کبیسه ای با رنگ وبوی۱۲۰ساله یا۴ساله؟

به گزارش باشگاه خبرنگاران جوان؛ گاهی که می خواهیم برای کسی دعا کنیم، آرزومی کنیم ۱۲۰ ساله شود. چرا؟

برای پاسخ به این سؤال به میان مردم رفتیم، از پیرمرد خوش برخوردی که در بازار کرمان در حال فروشندگی بود، علت ۱۲۰ سالگی را در دعا هایمان جویاشدیم. وی در پاسخ گفت: از قدیم رسم بوده است که هرکس می خواست درباره ی کسی دعا کند، اولین دعایش همین بود که می گفت: امیدوارم به حق پیامبر یا خداوند ۱۲۰ ساله بشی، فقط حرف از ۱۲۰سال بود.

از پسر جوانی که در مغازه ای حضور داشت، درباره ی این دعاپرسیدیم . وی در پاسخ کمی عمر را بهانه آورد و گفت : لابد ۱۲۰ سال عمری نبوده است.

در بازار به آقای فتحی زاده مسئول دفتر قرآنی اداره ی ارشاد برخوردیم، فلسفه ی این موضوع را از وی نیز جویا شدیم، وی در پاسخ گفت: ظاهراً در قدیم کمترین عمر ۱۲۰ سال بوده است یعنی: عمرها طولانی بوده است. وی سبک زندگی سالم وخوب در قدیم را سبب طولانی بودن عمر و زندگی ماشینی امروز را سبب کوتاهی عمرها و فرسوده کردن انسان ها می دانست.

در دانشگاه شهید باهنر کرمان نیز از دانشجوی دختری پرسیدیم که او نیز در پاسخ گفت: نمی دانم.

کارشناسان معتقدند میان آرزوی ۱۲۰ سالگی و نحو ه ی محاسبه ی سال کبیسه ارتباطی وجود دارد.

می دانیم که طول سال خورشیدی حدود ۶ ساعت بیشتر از ۳۶۵ روز است و نحوه ی محاسبه ی این ۶ ساعت در تقویم، سال های کبیسه را مشخص می کند.

محمود مدبری دکترای زبان و ادبیات فارسی و استاد دانشگاه شهید باهنر کرمان و رییس دانشکده ی ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید باهنر کرمان، با اشاره به سابقه ی درخشان ایرانیان در تنظیم تقویم در ایران قبل و بعد از اسلام گفت: یکی از مسائلی که در تقویم پیش و بعد از اسلام مطرح بود، تفاوت محاسبه بود.

وی افزود: منجمان در تقویم پیش از اسلام، تشخیص داده بودند که سال ۳۶۵ روز و نزدیک به ۶ ساعت است. آن ها به این صورت عمل می کردند که ۵ روز از ۳۶۵ روز را بر می داشتند و۳۶۰ روز را تقسیم به ۱۲ ماه می کردند و در آن صورت برای هر ماه به صورت متساوی ۳۰ روز در نظر گرفته می شد، جمع این ها ۳۶۰روز می شد و ۵ روز همیشه متغیر بود .

کبیسه ی پیش از اسلام مثل امروز نبود، در ایران پیش از اسلام خرده های نزدیک به ۶ ساعت، ۱۲۰ سال یک بار جمع می شد و یک ماه را می ساخت وسال کبیسه یک ماه اضافه داشت نه یک روز اضافه داشته باشد؛ منتهی، هر ۱۲۰ سال یک بار اتفاق می افتاد. این است که در زبان و فرهنگ خودمان بدون اینکه مردم دقت داشته باشند، دعا می کنند می گویند: الهی ۱۲۰ سال زنده باشی، یعنی: در حقیقت یک کبیسه ی کامل را به چشم ببینی؛ والا، ۱۲۰ در اول به نظر می آید که عدد خاصی نیست . در این محاسبه است که درست می شود یعنی: یک کبیسه ی کامل.

امانحوه ی محاسبه ی سال کبیسه در تقویم جلالی

دوست محمدی که دکترای فیزیک با گرایش نجوم دارد و استاد دانشگاه شهید باهنر که در دانشکده ی فیزیک دانشگاه باهنراست، در دانشکده ی فیزیک دانشگاه باهنر درباره محاسبه سال کبیسه در تقویم جلالی که امروز مورد استفاده قرار می گیرد، گفت: سال به طور دقیق ۳۶۵ روز ۲۴ ساعت نیست و یک خرده که حدود ۵ ساعت و ۴۸ دقیقه و۴۵ ثانیه است و به عبارت دیگر حدود ۶ ساعت است، اضافه می آورد، این خرده در گاهشمار جلالی که تقویم بسیار دقیقی است، به دقت مورد محاسبه قرار گرفته است.

به این صورت که باید ۴ سال بگذرد و چهارتا از این حدود ۶ ساعت جمع شود و به سال ۳۶۵ روز اضافه شود.

محاسبه ی سال های کبیسه در دوره های ۴ یا ۵ ساله نشانگر دقت بالای تقویم جلالی است. تقومی، با قدمتی ۹۳۸ ساله که نشانی روشن و افتخار آمیز از نبوغ دانشمندان ایرانی مسلمان است.