمیت و مسئولان بوده و بخشی دیگر مربوط به خود ما؛ یعنی احزاب است. بسیاری از سیاسیون می‌گویند در کشور ما احزاب گسترش نمی‌یابد. من نمی‌دانم چه استدلالی پشت این قضیه است. نه مردم و نه مسئولان و نه قانون اساسی مانعی برای گسترش احزاب نمی‌بیند. ما اگر منتظر باشیم که مسئولان بیایند و فرش قرمزی برای احزاب بیندازند، اشتباه است. همین که آقای روحانی تلاش کردند و خانه احزاب را راه انداختند، باید از ایشان تشکر کرد. از دولت یازدهم انتظار داریم که احزاب را بیشتر تقویت کند. البته آن به این معنی نیست که احزاب همه انتظارات را از دولت داشته باشند. باید درباره تحزب فرهنگ‌سازی کنیم، باید بر روی این قضیه کار کنیم که حزب یک اصل و یک رکن دموکراسی است و بدون تحزب نمی‌توانیم به توسعه برسیم. شهید بهشتی اگر می‌گفت حزب معبد من است، تعارف نمی‌کرد. بسیاری
از احزاب ما امروز به ستاد انتخابات تبدیل شده‌اند و رسالت گذشته را ندارند؛ بنابراین اگر می‌خواهیم به دولت کمک کنیم، حق داریم که بگوییم برای احزاب جایگاه بیشتری داشته باشد. مجلس دهم چشم امید ماست. باید قانون احزاب در این مجلس اصلاح شود».حسین کاشفی، دیگر عضو حزب «اتحاد ملت»، هم درباره جایگاه مردم در قانون اساسی سخن گفت و افزود: «باید به احزاب توجه کنیم و یکی از مواردی که باید خانه احزاب به آن بپردازد، این است که به جای اینکه سراغ دولت برود، باید کار را از خود شروع کند. حزب باید دارای برنامه باشد و نیرو برای اداره مملکت تربیت کند. اگر حزب را به‌عنوان دولت در سایه مطرح می‌کنند، درست است؛ نه اینکه گروه‌هایی مافیایی که فعالیت دارند، به صحنه بیایند. بعضی از احزاب را به هیئت و رئیس هیئت تبدیل کردیم. باید همان‌طور که اخلاق سیاسی را مطرح می‌کنیم، بیاییم راستی و صداقت را مطرح کنیم. این فعال سیاسی با ذکر این مطلب که باید بتوانیم در احزاب با هم گفت‌وگو و تعامل داشته باشیم، گفت: «همان‌جا که انتقاد داریم، پیشنهاد هم داشته باشیم. دولت نباید احزاب را رقیب خود بداند؛ بلکه باید زمینه رشد احزاب را فراهم کند».فاطمه راکعی
دبیرکل جمعیت زنان مسلمان نواندیش هم در واکنش به یکی از حضار که خانه احزاب را خانه تیمی خواند، عنوان کرد: «اگر این‌طور است جلسه را تعطیل کنیم، اما دوستان این گردهمایی مهم است چون بعد از انتخابات دور هم جمع شده‌ایم و احزاب باید نقش بسزایی در فصل سیاسی کشور داشته باشند. این رفتار در شأن خانه احزاب نیست، همه باید تلاش کنیم و اولین کار این است که حضور خود را هدفمند کنیم. دبیرکل جمعیت نواندیش زنان مسلمان تأکید کرد: قوای سه‌گانه وظایفی نسبت به احزاب دارند که باید پیگیری کنیم، اما گاهی هر کاری که دلشان می‌خواهد در ارتباط با احزاب انجام می‌دهند. او تأکید کرد: قوانین احزاب و جرم سیاسی باید با حضور احزاب تدوین و اصلاح شود. احزاب در توسعه پایدار کشور مؤثر هستند.
اصلاح قانون احزاب را خود احزاب آغاز کنند
محمود صادقی نماینده اصلاح‌طلب مجلس هم با اشاره به اینکه احزاب باید با توجه به قانون اساسی فعالیت کنند، افزود: اصل بر آزادی است. در سال ۶۰ وقتی قانون احزاب تصویب شد، مقرر شد احزاب باید از وزارت کشور مجوز بگیرند که شورای نگهبان مخالفت کرد. صادقی ادامه داد: شورای نگهبان اخذ مجوز را مخالف قانون اساسی می‌دانست و این قانون را بعد از مدت‌ها بدون مهر تأیید کرد. نماینده مجلس شورای اسلامی در ادامه با یادآورشدن حادثه تروریستی هفت تیر عنوان کرد: پدر نیز به فعالیت‌های حزبی ایمان داشتند و مانند شهید بهشتی معتقد بودند حزب، معبد است. او خطاب به دبیران کل گفت: «اصلاح قانون را خود احزاب باید آغاز کنند، کسی پیش‌قدم نمی‌شود. قانون جدید در برخی از موارد قدم به جلو است و ماده کمیسیون ۱۰ را می‌توان مثبت تلقی کرد. قانون احزاب در این مورد توضیح داده و از طرفی دولت هم طبق قانون موظف شده ردیف بودجه در نظر بگیرد».
او خاطرنشان کرد: «تخصیص بودجه از سوی دولت غلط است و استقلال حزب را زیر سؤال می‌برد و این درست نیست دست دراز کنید زیرا رگ حیات شما زیر نفوذ دولت قرار می‌گیرد. نماینده مجلس دهم تأکید کرد: احزاب نقش مؤثری در شکل‌گیری دولت‌ها دارند و این ضعف است که در قوانین انتخاباتی اشاره به حضور آنان نشده است. او در ادامه افزود: آقای کواکبیان تلاش کرد ردیف بودجه احزاب در بودجه ۹۶ باشد، اطلاع دقیقی ندارم که انجام شده است یا نه». محمدجواد حق‌شناس، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی هم در همایش فصلی خانه احزاب گفت: «امیدواریم دولت تدبیر و امید در چهار سال آینده مسیر خود را در زمینه احزاب پیگیری کند. هیچ توسعه و پیشرفت و حرکت روبه‌جلویی بدون یک نظام حزبی منسجم و قوی وجود نداشته و ندارد. اگر بخواهیم جمهوری اسلامی را که مدعی هستیم به عنوان ام‌القرای جهان اسلام است، به عنوان یک الگو برای اداره جهان مطرح کنیم، باید حداقل فضای لازم برای تحقق این ادعا فراهم شود. عضو حزب اعتماد ملی بیان کرد: دو قانون انتخابات و احزاب را داریم که با وزارت کشور ارتباط دارد. هیچ پیوندی بین این دو حوزه وجود ندارد. مگر می‌شود در مورد قانون انتخابات صحبت کنیم
اما هیچ اشاره‌ای به احزاب نشود».این فعال سیاسی اصلاح‌طلب تشریح کرد: «بزرگ‌ترین دغدغه اصلی مردم در صد سال گذشته انتخابات بوده است. مصدق وقتی بر سر کار آمد، بیان کرد دو برنامه دارم که یکی مربوط به انتخابات بود. متأسفانه چهار نوع انتخابات داریم که چهار قانون هم برای آن داریم. ما نیاز به نظام جامع فعالیت سیاسی داریم. موضوع جرم سیاسی باید در قانون انتخابات دیده شود. سال ۸۸ در کشور مشکل ایجاد شد و عده‌ای بحث انحراف و عده‌ای فتنه را مطرح کردند و همه هم ضرر کردیم». حق‌شناس تأکید کرد: «این یعنی نتوانستیم در انتخابات مدیریت کنیم. هنوز نتوانسته‌ایم جرم سیاسی را با اینکه در قانون اساسی آمده تعریف کنیم. هفته گذشته آقای محمدجواد لاریجانی اعلام کردند که در این مملکت زندانی سیاسی نداریم». او افزود: «چرا باید این‌گونه رفتار شود؟ جرم سیاسی را تعریف کنیم. اگر کسی مجرم شد، فرقی نمی‌کند از آقای کروبی و موسوی گرفته تا دیگران اگر مجرم بودند، بر اساس همان قانون محاکمه شوند. اگر در چهار سال آینده این موضوع در دستور کار قرار گیرد، همه احزاب هم حمایت می‌کنند».حق‌شناس یادآور شد: «در دو جا باید از دولت تشکر کنم؛ یک اینکه شورای
سیاست‌گذاری یک گام رو به جلو بود که نهایتا به سمت تشکیل احزاب بزرگ برویم. در حوزه اصولگرایی جمنا را داریم که متأسفانه از بالا به پایین شکل گرفت. اگر اصولگرایان این تلاش را مانند اصلاح‌طلبان انجام می‌دادند، می‌توانستیم زمینه رسیدن به تشکل‌های سیاسی قدرتمند را مهیا کنیم. کاری که دولت انجام داد شایسته بود اما کافی نبود و انتظار بیش از این می‌رود که به توسعه احزاب بیشتر توجه شود».
تا حرف می‌زنیم مسئله را امنیتی می‌کنند
حسن بیادی دبیرکل جمعیت آبادگران جوان ایران اسلامی هم در همایش فصلی خانه احزاب با نقد وضعیت موجود در ساختار احزاب گفت: «وضع موجود احزاب همین است که می‌بینید، اوضاع سیاسی بهتر از این نخواهد شد چون ساختار مدیریت اجرائی کشور خراب است. باید به دنبال اصلاح ساختار اجرائی باشیم، شأن کشور این نیست. در آنگولا انتخابات این‌گونه برگزار نمی‌شود. احزاب نقش دارند، برای یک نفر موقع آمدن به‌به می‌کنیم و در بدرقه‌اش چیز دیگری می‌گوییم، چرا یک نفر در کشور ما محبوب نمی‌ماند؟» این فعال سیاسی خاطرنشان کرد: «استقرار احزاب مؤثر و فراگیر باید صورت بگیرد، منظورم حزب رستاخیز و از این دست نیست؛ منظورم حزب واقعی درحال‌حاضر است. همه به دنبال قدرت هستند؛ چپ و راست هم ندارد، اکثرا دنبال امپراتوری‌اند. چه کسی به اینها قدرت داده است؟ تا حرف می‌زنیم مسئله را امنیتی می‌کنند، من زبان و دینم را به شما نفروختم».
حجت‌الاسلام اشرفی‌اصفهانی عضو حزب مستقل ایران در همایش فصلی خانه احزاب با اشاره به اهمیت احزاب گفت: «در زمان حزب جمهوری اسلامی آیت‌الله هاشمی فرمودند امام دستور دادند از وجوهات شرعی برای حزب در نظر گرفته شود که این نشانگر اهمیت حزب است. خانه احزاب در دولت اصلاحات پیشتاز و کارساز بود اما دولت نهم و دهم آن را تعطیل کرد».
این فعال سیاسی با بیان اینکه اجازه دهید خانه احزاب با قدرت و قوت و برنامه‌ریزی قبلی جلو رود، گفت: «خانه احزاب می‌تواند برای مجلس آینده و تداوم شورای شهر آینده و ریاست‌جمهوری برنامه داشته باشد و برنامه جامع و کامل ارائه دهد».
چه شد که بعد از دولت خاتمی خانه احزاب تعطیل شد؟
حسینعلی‌امیری معاون پارلمانی رئیس‌جمهور در همایش فصلی خانه احزاب گفت: «بحث من راجع به فراز و نشیب‌های احزاب و تحزب در نظام جمهوری اسلامی ایران بعد از انقلاب است. شما خوب می‌دانید سابقه احزب در ایران به مشروطه بازمی‌گردد. حزب به معنای واقعی و حقیقی تا پیروزی انقلاب اسلامی معنی نداشت؛ دو حزب وجود داشت که وابستگی آنان به حکومت مشخص بود».
امیری با بیان این مطلب که نقش احزاب در جامعه چیست و این بحثی است که در دانشگاه‌ها و محافل سیاسی باید مورد بررسی قرار گیرد، با اشاره به تاریخچه فعالیت احزاب، گفت: «سال ۵۷ سرآغاز تشکیل احزاب برای گروه‌های سیاسی و اجتماعی بود. مردم فارغ از اینکه چه دین و مذهبی دارند، حضور پیدا کردند. احزاب و گروه‌های سیاسی بعد از انقلاب شکل می‌گیرند اما برخی سابقه قبل از انقلاب دارند که به دلیل محدودیت در حکومت قبل از انقلاب مخفی بودند». معاون رئیس‌جمهور با اشاره به احزاب اوایل انقلاب بیان کرد: «در سال ۵۷ احزاب اسلامی و چپ سوسیالیستی شکل گرفتند که هر کدام به دنبال یارگیری و تأثیرگذاری بر حاکمیت بودند. احزاب لیبرالی و اسلام‌گرا و تند که بعدا به دلیل عدم پایگاه فقهی مناسب به منافقین تبدیل شدند، به فعالیت پرداختند. بخش دیگر احزاب چپ، توده و کمونیستی بودند و همچنین بخشی هم از نیروهای اسلامی و متدین تشکیل شد که بارزترین آنها حزب جمهوری اسلامی بود». امیری با اشاره به شرایط اول انقلاب گفت: «یک بخش مربوط به دهه ۶۰ تا سال ۶۷ است که برخی دست به اسلحه بردند و بیراهه رفتند و بعد از سال ۵۹ که عراق به ما حمله کرد موضوع احزاب سیاسی آن شور
اولیه خود را از دست داد و معطوف به جنگ شد». او گفت: «اواخر سال ۶۷ افراد شاخص، محور قرار می‌گیرند و در شرایطی که جنگ تمام می‌شود فصل جدید فعالیت احزاب شکل می‌گیرد که می‌توان آن را به عنوان دوره‌های قاعده‌مندشدن احزاب و تثبیت‌شدن آنها دانست که شناسنامه‌دار می‌شوند و نقش ایفا می‌کنند و در ارائه لیست و برگزاری همایش و... فعالیت می‌کنند». او با اشاره به نقش احزاب در دولت اصلاحات گفت: «مگر در دوره آقای خاتمی که خدا حفظش کند، به احزاب توجه نشد و دوره شکوفایی و توسعه سیاسی اتفاق نیفتاد؟ اما چه شد به جایی رسیدیم که خانه احزاب تعطیل شد؟ در این دهه است که می‌بینیم روزنامه سلام و عدالت چاپ می‌شود. در این دوره است که احزاب بر قدرت تأثیر می‌گذارند و نقش آیت‌الله هاشمی را برای تعدیل و اعتدال داریم». امیری گفت: «مقطع دیگر از انتخابات ۹۲ شروع می‌شود که روحانی به احزاب توجه ویژه دارد و به نقش احزاب در زمینه کادرسازی و انتقاد دقت نظر دارد. در این چهار سال به دستور رئیس‌جمهور اصلاح قانون احزاب صورت می‌گیرد». معاون رئیس‌جمهور بیان کرد: «احزاب به توسعه سیاسی کمک و نقش بسزایی ایفا کردند؛ البته تا رسیدن به آن جایگاه که انتظار
داریم، راه داریم بنابراین حزب در ایران در دوره نوجوانی خود است».
او با اشاره به تلاش دولت برای فعالیت احزاب گفت: خیلی تلاش کردیم جایگاهی برای احزاب ایجاد شود. نیاز به منابع و کارهای پژوهشی در دانشگاه داریم حتی نیاز به حمایت شخصیت‌های بزرگ داریم. امیری با اشاره به نیاز کشور به احزاب قدرتمند گفت: «متأسفانه به دلیل نبود کارکرد حزبی از ظرفیتی که در مجلس ایجاد شده بهره نمی‌بریم. کارکرد حزب تنها سیاسی نیست؛ باید آن را در کارکردهایی دیگر هم ببینیم. دولت از پیشنهادات استقبال می‌کند. نباید همه چیز را بر گردن حاکمیت بیندازیم؛ درست نیست. احزاب باید خود را تثبیت کنند».
-----------------------------------------
در حاشیه
هنگام سخنرانی محمد زارع‌فومنی، دبیرکل حزب موسوم به حزب مردمی اصلاحات حاشیه‌ای در این جلسه به وجود آمد چراکه جمشید ایرانی دبیرکل حزب فرزندان ایران خطاب به فومنی گفت: آقای فومنی برای لیست شورای شهر تهران از یک فرزند شهید پول گرفته و به دروغ گفته است این لیست مورد تأیید بزرگان و رهبران اصلاحات است. ایرانی افزود: بنابراین وی اختلاس سیاسی کرده است. فومنی در پاسخ گفت: احزاب آزاد هستند که لیست انتخاباتی بدهند و از نامزدها مبالغی را دریافت کنند بنابراین اگر تخلفی کرده‌ایم، قوه قضائیه باید به این قضیه ورود کند نه اینکه شما ما را در یک جلسه محکوم و متهم می‌کنید. آن فرزند شهید هم اگر ادعایی دارند قانونا بنده شکایت خواهم کرد تا قوه قضائیه به این تخلف رسیدگی کند. درباره مبلغ دریافتی نیز بنده دبیرکل حزب هستم و مسئول این مسئله نبوده‌ام چراکه افراد دیگری در حزب چنین مسئولیت‌هایی را برعهده دارند. به گزارش فارس او همچنین در پاسخ به علی صالح‌آبادی مبنی بر اینکه اگر فومنی اصلاح‌طلب است، من از اصلاح‌طلبی خارج می‌شوم، گفت: ایشان مسائل خود در روزنامه همبستگی را نخست روشن کند، بعد درباره اصلاح‌طلب بودن یا نبودن من نظر بدهد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
