برای مقابله با ایدز به چیزی نیاز داریم؟
کارشناس اداره ایدز وزارت بهداشت میگوید: در کشورمان ۳۳ هزار نفر مبتلا به اچآیوی شناسایی شدهاند ولی این پیشبینی وجود دارد که حداقل ۷۵ هزار نفر دیگر مبتلا باشند.
به گزارش خبرآنلاین، نام بیماری ایدز را حالا دیگر بیشتر افراد آن را شنیدهاند، اما همچنان درباره راههای انتقال آن آموزش کافی صورت نمیگیرد و شاید به همین دلیل است که هر بار از یک موج انتقال به موج دیگری میرویم. مخصوصا حالا که با تابو بودن روابط جنسی، در موج سوم انتقال یعنی همان انتقال از طریق روابط جنسی پرخطر قرار گرفتهایم و در جامعهای مانند ما که در حال گذار است، لازم است آگاهیرسانی کافی و دقیق مخصوصا به گروههای هدف در این زمینه انجام شود.
سال گذشته با توجه به اهمیت این موضوع، از دکتر حمیرا فلاحی، کارشناس مسئول برنامههای آموزش و اطلاعرسانی اداره ایدز وزارت بهداشت خواستیم تا با حضور در کافهخبر توضیحاتی درباره وضعیت این بیماری در کشورمان بدهد. او در گفتوگویی مفصل که شرح آن را میتوانید اینجا بخوانید به سوالات ما در این زمینه پاسخ داد. در ادامه، نگاهی به بخشهای مهم این گفتوگو داشتهایم.
دکتر حمیرا فلاحی در پاسخ به این سوال که در حال حاضر چه تعداد مبتلا به اچآیوی داریم؟ گفت: ۳۳ هزار نفر شناسایی شدهاند ولی این پیشبینی در کشورمان وجود دارد که حداقل ۷۵ هزار نفر مبتلا باشند. حد فاصل ۳۳ هزار تا ۷۵ هزار نفر، بخش قابل توجهی هستند که نمیدانند این بیماری را دارند و امکان ابتلا به دیگران از طریق این عده زیاد است. در جهان ۵۴ درصد مبتلایان اچآیوی از بیماری خودشان آگاهند ولی در کشور ما بین ۳۰ تا ۳۵ درصد افراد مبتلا نسبت به بیماریشان آگاهی دارند. اینها نشان میدهد ما در شناسایی مبتلایان از آمارهای جهانی عقب هستیم.
اما چرا در این شناسایی عقبیم؟ این کارشناس ایدز در این زمینه توضیح داد: یکی از مهمترین نکات، بحث انگ اجتماعی است. این انگی که در جامعه وجود دارد باعث میشود افراد فرافکنی کرده و از انجام آزمایش امتناع کنند. خیلی اوقات اگر بفهمیم همکارمان اچ آی وی دارد با او طور دیگری رفتار میکنیم، در مدرسه بفهمند دانش آموزی مبتلاست نگاهها به او عوض میشود، درمانگرانی که بفهمند بیمارشان مبتلا به اچ آی وی است از ارائه خدمات سر باز میزنند و همه اینها باعث میشود بیماران برای شناسایی و درمان اقدام نکنند. در این صورت هم خودشان از ابتلا بیخبر میمانند و هم اگر آگاه باشند، به دیگران نمیگویند و باعث ابتلای افراد دیگر هم میشوند. این موضوع مخصوصا درباره انتقال از طریق روابط جنسی یا همان موج سوم پررنگتر است.
او درباره موجهای انتقال بیماری ایدز هم توضیح داد: سه موج برای انتقال اچ آی وی مطرح میشود؛ موج اول مربوط به حدود سال ۱۳۶۵ بود که خونهای وارداتی آلوده وارد شد و موج اول انتقال را تشکیل داد، بعد از آن سازمان انتقال خون برنامهریزی گستردهای کرد و الان چندین سال است مورد جدیدی از انتقال اچ آی وی از طریق فراوردههای خونی نداریم. به حوالی سال ۱۳۷۴ که رسیدیم، در زندانها بررسی شد که موارد زیادی اچ آی وی گزارش شده و دلیل آن استفاده از سرنگ مشترک بود. از آن زمان دولت سرمایهگذاری زیادی برای کنترل انتقال اچ آی وی از طریق سرنگ آلوده کرد تا این که میتوانیم بگوییم ایران یکی از کشورهای بسیار موفق در این زمینه است و یک تجربه موفق جهانی در این زمینه محسوب میشویم. در این روش، با جایگزین کردن متادون خوراکی به جای مواد مخدر و در اختیار قرار دادن سرنگ سالم، موج دوم کنترل شد. حالا به موج سوم رسیدیم که انتقال ایدز از طریق ارتباط جنسی است. آمارهای کشوری نشان میدهد در این موج هستیم و میتوانیم بگوییم به دلایل مختلف مثل پنهان بودن، انگ اجتماعی یا محدودیتهای آموزش، این موج خطرناکتر از موارد قبلی است و لازم است آن را جدیتر
بگیریم و اقدامات لازم را درباره آن انجام دهیم.
اما حالا چه باید کرد؟ توضیح دکتر فلاحی این است: درمورد انتقال جنسی آنچه لازم داریم، در درجه اول آموزش، در درجه دوم آموزش و در درجه سوم آموزش است. با آموزش و اطلاعرسانی است که میتوانیم به جامعهمان هشدار دهیم که مراقب باشند مبتلا نشوند، اگر رفتار پرخطر داشتند هرچه زودتر آزمایش بدهند و اگر مبتلا شدند درمان را شروع کنند.
او همچنین درباره راههای مهم پیشگیری از ابتلا به ایدز گفت: حرف اول را در الفبای پیشگیری، خویشتنداری میزند، مساله دوم وفاداری به شریک جنسی است و اگر هیچکدام نباشد باید از وسایل محافظتی استفاده کنند. در این که میگوییم وفاداری به شریک جنسی، گاهی تصور میشود که اگر این رفتار در قالب شرعی باشد مشکلی ندارد اما برای ویروس ایدز، شرعی یا شرعی نبودن تفاوتی نمیکند، وقتی رفتاری خارج از چارچوب خانواده و در قالب شرکای جنسی متعدد باشد، احتمال ابتلا وجود دارد.
دکتر حمیرا فلاحی درباره این که آیا میتوان آزمایش اچآیوی را پیش از ازدواج اجباری کرد؟ گفت: آزمایش اچ آی وی جزو آزمایشهایی است که نمیتواند اجباری باشد، یکی از اصول این آزمایش، داوطلبانه بودن است. تنها جایی که این آزمایش اجباری است در سازمان انتقال خون و اهدای عضو است ولی در بقیه موارد نمیتواند اجباری باشد. وقتی زن و مرد برای این آزمایش مراجعه میکنند، در موردی مثل تالاسمی یا اعتیاد میتوان به آنها گفت این موارد وجود دارد یا ندارد، اما درمورد اچ آی وی اینطور نیست و نمیتوان با قاطعیت تضمین داد که فرد مبتلا هست یا نیست. در اچآیوی یک دوره پنجره وجود دارد که در این دوره فرد ممکن است مبتلا باشد ولی نتیجه آزمایش او منفی باشد. بنابراین نمیشود یک گواهی به فرد داد و به او گفت مبتلا نیستی. در این زمینه، اصل باید بر شناخت طرفین باشد. توصیه ما این است که زوجین تا جایی که ممکن است سعی کنند روی بحث اطمینان متقابل اساس زندگی را شروع کنند، به شریک جنسیشان وفادار باشند، از وفاداری شریکجنسیشان اطمینان حاصل کنند و رفتارهای پیشگیرانه داشته باشند. در عین حال میتوانند به مراکز مشاوره مراجعه کرده و به صورت اختیاری
آزمایش دهند هرچند که باید دوره پنجره را در نظر داشته باشند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.