«سوخو» روی میز مذاکره ایران و روسیه

زمزمه برای ورود هواپیماهای روسی به ناوگان هوایی ایران پس از سفر حسن روحانی به روسیه، بیشتر شده است؛ آن‌گونه که خبرگزاری‌های روسی اعلام می‌کنند گویا مذاکره برای خرید سوخو ١٠٠ از سوی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی ١٨ ماه است که جریان دارد و حتی وزیر انرژی روسیه توافق بر سر خرید ١٢ هواپیمای سوخو ١٠٠ به ایران را تأیید می‌کند، خبری که هنوز از سوی مقامات ایرانی تأیید نشده و مشاور رئیس سازمان هواپیمایی کشوری هم می‌گوید هنوز نامه‌ای رسمی از سوی شرکت‌های ایرانی برای خرید این هواپیما دریافت نکرده‌اند. بااین‌حال ورود این هواپیما به ناوگان هوایی ایران می‌تواند از جهاتی برای برخی ایرلاین‌های ایرانی به‌صرفه باشد و در مسیرهای داخلی در آینده شاهد پرنده‌های روسی در کنار دیگر برندهای هواپیمایی در آسمان ایران باشیم. آن‌گونه که کارشناسان می‌گویند این هواپیمای صد صندلی برای مسیرهای کوتاه داخلی مناسب است و از لحاظ قیمت هم می‌تواند برای برخی ایرلاین‌های ایران بسته به برنامه‌ها و اهداف بازرگانی شرکت‌ها، به‌صرفه باشد.
‌مذاکره ١٨ماهه برای فروش هواپیمای روسی به ایران
در همین راستا، رسانه روسی اسپوتنیک روز شنبه دراین‌باره نوشت: مذاکرات برای احتمال فروش هواپیماهای سوخو سوپرجت ١٠٠ به ایران ١٨ ماه پیش آغاز شده بود؛ اما به امضای قرارداد بین دو طرف نرسیده است. به گزارش ایرنا، مارینا الشعلان، خبرنگار این رسانه، در مطلب خود افزوده است: ایران با رهایی از تحریم‌های چندساله، برای خرید هواپیماهای جدید ابراز علاقه کرده است و افزون بر امضای قرارداد با شرکت‌های بزرگ هواپیماسازی مانند ایرباس و بویینگ به سوپرجت روسی نیز توجه نشان می‌دهد. در ادامه گزارش آمده است: سال ٢٠١٦ مذاکراتی دراین‌باره بین تهران و مسکو انجام و توافق‌های مقدماتی برای تحویل سوپرجت ١٠٠ حاصل شد؛ اما به دلایلی قرارداد امضا نشد. رسانه روسی بدون اشاره به دلایل امضانشدن قرارداد، نوشته است: چندی پیش موضوع تحویل هواپیماهای سوپرجت روسی در سطح عالی در دستور مذاکرات قرار گرفت.در ادامه گزارش آمده است: ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در جمع‌بندی سفر دو روزه حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران، به مسکو که هشتم فروردین پایان یافت، اعلام کرد مسکو می‌تواند افزون بر سوپرجت ١٠٠، بالگردهای اورژانس نیز به ایران بدهد.الکساندر شاروف، مدیر شرکت روس ایران‌اکسپو نیز به اسپوتنیک گفته است شرکت‌های هواپیماسازی غربی قراردادهایی برای تحویل هواپیماهای ایرباس و بویینگ با ایران امضا کرده‌اند.وی افزوده است: ایران نیاز شدیدی به هواپیما دارد و اگر در عالی‌ترین سطح در‌این‌باره مذاکره و توافق شود، می‌توان آن را یکی از گام‌های مهم تحویل سوپر‌جت ١٠٠ و بالگردهای اورژانس دانست. شاروف، معاون رئیس بخش ایران باشگاه کاری سازمان همکاری شانگ‌های همچنین گفته است: احتمال می‌رود، هواپیماهای
«‌ام.اس-٢١»، «توپولف ٢٠٤» و مدل‌های دیگر هم به ایران داده شود. این رسانه روسی در ادامه نوشته است: احیای مذاکرات درباره هواپیمای سوپرجت توسط ایران و شرکت‌های هواپیمایی این کشور، گویای آن است که تولیدکنندگان روسیه توانسته‌اند بهای ارزان‌تر، مرغوبیت و شرایطی بهتر از رقبای غربی به ایران پیشنهاد کنند. شاروف در‌این‌باره گفت: قیمت و مرغوبیت کالا به نفع روسیه است، البته شرکت‌های غربی امکانات بهتری برای فروش قسطی و بیمه دارند. چهارم اسفند سال گذشته نیز روسیه فروش هواپیمای سوپرجت ١٠٠ و ساخت مشترک ایلیوشین را به ایران پیشنهاد کرد.
‌توافق ایران و روسیه برای خرید
۱۲ هواپیمای مسافربری
در همین زمینه، آلکساندر نوواک، وزیر انرژی روسیه، در بازگشت از تهران از تصمیم جمهوری اسلامی برای خرید ١٢ فروند هواپیمای مسافربری سوخو خبر داد و همچنین پیشنهاد تولید مشترک ایلیوشین ١١٤ را با ایران مطرح کرد.نوواک افزود: روسیه به راه‌اندازی خط تولید قطعات و تجهیزات هواپیماهای روسی در ایران علاقه‌مند است و اگر پیشنهادی دریافت کنیم، آماده بررسی هستیم.وزیر انرژی روسیه همچنین یادآوری کرد تولید مشترک هواپیمای نوسازی‌شده ایلیوشین-١١٤ را به طرف ایرانی پیشنهاد داده و شرکت‌های روسی با شرکای ایرانی برای تنظیم پیشنهادها و توافق‌های معین همکاری می‌کنند.
‌نامه رسمی دریافت نکرده‌ایم
رضا جعفرزاده، سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری ایران، در گفت‌وگو با «شرق» با تأیید آنچه الکساندر نوواک درباره مذاکرات با طرف ایرانی برای خرید هواپیمای سوخو ١٠٠ از سوی ایران گفته بود، اعلام می‌کند: هنوز نامه‌ای رسمی درباره درخواست خرید هواپیمای سوخو از سوی شرکت‌های هواپیمایی دریافت نکرده است. مشاور رسانه‌ای رئیس سازمان و مدیر روابط‌عمومی سازمان هواپیمایی کشوری ادامه می‌دهد: شرکت‌های هواپیمایی افزودن هر نوع هواپیما به ناوگان خود را برای دریافت استانداردها و تأییدیه‌های مورد نیاز به سازمان هواپیمایی اعلام می‌کنند. با‌این‌حال مذاکرات شرکت‌های هواپیمایی با طرف روسی برای خرید این نوع هواپیما جریان دارد.
‌مذاکره شرکت‌های ایرانی برای خرید
هواپیمای چندملیتی
حمید غوابش، دبیر سابق انجمن شرکت‌های هواپیمایی نیز در گفت‌وگو با «شرق» مذاکرات درباره این موضوع را باسابقه می‌داند و می‌گوید: سال‌هاست مذاکره برای خرید هواپیمای سوخو ١٠٠ در جریان است و حتی یکی از ایرلاین‌ها به‌صورت ویژه این هواپیما را بررسی کرده بود؛ اما از اینکه این مذاکرات منجر به توافقی برای خرید شده باشد، اطلاع ندارم.غوابش ویژگی‌های هواپیمای سوخو ١٠٠ را این‌چنین برمی‌شمرد: این هواپیما چندملیتی است و با اینکه طراحی بال و بدنه آن روسی است، تجهیزات، موتور و طراحی داخل آن را شرکای ایتالیاتی فراهم کرده‌اند و محصولی چندملیتی به حساب می‌آید که اروپایی‌ها در تهیه آن بسیار نقش داشته‌اند. این کارشناس صنعت هوایی از نقاط ضعف احتمالی این هواپیما نیز می‌گوید: این هواپیما هنوز چندان فروشی نداشته و عملیاتی نشده است و به‌‌همین‌دلیل مراکز نگهداری چندانی و متعددی در جهان ندارد. همچنین مراکز آموزش و تعمیرات این هواپیما در بین سایر برندهای هواپیمایی بسیار کم است.به گفته او، این هواپیما در رده هواپیماهای صد صندلی، هواپیمای با تکنولوژی مدرن و با قیمت مناسب است و به‌همین‌دلیل در پروازهای داخلی به‌خوبی می‌توان از آن استفاده کرد.دبیر سابق انجمن شرکت‌های هواپیمایی با بیان اینکه شرکت‌های هواپیمایی برای خرید این نوع هواپیما همه نقاط قوت و ضعف آن را در کنار هم می‌گذارند و سپس تصمیم می‌گیرند، می‌گوید: اگر ایرلاین‌های ایرانی بخواهند برای خرید این هواپیما اقدام کنند، باید درباره موضوعات جنبی مربوط به مراکز تعمیر و نگهداری مستقر در کشور و مراکز آموزش و پژوهش در این زمینه هم بیندیشند و تسهیلات در دسترس را در نظر بگیرند تا این مسئله، ریسک خرید این هواپیما را که خرید بالایی هم در سطح جهانی نداشته است، کاهش دهد.او می‌افزاید: ممکن است خرید این هواپیما برای یک شرکت هواپیمایی مناسب و اقتصادی باشد؛ اما برای یک ایرلاین دیگر به‌صرفه نباشد. هر هواپیمایی بسته به مدل بازرگانی هر شرکتی، متفاوت است.
‌خرید سوخو ١٠٠ برای ایران‌ایر به‌صرفه نیست
غوابش در پاسخ به اینکه آیا ایرلاین‌های بخش خصوصی برای خرید این نوع هواپیما ورود می‌‌کنند یا ایران‌ایر هم از سوی دولت وارد فاز خرید این هواپیما می‌شود، می‌گوید: بعید می‌دانم برای ایران‌ایر به‌صرفه باشد از مدل‌های مختلف هواپیما استفاده کند.به گفته او، در‌حال‌حاضر ایران‌ایر درباره خرید هواپیمای بویینگ و ایرباس وارد عمل شده است. برای یک ایرلاین به‌صرفه نیست از چندین مدل هواپیما استفاده کند، زیرا هزینه پشتیبانی، نگهداری و آموزش، قطعه و پرسنل آن که هزینه زیادی را هم به خود اختصاص می‌دهد، افزایش می‌یابد؛ اما به نظر می‌رسد برای شرکت‌های نوپا که هنوز ناوگان خود را توسعه نداده‌اند، خرید هواپیمای سوخو ١٠٠ می‌تواند مفید باشد.
‌ویژگی‌های هواپیمای سوخو ١٠٠
سوخوی سوپرجت ١٠٠، نخستین هواپیمای
صد نفره دنیاست که به‌صورت «FLY-BY-WIRE» هدایت می‌شود که هیچ تفاوتی با هواپیماهای مدرن «ایرباس» ندارد و سطوح فرامین هواپیما توسط فرمان‌های الکترونیکی هدایت می‌شوند و در نتیجه با کمترین میزان فشار بر خلبان بیشترین میزان دقت را دارد.این هواپیما محصول همکاری مجموعه‌ای از صنایع هواپیمایی غرب و شرق است و تمامی سازندگان قطعات اصلی آن مانند موتورهای فرود، سامانه‌های الکترونیکی و دیگر قطعات توسط کمپانی‌های معروف آمریکایی و اروپایی مانند Goodrich, Sutton و... هستند.براساس مشخصات اعلام‌شده، این هواپیما هیچ تفاوتی با دیگر هواپیماهای ساخته‌شده در غرب ندارد و با توجه به تعداد صندلی‌ها، قدرت موتور و همچنین فرکانس‌های مختلف می‌تواند در تمامی فرودگاه‌های ایران با وضعیت جغرافیایی متفاوت تا سقف شش پرواز در روز فعالیت کند.روسیه هفت سال پیش بهره‌برداری از این نوع هواپیماها را آغاز کرد. تاکنون سفارش ساخت ١٩٧ فروند نیز دریافت شده که ٤٩ فروند آن در اختیار شرکت‌های هوایی روسی و کشورهای مختلف قرار گرفته است.