حرکت‌هاى تأثیرگذار در حوزه هاى علمیه

به بهانه بیستمین سال تاسیس کتابخانه تخصصى فقه واصول در قم

آدمى باید کارها وخصلت هاى خود وپیامدهاى آن را بسنجد وبه رویدادهاى پیرامون خویش ودست آوردهاى آن بنگرد ، تا هر روز بر معرفت وتجربه وکمال او افزوده شود. زیرا زندگى آموزشگاهى است با ابعاد بس ژرف وگوناگون ، واین انسان را بر آن مى دارد که هیچگاه از دانش وشناخت ومهارت، خود را بى نیاز مپندارد.

این سخنان گهر بار مرجعى گرانسنگ است که در خانه اى ساده وبدور از کوچکترین آذین وتجملات ساده امروزى ، همچون کوهى مستحکم وقدرتمند در پس شیعیان ونه بلکه مسلمانان جهان وباز نه بلکه به عنوان تکیه گاه هر انسان آزاداندیشى ، به نمایندگى از امام عصر عجل الله تعالى فرجه الشریف وبا تکیه بر استعانت هاى این امام بزرگوار در دیدارها، لب به سخن گشوده وفرمایشات معصومین علیهم السلام را با در نظر گرفتن مخاطبان خود ، هریک را به گونه اى که در خور فهم واندیشه آنان باشد ، به زبان آورده وبر آنها تکیه نماید.

آرى آیة الله العظمى سیستانى بزرگ مرجع جهان اسلام ، با درایت ها وتیزنگرى ها ودوراندیشى هاى سیاسى واجتماعى وعلمى وجزاینهاى خود ، در گوشه شهر نجف اشرف ودر عراق پرتلاطم وپرحادثه از هررنگ وبو ، گو اینکه در چهره اش آثار رنج وغصه نمایان است ، رنج احساس محنت کشیدن مسلمانان عراق ودیگر کشورهاى منطقه ، وهر روز خیل بسیارى از اینان رو به سوى این تکیه گاه وسنگ صبور نهاده ودرد ورنج ومحنت هاى خود را با این کهنسال مرجع در میان نهاده ودل خوش مى کنند که وى نیز به سخن دل آنان گوش فرا داده وپس از همدردى واظهار ناراحتى از مشکلات آنان ، دست به دعا بر دارد وهمه را دعا کند. مردم در این شرایط دل خوش دارند که تنها تکیه گاهى همچون این مرجع را در میان خود دارند که وى را از جنس ونوع خود پنداشته ودعاى وى را تسکین دل هاى مجروح ورنجور خود بشمار مى آورند.

اما این بزرگ مرد در راستاى خدمت رسانى به مردم در جامعه ودر حوزه هاى گوناگون ، بر اساس وظیفه وقدرت خود ، از پاى ننشسته وبه وسیله دست وبازوى قدرتمند خود ، حجة الاسلام والمسلمین شهرستانى ، وبا افکار وایده هاى گسترده ودوراندیشانه اى که در او وجود دارد به عنوان نماینده تام الاختیار این مرجع عالیقدر ، دست به اقدامات ریشه اى وبنیادین در بخش هاى گوناگون زده وطى دو دهه ، دهها موسسه وپژوهشکده ودرمانگاه وبیمارستان ودار الایتام وموسسات تحقیقاتى ومرکز نجومى وکتابخانه هاى تخصصى تاریخ ومراکز حفظ آثار دست نبشته وخطى اسلامى وشیعى وجز اینها را بوجود آورده است که هریک در نوع وفعالیت وتأثیر گزارى خود یا بى نظیر ویا کم نظیر بشمار مى آید.

بدون تردید در طول تاریخ شیعه ، ما چنین حرکت هاى بنیادین واساسى وتأثیر گذار در حوزه هاى علمیه ونیز خدمت رسانى به آحاد مردم جامعه از دانشگاهى وحوزوى ومردم نیازمند جامعه از نظر رفاهى را از سوى یک نهاد مرجعیت سراغ نداشته وبه این گستردگى که فراتر از مرز وبوم عراق وایران بوده وشعبه هاى آن در بسیارى از کشورهاى مهم جهان ، فعالیت نماید وبه خواستاران وپژوهشگران ، امکانات مورد نیازشان را بدون هر گونه چشم داشت وتبلیغى ، ارائه نماید، را نداشته ایم.

شب پنجشنبه سیزدهم اردیبهشت سال ١٣٩٦ شمسى ، برابر با ششم شعبان المعظم سال ١٤٣٨ هجرى ، در مراسمى زیبا و با حضور شخصیتهاى برجسته حوزه علمیه قم ، وعلماء واندیشمندان وصاحبنظران ودر جمعى صمیمى وبرگزیده ، بیستمین سال تاسیس ( کتابخانه تخصصى فقه واصول ) را در ساختمان تازه احداث شده بدین منظور را که با حضور جناب آقاى شهرستانى وآیة الله اعرافى ریاست حوزه علمیه قم وحضرت آیة الله علوى بروجردى ونیز آیة الله حاج سید على میلانى ودیگر برجستگان وستارگان درخشنده حوزه علمیه قم ، جشن گرفتند.

این مرکز که به مدیریت توانمند حجة الاسلام مهدى مهریزى بوده ، پس از بیست سال تلاش وپشتیبانى ها وراهنمایی هاى حضرت حجة الاسلام والمسلمین شهرستانى ، امشب طى سخنانى مبسوط ، گزارش زیبا وفرح بخشى را به حاضرین ارائه نمود.
این مرکز که در شهریور ١٣٧٧ کارآزمایشى خویش را با حدود ٤٥٠٠ جلد کتاب در مساحتى حدود دویست متر مربع آغاز نمود ، پس از بیست سال تعداد کتابهاى تخصصى فقه واصول ،در حدود ٤٢٠٠٠ ، ونشریات با ٣٧٠ عنوان در ١١٦٣٥ جلد، وکتابهاى لاتین در ٥٠٠ جلد، ودیسک هاى فشرده در ١٢٠ حلقه ، وبیش از ٥٠٠٠ عنوان پایان نامه ، و٤٣ نسخه خطى ، و٣٠٠ نسخه عکسى، و٥٠٠ کتاب چاپ سنگى ، وبیش از ٢٩٠٠٠ عنوان مقاله وجزاینها ، هم اکنون به نود هزار جلد کتاب در خزانه این کتابخانه رسیده است.

سالها دست اندرکاران با حضور در نمایشگاههاى بین المللى ایران وخارج از کشور ، که در این راستا به بیش از بیست کشور خارجى واز آن جمله مصر ، مراکش ، امارات ، عربستان ، لبنان ، سوریه وعراق سفر داشته وکتابها ومنابع مورد نیاز خود را جمع آورى کرده وبه این مرکز انتقال دادند.گفتنى است که هم اکنون در این کتابخانه تخصصى که در نوع خود نخستین در جهان اسلام بشمار مى آید ، از کتابهاى نایاب ونشریات قدیمى کشورهایى از جمله مصر ودانشگاه الازهر را به صورت زیراکس ویا کپى تهیه کرده اند.
این اقدامات وحرکت هاى بنیادین فرهنگى ، بدون تردید در جامعه نقش آفرینى کرده وامروزه ودر عصر گسترش ارتباطات ورسانه ها وفراهم شدن ابزارهاى اطلاع رسانى، هنوز کتاب وکتابخانه ، جایگاه ویژه خود را دارد ، وبلکه مى توان گفت که در این راستا مى تواند بهتر نقش آفرین باشد.
تردیدى نیست که حوزه هاى علوم دینى ، اگر بخواهند همگام با زمان ونشر وترویج فرهنگ دینى بپردازند ، باید به طور روز آمد ، با تازه ترین دستاوردهاى فکرى بشرى آشنا شوند. واین مطلب خود ضرورت بوجود آوردن چنین مراکز اطلاع رسانى ، بانک هاى اطلاعات وکتابخانه هاى تخصصى را افزون مى سازد.
به امید موفقیت هاى روز افزون براى دلسوزان این نوع مراکز خدماتى وآرزوى گسترده تر شدن شاخه هاى فرهنگ خدماتى در همه بخش ها وزمینه هایی که جامعه ما بدان نیازمند بوده ومى باشد.