پشت پرده قطع روابط اعراب با دوحه - ۲۴ خرداد ۹۶

در میان آب‌های قطر و ایران بزرگ‌ترین میدان گازی جهان با ٩هزارو ٧٠٠ کیلومتر مربع و ٤٣ تریلیون متر مکعب گاز قرار گرفته است. قسمت جنوبی ایران که به پارس جنوبی معروف است، شمالی‌ترین قسمت قطر به شمار می‌رود که به میادین شمالی معروف است. این دو کشور هر دو حق بهره‌برداری از این میادین را دارند و این یکی از مسائلی است که دو کشور را به هم گره زده است. روابط تهران و دوحه روز دوشنبه وارد فاز جدیدی شده است. بعد از قطع روابط عربستان و چهار کشور دیگر با قطر این ایران است که روابطش با قطر وارد مرحله جدیدی خواهد شد. قطر در‌این‌میان در موضعی قرار گرفته که به جریان ایران در منطقه نزدیک است.سعودی‌ها مدعی‌اند که همه کشورها و کمپانی‌های برادر آنها، باید روابط‌شان را با قطر قطع کرده و قطر را منزوی کنند. این شامل همه اعضای شورای همکاری خلیج فارس اعم از کویت و عمان نیز می‌شود.روز دوشنبه روزنامه نشنال امارات اعلام کرد که قطر انتخاب غلطی در میان دوستانش داشته و روابط نزدیکی بین دوحه و تهران شکل گرفته است. اقدامات ایران در منطقه خاورمیانه برای همسایگان دوحه هزینه‌های زیادی داشته است. ایران در سراسر منطقه خلیج فارس هیچ دوستی به جز دوحه ندارد. {شرق:‌ تحلیلگر الجزیره در اینجا به روشنی روابط مثبت ایران با عمان، کویت و عراق را نادیده می‌گیرد}مروان بیشارا تحلیلگر سیاسی الجزیره گفته این اتهامات هیچ پایه‌ای نداشته و حتی امارات روابط دیپلماتیکش را با ایران قطع نکرده و ترجیح داده روابطش را با قطر قطع کند نه با ایران.سوزان کردلی، تحلیلگر مسائل خاورمیانه گفت عربستان و امارات می‌خواهند با این کار قطر را مهار کنند و اجازه ندهند بحرین دیگری ایجاد شود. سعودی و امارات همیشه با جاه‌طلبی‌ها و توسعه‌طلبی‌های بلندپروازانه قطر مشکل داشتند. روابط دوحه و تهران از سال ١٩٩٥ به سیاستی مستقل با سایر همسایگانش تبدیل شد.به گفته کردلی در میانه شکافی که از طرف سعودی شکل گرفته، این قطر است که وارد یک روابط متعادلی با ایران شده؛ چرا‌که دو کشور میادین مشترک گازی دارند. کردلی همچنین گفته برخلاف اختلافات قبلی که قطر اقدامات آشتی‌جویانه با امارات و سعودی را به سرعت آغاز می‌کرد، این بار قطر موضع سرسخت‌تری گرفته است.در کنار این تصمیم ریاض برای قطر، روابط دیپلماتیک مسئله منع عبور از حریم هوایی و مسیر حمل‌ونقل زمینی نیز مطرح شده است.با‌وجود‌این، شکاف میان کشورهای شورای همکاری می‌تواند به نفع ایران باشد. باید صبر کنیم و ببینیم ایران و ترکیه چطور خلأ عربستان را پر خواهند کرد. ایران همین الان مسیر محموله‌های غذایی به قطر را باز کرده است. رئیس اتحادیه صادرات محصولات کشاورزی در ایران گفته انتقال محصولات به دوحه در ١٢ ساعت امکان‌پذیر است.محجوب زویری، کارشناس امور خاورمیانه در دانشگاه قطر، گفته در این شرایط میانجیگری یک طرف ثالث ضروری است. عربستان و هم‌پیمانانش نمی‌توانند قطر را بدون هیچ گزینه جانبی‌ای تنها بگذارند که یکی از طرف‌ها را انتخاب کند. این سناریویی است که به نتیجه نمی‌رسد. اگر این رویه ادامه یابد، ایران در منطقه تقویت خواهد شد. من فکر نمی‌کنم این چیزی باشد که ریاض بخواهد. من فکر می‌کنم اگر هیچ میانجی‌ای در میان نباشد و هیچ طرف سومی دخالت نکند، ما شاهد تشدید بحران خواهیم بود.

ترامپ پس از حمله داعش، بر زخم ایران نمک پاشید

آمریکا روز چهارشنبه گذشته در حالی از خواب بیدار شد که داعش مردم ایران را هدف قرار داده بود، حمله‌ای که منجر به کشته‌شدن ١٧ انسان بی‌گناه شد.در روز ترور، اقدام دیپلماتیک درست و نجیبانه این بود که این حمله را محکوم کرده و با قربانیان ابراز همدردی کنیم. در واقع در روزی که کشور مخالف ما ایران با دشمن مشترک ما داعش روبه‌رو شده، کار چندان سختی نبود که بیرون بیاییم و حمله تروریستی را محکوم کنیم. حداقلش این بود که شاید بارقه امیدی برای همکاری بیشتر با ایران علیه داعش به وجود می‌آمد.با‌این‌حال، به نظر می‌رسد این نوع نکات و سیاست‌ها در دفترچه سیاست‌های دیپلماتیک ترامپ جایگاهی ندارد.در بهترین و خوش‌بینانه‌ترین حالت، بیانیه ترامپ درباره حملات تروریستی در ایران را می‌توان یک فرصت از‌دست‌رفته و در بدترین سناریو می‌توان آن را نقص سیاست خارجی او تلقی کرد.خیلی سخت است که از سیاست خارجی ترامپ سر در‌بیاوریم. همان‌طور که این هفته دیدیم، ترامپ توییت‌هایی درباره قطر نوشت و از هیچ فرصتی برای افزایش تنش‌ها دریغ نکرد.البته ترامپ در این اتفاق، تنها نبود، در همان روز که حملات تروریستی در ایران در حال وقوع بود، سنای آمریکا رأی به تحریم ایران داد.