این‌بار پای یک زن اصولگرا در میان است
شرق نوشت؛
ته دلشان راضی به آمدن یک زن نیست، اما دوراندیشی به آنها می‌گوید شاید روزی ناچار شوند تن به یک نامزد زن بدهند؛ برای همین برخی‌شان ترجیح می‌دهند فعلا نه ایجابی صحبت کنند نه سلبی. چهره‌های شناخته‌شده‌شان سابقه ناکامی دارند و چهره‌های ناشناخته‌شان رأی‌آور نیستند. اصولگرایان اگر واقعا برای بردن در ٩٦ و شکست قطعی روحانی آمده باشند، احتمالا چاره‌ای جز این ندارند که ناجی‌شان یک زن باشد و آن زن کسی نیست به جز مرضیه وحید دستجردی، پزشک متخصص زنان، نماینده سابق مجلس، وزیر بهداشت برکنارشده احمدی‌نژاد و سخنگوی «جبهه مردمی نیروهای انقلاب»؛ جبهه نوظهوری که یکباره چند ماه مانده به انتخابات در اردوگاه اصولگرایی سبز شده است و احزاب و جریان‌ها و جبهه‌های قدیمی‌تر یک‌به‌یک در حال پیوستن یا اعلام حمایت از آن هستند. با توجه به اینکه اجماع بر سر گزینه «زن» با روح حاکم بر لایه‌های مختلف گفتمان جریان اصولگرایی، مصداق دقیق اجتماع نقیضین است، این احتمال بیشتر است که اصولگرایان وزیر اسبق بهداشت را در این ماه‌های منتهی به انتخابات در ویترین تبلیغاتی خود قرار بدهند، اما گزینه اصلی خود را نزدیک انتخابات رو کنند.
برای اینکه نگاه به یک نامزد زن و وزن مرضیه وحید دستجردی را در جریان اصولگرایی بسنجیم، سه‌شنبه با نبی حبیبی، دبیرکل حزب مؤتلفه، مصباحی‌مقدم، سخنگوی جامعه روحانیت مبارز، امیر محبیان، دبیرکل حزب نواندیشان ایران و تحلیلگر سیاسی و روزنامه‌نگار، احمد توکلی، نماینده سابق مجلس و حسین انواری، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه تماس گرفتیم و نظر آنها را درباره توافق روی یک نامزد زن جویا شدیم. نظر محمدرضا باهنر، دبیرکل جامعه اسلامی مهندسین و رئیس جبهه پیروان خط امام و رهبری را هم پیش از این در حاشیه یک نشست خبری پرسیده بودیم. پاسخ‌هایی را که به «شرق» داده شد در ادامه آورده‌ایم. افرادی که فقط نامشان آورده شده، بدون اینکه گفته‌ای از آنها منتشر شود، تمایلی به صحبت در این زمینه نداشتند.
زن رجل سیاسی نیست
محمدرضا باهنر: من با تفسیر شورای نگهبان از رجل سیاسی موافق هستم. از نظر من زن رجل سیاسی نیست.
قریب به صفر است
امیر محبیان: بدون قضاوت ارزشی درباره درست یا غلط‌بودن آن، با توجه به واقعیت‌های جامعه، اینکه یک زن بدل به نامزد اصولگرایان شود، از نظر من احتمالی بسیار کم و قریب به صفر است. از نگاه من هنوز جامعه ما یعنی رأی‌دهندگان به این تصمیم که رئیس‌جمهور زن داشته باشیم نرسیده‌‌اند. در ضمن ما با تفسیر شورای نگهبان هم از رجل سیاسی روبه‌رو هستیم.
شرق: اگر شورای نگهبان در تفسیر جدید خود زنان را مصداق رجل سیاسی بداند چطور؟
امیر محبیان: با اگرها و مفروضاتی که نزدیک به صفر باشد، نمی‌شود تحلیل کرد. با توجه به شرایط اجتماعی، پذیرش این موضوع وجود ندارد.
روی جنسیت بحث نشده
نبی حبیبی: الان درحال‌حاضر در مذاکراتی که بین اصولگرایان در جریان است، روی هیچ شخص خاصی بحث نشده است. نه روی جنسیت نه روی شخص هیچ بحثی نشده است. من چون از طرف همه نمی‌توانم صحبت کنم، پس اظهارم ملاک نظرجمعی اصولگرایان نخواهد بود.
شرق: می‌خواهیم نظر شخص شما را به عنوان دبیرکل حزب مؤتلفه بدانیم.
نبی حبیبی: درباره این قضیه نظر من مطابق نظر نهایی شورای نگهبان است و اصولگرایان هم مطابق آن عمل خواهند کرد. اگر شورای نگهبان به این نتیجه برسد که تفسیرش از رجل سیاسی زنان را هم شامل می‌شود ما هم در داخل مؤتلفه، به آن خواهیم پرداخت، اما تاکنون بحثی نداشته‌ایم. دخل و تصرف در قانون نمی‌کنیم. پاسخ دیگری نداریم الان فعلا کاری نکردیم. برای مافرقی ندارد هرکسی این مسئولیت را بتواند برعهده بگیرد. برای ما جنسیت مسئله نیست.
زن مجاز نیست زمام حکومت به دست گیرد
انواری، عضو شورای مرکزی حزب مؤتلفه: من چندی قبل مقاله‌ای در روزنامه رسالت منتشر کردم، شما را به همان ارجاع می‌دهم. «... زن در جامعه اسلامی مجاز نیست زمام حکومت و ولایت امر را به دست گیرد. ولایت دنباله همان امامت است که ولی مسلمین باید مرد باشد. همچنان‌که حضرت فاطمه زهرا (س) با همه آن عظمت «امام» نبود. زن می‌تواند در کسب علم و تقوا به سطح اجتهاد برسد و مرجع تقلید تربیت کند، ولی خودش نمی‌تواند مرجع تقلید شود، الا برای زنان. مرجعیت یک امانت است، ولی فقاهت ملک انسان است. واگذاری امور اجرائی ویژه زنان به عهده زنان هم جایز است و هم اولی است. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، پس از مقام معظم رهبری، رئیس‌جمهور عالی‌ترین مقام رسمی کشور است و مسئولیت اجرای قانون اساسی و ریاست قوه مجریه را بر عهده دارد که قاعدتا زنان نمی‌توانند به عنوان رئیس‌جمهور برگزیده شوند. زنان مجاز نیستند به مسند قضاوت و حکم تکیه کنند. زنان می‌توانند قاضی محکمه تربیت کنند و مقام مشاورت دادگاه را داشته باشند، ولی نمی‌توانند قاضی محکمه باشند که سمتی اجرائی است. زنان مجاز به شرکت مستقیم در جهاد و قتال نیستند، ولی می‌توانند در امر پشتیبانی جهاد
مشارکت داشته باشند. در اموری که منع اسلامی وجود ندارد، حضور و مشارکت زنان در همه سطوح بلامانع و در انتخاب اصلح برای هر امری ضروری است که در کنار مردان دیده شوند. برای حضور زنان در کارهای مشورتی مانند نمایندگی مجلس شورای اسلامی، آموزشی و تربیتی، امور تحقیقاتی و عهده‌دارشدن مسئولیت کارهای اجرائی ویژه زنان، مانند پزشکی راه باز است و بعضا هم ضرورت دارد. متأسفانه کسانی که با مبانی اسلام از لحاظ شناختی فاصله دارند، تصدی امور اجرائی زنان برایشان خیلی مهم جلوه می‌کند و به عنوان یک نقد سیاسی یا علمی یا اعتراض و معاوضه، به‌شدت پیگیر آن‌اند که چرا زن نمی‌تواند فلان کار اجرائی را به عهده داشته باشد. این نکته قابل دقت است که امور و کارهای اجرائی یک امانت است که مایه فخر و مباهات نیست. آنچه برای زنان ضروری است و اولویت دارد ایفای وظایف اصلی است که برای آنها مشخص شده است.
زنان اصولگرا پشت مرضیه‌خانم!
فعلا جدی‌ترین حامیان مرضیه وحیددستجردی، خود زنان اصولگرایند؛ چه مانند دبیرکل جامعه زینب که مشخصا از او حمایت کرده است، چه دیگرانی که برخلاف همتایان مرد خود، قائل به تفسیری دیگر از عبارت «رجل سیاسی»اند. دیروز اعظم حاجی‌عباسی، دبیرکل جامعه زینب، با بیان اینکه «گزینه ما در جامعه زینب و احزاب زنان اصولگرا برای انتخابات ریاست‌جمهوری آینده، خانم مرضیه وحیددستجردی، به دلیل توانمندی‌های ایشان است»، به ایسنا گفت: «ما با خود خانم دستجردی دراین‌باره صحبت کرده‌ایم و ایشان هنوز جواب خاصی به ما نداده‌اند، ولی ما نسبت به این موضوع اصرار داریم».
حاجی‌عباسی همچنین از نهایی‌شدن فهرست ١٠نفره این تشکل و احزاب زنان اصولگرا برای انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا خبر داده و گفته است: «معصومه رضایی‌نظری، طاهره رحیمی، معصومه زعفرانی‌بهروز، مریم عربی، خدیجه ناطق، مریم‌السادات شریف، مریم محمودزاده، چوپانی، توران ولی‌مراد و خودم (اعظم حاجی‌عباسی) در این فهرست ١٠ نفره حضور داریم».
فاطمه آجرلو، نماینده اصولگرای سابق مجلس، هم اخیرا در میزگرد با آذر منصوری در خبرآنلاین گفته است: «در اصولگرایی، به نظرم سد جناحی وجود ندارد. چون در وزارت این را ثابت کردیم که سدی وجود ندارد... ما در مجلس وقتی به بحثی می‌رسیدیم که در حوزه زنان باید این اتفاق بیفتد، همه منسجم می‌شدیم و باید این اتفاق می‌افتاد... الان اگر تفسیر رجل سیاسی را از مجاری قانونی خودش داشته باشیم که بدانیم زنانی که حائز این شرایط سیاسی هستند، ما که نمی‌خواهیم بازی سیاسی کنیم و شعار دهیم و در جامعه موج ایجاد کنیم. جامعه ما به اندازه کافی موج‌زده هست...».
رفعت بیات، دیگر نماینده سابق اصولگرای مجلس، هم پیش از این به «شرق» گفته بود: «من دوبار نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری دوره نهم و دهم شدم. صلاحیتم تأیید نشد، اما هیچ‌وقت هم به من نگفتند خانم‌ها نمی‌توانند نامزد ریاست‌جمهوری شوند. من نامه‌هایی خدمت آقای جنتی، دبیر محترم شورای نگهبان، نوشتم. با خود آقای کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، جلسه گذاشتم و خدمت مقام معظم رهبری هم نامه نوشتم. به نظرم بحث خیلی روشن است و نیازی به کار کارشناسی ندارد. کار کارشناسی یک‌بار همان زمان مجلس خبرگان قانون اساسی انجام شده است. خانم گرجی، تنها خانم حاضر در مجلس خبرگان، بارها دراین‌باره صحبت کرده‌اند. ایشان توضیح می‌دهند که انتخاب اصطلاح رجل سیاسی دقیقا به این دلیل بوده که کلمه مرد رأی نیاورد، چون مخالف زیاد داشت. خانم گرجی می‌گوید نظر شهید بهشتی این بود که شاید روزی خانمی، واجد شرایط ریاست‌جمهوری در کشور شود؛ فردی که به درد کشور بخورد، پس ما نباید با محدودکردن قانون، خود را از خدمت او محروم کنیم. ما دو جنس که بیشتر نداریم. وقتی کلمه مرد رأی نمی‌آورد، پس رجل سیاسی شامل هر دو جنس است که رأی هم می‌آورد. متن مذاکرات و مشروح صورت‌جلسات
مجلس خبرگان قانون اساسی موجود است و می‌توان به آن مراجعه کرد. حالا شاید از نظر لغوی معنی رجل محل بحث باشد، اما به‌لحاظ ماهوی به نظرم متن مذاکرات خبرگان قانون اساسی کفایت می‌کند و تکلیف را مشخص و شفاف کرده است. اگر بحث توانمندی مطرح است، به نظر می‌رسد خانم‌ها در بحث اجرائی و سلامت کاری در کشور ما کارنامه بهتری از آقایان دارند. درعین‌حال ثابت شده خانم‌ها به علت برخی ویژگی‌هایی که دارند، در بحث فساد اقتصادی آلودگی کمتری دارند، احتیاط‌های خاصی دارند و همه‌جانبه و عمیق‌تر به مسائل نگاه می‌کنند. من اعتقاد دارم الان زمانش رسیده که به زنان هم امکان حضور در رقابت‌های ریاست‌جمهوری بدهند. این اقدام شورای نگهبان البته از نظر طرح دوباره آن در جامعه و ایجاد مقبولیت اجتماعی بسیار خوب است. من معتقدم که شهید بهشتی بسیار هوشمندانه در مجلس خبرگان عمل کردند و آینده و تاریخ را هم در نظر داشته‌اند».
گیر تفسیر، حل شد
شورای نگهبان در شرایطی مصداق‌سازی از «رجل سیاسی» را در دستور کار خود قرار داده است که برخی جریان‌های اصولگرایی که تاکنون تفسیر موجود را به رسمیت شناخته بودند، این روزها حرف‌های جدیدی می‌زنند. شاید آنها خبر از تصمیم یا نگرشی جدید در شورا دارند که دیگران بی‌خبرند. به‌جز دبیرکل جامعه زینب و برخی زنان اصولگرا، حسین کنعانی‌مقدم، دبیرکل حزب سبز، هم با اشاره به اینکه «در مورد نامزد خانم بر سر خانم دستجردی در میان اصولگرایان بحث شده است»، گفته بود: «نظر من نیز بر ورود خانم دستجردی است». این نظر کنعانی‌مقدم البته برخلاف گفته «نبی حبیبی» است که معتقد بود درباره شخص و جنسیت نامزد، هنوز در جریان اصولگرایی صحبتی نشده است.
به دنبال ابلاغ سیاست‌های کلی انتخابات از سوی مقام معظم رهبری، شورای نگهبان موظف شده که معیارها و شاخص‌های «رجل» سیاسی را تدوین و مشخص کند. براین‌اساس، این نهاد نظارتی چند ماه قبل فراخوان داد و از صاحب‌نظران و کارشناسان درخواست کرد که نقطه‌نظرات خود را به دبیرخانه شورای نگهبان ارسال کنند. در این مدت هروقت که خبرنگاران از سخنگوی شورا درباره نتیجه این فراخوان سؤال کرده‌اند، پاسخ مشخصی نشنیده‌اند. پاسخ عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان، این است که شورا هنوز به جمع‌بندی نرسیده، اما زنان می‌توانند در انتخابات ثبت‌نام کنند!
نظرسنجی‌هایی که رسانه‌ها در این ماه‌ها به بهانه فراخوان شورای نگهبان از حقوق‌دانان یا فعالان عرصه سیاست منتشر کرده‌اند نشان می‌دهد، تمایل به تفسیر و برداشتی که زنان را مصداق رجل سیاسی قلمداد می‌کند در جامعه حامیان زیادی دارد. علاوه بر برداشت از متن قانون، بسیاری به واقعیات و تغییرات اجتماعی اشاره می‌کنند که با انتظار رجل سیاسی‌دانستن زن مطابق است. مخالفان این تفسیر اما اصولا و عمدتا به اردوگاه اصولگرایی تعلق دارند؛ همان‌هایی که گویا در شرایط اضطرار قرار است مجبور به انتخاب «نامزد زن» شوند.
نگاهی به کارنامه خانم سخنگو
مرضیه وحیددستجردی، نماینده دوره چهارم و پنجم مجلس بود. در مجلس ششم هم نامزد شد، اما رأی نیاورد. طرح تفکیک جنسیتی بیمارستان‌ها با عنوان طرح انطباق امور فنی و اداری مؤسسات پزشکی با امور شرع، اولین‌بار در مجلس پنجم مطرح شد. مرضیه وحیددستجردی یکی از حامیان و طراحان این طرح بود. او درعین‌حال یکی از مدافعان طرح محاسبه نرخ مهریه به روز هم بود.
خودش در یک برنامه تلویزیونی درباره حمایتش از طرح تفکیک جنسیتی گفته است: «این طرح مربوط به تفکیک جنسیتی نبود، بلکه رعایت موازین شرع در بیمارستان‌ها را شامل می‌شد، چراکه نمی‌توان طرح تفکیک جنسیتی داشت، زیرا بسیار سخت است، اما رعایت موازین شرعی مدنظر است تا خانم‌ها احساس امنیت کنند. ما کمیته‌ای به‌عنوان کمیته موازین شرع داشتیم و وزرایی هم که آمدند، با توجه به اعتقاداتی که وجود داشت، سعی کردیم آن را انجام دهیم و بیمارستان‌های تخصصی جامعه زنان را راه‌اندازی کردیم تا درواقع هر دانشگاهی یک بیمارستان تخصصی زنان داشته باشد که همه پرسنل خانم باشند». دستجردی همچنین گفت: «در آمریکا، اروپا و سایر کشورها مثل چین و هند نیز چنین بیمارستان‌هایی وجود دارد».او در دولت دوم احمدی‌نژاد وزیر بهداشت شد. مهم‌ترین رخداد دوران وزارتش، بحث ابطال آزمون دستیاری پزشکی بود که وزارت بهداشت هم در مظان اتهام قرار داشت. مرضیه وحیددستجردی، وزیر وقت بهداشت، در روز برگزاری آزمون از محل برگزاری بازدید کرد و از امنیت و صحت آن ابراز رضایت کرد، اما دو روز بعد با افشای لورفتن سؤالات، ناچار شد تصمیم به ابطال آزمون بگیرد. گفته شده بود که ممکن است تا
٢٥درصد سؤالات لو رفته باشد، اما علی عباسپورتهرانی معتقد بود: «احتمالا تعداد بیشتری از سؤالات این آزمون لو رفته و شاید همه سؤالات نیز قبل از آزمون لو رفته باشد». بااین‌حال همان زمان عبدالجبار کرمی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان در مجلس، تخلفات اتفاق‌افتاده در آزمون را نتیجه قصور وزارت بهداشت دانسته و گفته بود که وزارت بهداشت باید تاوان این قصور را بدهد. از جمله اظهارنظرهای دستجردی در دوران وزارتش این بود که گفت اثر پارازیت‌ها را بر سقط جنین قبول ندارد؛ همچنین گفت که آمار مرگ‌ومیر ناشی از آلودگی هوا را هم قبول ندارد.خانم وزیر در نهایت بر سر تخصیص‌نیافتن ارز دارو با احمدی‌نژاد به مشکل خورد و عزل شد. البته خبرنگاران از مدت‌ها قبل در نشست‌های خبری دراین‌باره از او سؤال می‌کردند، ولی خانم وزیر هیچ‌وقت پاسخ روشنی به خبرنگاران نمی‌داد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
