ایران به رفتار تند ترامپ واکنش سریع نشان ندهد

اکنون بسیاری از تحلیلگران معتقدند که ترامپ به‌جای لغو برجام یا حتی بازبینی آن به سمت اجرای سرسختانه این توافق؛ یعنی تصویب تحریم‌های مربوط به حقوق‌بشر و تروریسم علیه ایران پیش خواهد رفت تا از این طریق بتواند ایران را تحت فشار بگذارد؛ ارزیابی شما در این مورد چیست؟
درواقع همین‌طور است. بسیاری از تحلیلگران چنین نظری دارند و من نیز معتقدم در سال آینده چنین موضعی را از ترامپ در قبال برجام شاهد خواهیم بود. هم‌اکنون چندین عضو جمهوری‌خواه کنگره در حال تهیه‌ طرح‌های جدید برای اعمال تحریم‌ها علیه ایران به روش‌های مختلفی مثل برنامه موشکی ایران، حقوق‌بشر و دخالت در کشورهای منطقه هستند و من انتظار دارم که ترامپ هر طرح ضدایرانی‌ای را امضا کند، کسانی که خواستار اعمال تحریم‌های جدید علیه ایران در این حوزه‌ها هستند می‌خواهند تا رفتار ایران تغییر کند، اما آنها همچنین امیدوارند تا اعمال تحریم‌های جدید ایران را تحت فشار قرار دهد تا با مذاکره درباره بازبینی برجام موافقت کند.
‌ با توجه به اینکه بسیاری از دولتمردان و کارشناسان معتقدند که ترامپ در حوزه‌ سیاست خارجی کاملا بی‌تجربه است و نیاز به آموزش دارد، کشورهایی مثل ایران برای مقابله با اقدامات احتمالی وی چه باید بکنند؟
دونالد ترامپ مانند هیچ‌یک از رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا نیست؛ چگونگی رابطه با او نخستین سؤال است که در ذهن بسیاری از رهبران کشورهای مختلف متحد یا دشمن آمریکا وجود دارد. متحدان آمریکا به دنبال راه‌هایی هستند تا بتوانند ماهیت شخصیت او را که یک تاجر است بشناسند و همچنین با حس میهن‌پرستی و غرور او کنار بیایند.
برخی از کشورهای دشمن آمریکا مثل کره‌شمالی، به‌طور غیرمنطقی در برابر او متوسل به انجام تهدید می‌شوند. در مورد ایران نظر من این است که نباید به توییت‌ها و جملات تند او واکنش سریع نشان داد. من قویا معتقدم که نباید ترامپ را با انجام تهدیداتی مثل اذیت و آزار کشتی‌های آمریکایی در خلیج فارس آزمود. من انتظار دارم که او به چنین اقداماتی با خشونت پاسخ دهد.
‌ با توجه به اینکه حتی بسیاری از مخالفان برجام تأکید دارند که این توافق نباید لغو شود، ترامپ همچنان معتقد است که برجام ابلهانه‌ترین توافق تاریخ است، به نظر شما آیا او برجام را پاره می‌کند؟
من انتظار ندارم که ترامپ برجام را لغو کند حداقل در کوتاه‌مدت این‌گونه نخواهد بود. او مسائل بسیار دیگری پیش‌رو دارد که باید به آنها رسیدگی کند و برجام نیازمند توجه سریع او نیست. تلاش برای لغو برجام باعث ایجاد یک بحران با شرکای آمریکا که خواستار حفظ برجام هستند خواهد شد. هم‌اکنون مشاوران ترامپ به او گوشزد می‌کنند که برجام مشکل خاصی ندارد، اما او احتمالا در این مدت به دنبال ازسرگیری مذاکرات با ایران از طریق اعمال فشارها و تحریم‌های جدید برای بازبینی برجام خواهد بود.
‌ موضع وزیر خارجه ترامپ که مثل خودش یک تاجر است و نیز وزیر دفاع انتخابی او را در قبال ایران و در رقم‌خوردن سیاست دولت ترامپ در برابر ایران چگونه می‌بینید؟
این یک سؤال جالب است. رکس تیلرسون، پیش از انتخابات به‌عنوان وزیر خارجه، به‌طور عمومی اظهارنظر سیاسی علیه ایران نکرده است. او مارس گذشته در یک مصاحبه‌ تلویزیونی گفت که شرکت او، اکسون‌موبیل، قطعا فرصت‌های سرمایه‌گذاری در ایران را بررسی می‌کند، چراکه ایران کشوری با منابع عظیم است. این اظهارنظر او باعث شد تا برخی تحلیلگران، انتخاب او را به‌عنوان وزیر خارجه یک فرد میانه‌رو در کابینه‌ ترامپ بدانند. اگرچه او در جلسه‌ استماع خود در سنا در ١١ ژانویه گفت که دیدگاه او در مورد برجام با دونالد ترامپ در یک راستاست و باید برجام مورد بازبینی کامل قرار گیرد؛ اما از طرف دیگر جیمز متیس به دیدگاه‌های ضدایرانی مشهور است. توصیه‌های مکرر او برای حمله هوایی به ایران به دلیل آنچه به ادعای او کشته‌شدن سربازان آمریکایی در عراق به دست ایران بود باعث شد تا اوباما او را از سمت رئیس مقر فرماندهی ارتش آمریکا کنار بگذارد.
آوریل سال گذشته متیس تأکید کرد که ایران تنها تهدید موجود برای ثبات و صلح در خاورمیانه است. بااین‌حال او در جلسه‌ استماع خود در سنا گفت که حتی با اینکه برجام یک توافق خوب نیست، اما آمریکا همان‌گونه که متعهد شده باید به تعهدات خود در برجام پایبند بماند. هم‌اکنون برای اینکه بگوییم این افراد تا چه میزان کارآمد خواهند بود، بسیار زود است، اما من انتظار دارم پیش از آنکه هرگونه تصمیمی درباره برجام اتخاذ شود، این توافق مورد بازبینی داخلی قرار بگیرد.
‌ با توجه به اینکه ترامپ یک تاجر است، آیا او منافع اقتصادی برجام را نادیده می‌گیرد و آن را به خطر می‌اندازد؟
هم‌اکنون آمریکا هیچ‌گونه منافع اقتصادی‌ای از برجام کسب نمی‌کند، چراکه اغلب بنگاه‌های اقتصادی آمریکا به وسیله قانون از انجام هرگونه معاملات اقتصادی با ایران منع شده‌اند. در سال ٢٠١٥،نیز خود ترامپ از جمله کسانی بود که از اینکه شرکت‌های آمریکایی تنها مجموعه‌ای است که از حضور در بازار ایران منع شده، به‌شدت انتقاد کرد؛ اگرچه از سوی جمعیت تجاری آمریکا هیچ‌گونه تلاشی برای برداشتن این محدودیت‌ها انجام نمی‌شود و تنها معامله‌ تجاری آمریکا با ایران که فروش ٨٠ فروند هواپیما به ایران است با مخالفت‌های گسترده‌ای روبه‌رو شده. اگر طرحی برای ممنوعیت فروش بویینگ به ایران به تصویب برسد، ترامپ باید تصمیم بسیار سختی را درباره امضاکردن آن اتخاذ کند. حتی ممکن است ترامپ چنین طرحی را امضا نکند و از کنگره بخواهد به کارهای مهم‌تری برسد.