انتخابات ریاست‌جمهوری با فرض پیروزى رئیسى
شرق نوشت؛
انتخابات ریاست‌جمهورى از مهم‌ترین فرایند‌هاى سیاسى و اقتصادى جوامع محسوب مى‌شود؛ همان‌گونه که نمونه آن در انتخابات اخیر آمریکا با پیروزى دونالد ترامپ مشاهده شد. در ایران به دلیل تفاوت ماهیت و محدوده قدرت نظام سیاسى و فقدان احزاب ریشه‌دار و ساختارمند براى نهادینه‌کردن مشارکت مردم این موضوع اهمیت بیشترى دارد.
قطعیت نامزدى حجت‌الاسلام سیدابراهیم رئیسى برای ریاست‌جمهوری، فضاى انتخابات را متحول می‌کند. با توجه به خاستگاه فراجریانى ابراهیم رئیسی که تاکنون به عنوان عضو شاخص هیچ گروه سیاسی نبوده و حتى مهم‌تر از آن، با توجه به وحدتى که در جبهه نیروهاى مردمى انقلاب به وجود مى‌آید، حضور ایشان در فرایند انتخابات ١٣٩٦ تحلیل‌ها و نگاه عمیق‌ترى از پیروزى و شکست یک نامزد انتخاباتى یا رقابت‌هاى جناحى مى‌طلبد. به سخن دیگر، آمدن و حضور رئیسى در انتخابات با عنایت به جایگاهی که دارد و حمایتى که از سوى نیروهاى فراجریانى، براى حمایت از ایشان متصور است، به منزله یک تصمیم مهم و اراده‌اى براى تحول در نحوه اداره نظام و کشور نیز تلقى مى‌شود.
تلاش فراجریانی براى تغییر دولت مستقر، بعد از چهار سال فعالیت - که عمده آن، مربوط به بهبود رویکرد‌هاى بین‌المللى، سیاست خارجى و رفع بحران است در کنار آمادگى این دولت براى تداوم برنامه‌هاى داخلى و خارجى - تنها کاندیداتوری برای رقابت انتخاباتى نیست، بلکه اعتراضی جدی به شیوه و اداره قوه مجریه و نحوه حضور در صحنه بین‌المللى تلقی می‌شود.
تاکنون اطلاعات کافى از علت و انگیزه این اقدام و محور برنامه‌ها و مفاهیم گفتمانى جناب رئیسى منتشر نشده که نقد آن براى صاحب‌نظران میسر باشد. سوابق ایشان نیز که عمدتا قضائی و نظارتى است و مسئولیت کوتاه‌مدت ایشان در استان مقدس رضوى براى تحلیل پذیرش و انتخاب چنین مسئولیتى کفایت نمی‌کند. همچنین مشخص نیست جناب رئیسى با کدام گفتمان و مفاهیمى که تاکنون در کشور اظهار نشده، وارد عرصه اجرائى و سکان‌دارى دولت می‌شود و با کدام تیم گروهى که تاکنون در عمل امتحان خود را پس نداده، می‌خواهد به اداره امور بپردازد. آنچه مسلم است حضور جناب رئیسى موجب دوقطبى‌شدن صحنه انتخابات می‌شود و رقابت جدى بین دو گفتمان اصلاحى - اعتدالى از یک‌سو و گفتمان سنتى - اصولگرایى و پایدارى از سوى دیگر رخ خواهد داد و دو اردوگاه اصلاح‌طلبى و اصولگرایی در فرصت کوتاهى که تا روز انتخابات باقى مانده است، یک بار دیگر به معرفى خود و نقد و حلاجی دیگرى خواهند پرداخت و از‌این‌رو فرصت مناسبى است که همگان بدانند ملت ایران چه مطالباتى دارند و چگونه انتخاب خواهند کرد. به دلایل مختلف احتمال پیروزى روحانى بیشتر است. اما اگر از تحلیل همه زیان‌ها و خساراتى که شکست
ابراهیم رئیسى به دلیل خاستگاه فراجریانى وى وارد خواهد کرد، چشم‌پوشى شود به این فرض بپردازیم که رئیسى صبح روز ٣٠ اردیبهشت ١٣٩٦ رئیس‌جمهور ایران مى‌شود، بلافاصله این سؤال مطرح مى‌شود که با این انتخاب، براى نظام جمهورى اسلامى و آحاد ملت ایران - برحسب تأکید بر موضوع امنیت و منافع ملى - چه اتفاقى خواهد افتاد؟ بررسی فرضیه حذف دولت مستقر کنونى و جایگزینی یک رئیس‌جمهور فراجریانى با درنظرگرفتن چگونگی آرایش نیروهاى درونی نظام و امنیت داخلى، با وجود زبانه‌هاى آتشی که منطقه را فراگرفته و حرص و ولع قدرت‌هاى بزرگ براى ایجاد ناامنى و اغتشاش در ایران، فوق‌العاده ضرورت دارد و چنین امری لازم است فراتر از آنچه در جریان یک انتخابات عادی روی می‌دهد و اشخاص حقیقی و حقوقی در آن حضور دارند و پیش و بیش از هر چیز دیگرى در دستور کار مسئولان مربوطه قرار گیرد و نتایج و پیامدهای انتخابات از رویکرد منافع کلان‌تر کشور برحسب واقعیت‌هاى موجود بررسى و تجزیه و تحلیل شود.
خسارت سنگین و تجربه‌هاى تلخ دولت احمدى‌نژاد و بحران‌هاى بین‌المللى، اقتصادى و سیاسى ناشى از آن بیش از هر چیز دیگر نشان داد پس از دولت سازندگى، دولت‌هاى اصلاحات و اعتدال براى حفظ اقتدار نظام به طور معناداری مؤثر و مفید بوده‌اند و توانستند موازنه حضور و مشارکت نیروهاى داخل نظام و عرصه عمومى را با مجموعه حاکمیت هماهنگ کنند و مناقشه داخلى را به جدال‌هاى گفتمانى تقلیل دهند. هرگز نباید فراموش شود که دولت روحانى، ماحصل نوعى عقلانیت است که در جناح اصلاح‌طلب و نیروهاى معتدل اصولگرا بعد از حوادث سال ٨٨ به وجود آمد.
حداقل آنکه این دو گروه که نفوذ گسترده‌اى در عرصه عمومى دارند، پذیرفته‌اند ایده‌ها و آرمان‌های اصلى خود را متناسب با مقتضیات زمان و مبتنى‌بر واقعیات‌هاى جامعه متعادل کنند و روحانى اصولگرا و میانه‌رو را با محوریت اعتدال‌گرایى و حفظ منافع ملى و بین‌المللى برگزینند. در تحلیلی جامعه‌شناختى انتخاب روحانی اعتدال‌گرا آب سردى بود بر آتش اختلافات داخلى و منجر به کاهش نقارهایی شد که به عنوان واقعیت‌های آشکار و پنهان به اشکال مختلف درون جامعه وجود داشت. در رویکرد سیاست خارجی اولویت دستور کار دولت روحانى کاهش مسائل و بحران‌هاى ناشى از نگرش‌هاى منفى در نظام بین‌المللى و تصویب قطع‌نامه‌هاى پیاپى شوراى امنیت سازمان ملل در محکومیت جمهورى اسلامى ایران شد و بدون‌تردید موفقیت دولت و به‌ویژه وزارت خارجه در تصویب برجام و کاهش تهدیدها علیه ایران و گشایش امور کشور به استناد آنچه پس از جنگ سرد در نظام بین‌المللى مشاهده مى‌شود ستودنی و بی‌نظیر است. کوتاه سخن آنکه هم‌اکنون موازنه قدرت نیروهاى داخلى در داخل نظام بر قرار است؛ هرچند عده‌اى به دلیل مطالبات جناحى از دو طرف منتقد دولت هستند، اما در مجموع با همه نقاط قوت و ضعف که وجود
دارد، دولت کنونى که علاوه بر توده‌هاى وسیع مردم بخش درخور توجهى از منتقدان را نیز نمایندگى می‌کند و آرامش نسبتا قابل قبولى براى ساماندهى به امور اقتصادى و اجتماعى و بستر سرمایه‌گذاری فراهم است.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
