ساختار آبیاری دوره ساسانی چگونه بوده؟

به گزارش خبرآنلاین و به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ،این مطلب را پارسا قاسمی سرپرست هیأت بررسی باستان شناسی دشت سر مشهد فارس و دانشجوی دکتری باستان شناسی دانشگاه سوربن-پاریس، فرانسه اعلام کرد.


او افزود: بررسی باستان شناسی دشت سر مشهد به منظور پی بردن به الگوهای زیستی و چشم انداز محوطه های دوره ساسانی و آغازدوره اسلامی منطقه انجام گرفت.


وی با اشاره به تشکیل تیم بررسی باستان شناختی سرمشهد از باستان شناسان، زمین شناسان، آب شناسان و ریخت شناسان گفت: نتیجه یک ماه مطالعات باستان شناسی در این دشت میان کوهی جنوب غرب فارس، بررسی و شناسایی محوطه های باستانی متعلق به دوره ساسانی و آغاز اسلامی بود.


این باستان شناس در رابطه با پیشینه کاوش در این محوطه یادآور شد که پیش تر در سال ۱۳۸۵ و ۱۳۸۹ محوطه های استقراری متعدد شهری و روستایی در این مکان توسط اینجانب شناسایی شده بود.


سرپرست هیأت بررسی باستان شناسی دشت سر مشهد افزود: اما در این فصل عوامل شکل گیری این محوطه ها، الگوهای ایجاد شهرها و روستاها و معماری آنها، سیستم مدیریت آب و کشاورزی مورد توجه قرار گرفت.


قاسمی استفاده از عکس های ماهواره ای جدید، عکس های هوایی قدیمی مربوط به دهه ۳۰ و ۴۰، عکس های کرونا و گوگل را ابزار مهمی در تشخیص و شناسایی محوطه ها ی یاد شده اعلام کرد.


به گفته وی استفاده از تمامی عکس های قدیم و جدید سبب شد موقعیت بسیاری از ساختارها و فیچرهایی که امروزه براثر فعالیتهای کشاورزی و عمرانی دستخوش تغییرات شده اند شناسایی شوند.

او اظهار داشت : استفاده از روش های نوین به کار گرفته شده به بازسازی الگوهای زیستی، شهر سازی، کاربری زمین، تغییر و تحولات اقتصادی و فرهنگی اتفاق افتاده در این دشت کمک خواهد کرد که در آینده نتایج تکمیلی آن منتشر خواهد شد.


این باستان شناس افزود :نتایج این بررسی نشان می دهد که در دوره های ساسانی و آغاز دوره اسلامی دشت سرمشهد به طور چشمگیری مسکونی شده و تراکم استقرار ها در این دوره ها نشان دهنده افزایش جمعیت در این ناحیه است.


سرپرست هیأت بررسی باستان شناسی دشت سر مشهد گفت : در این بررسی آثاری متعدد در سرمشهد در ارتباط با ساختار کشاورزی و مدیریت آب و آبرسانی مانند قنات، کانال، آبراهه، سد، بند، برکه، آب انبار و آسیاب شناسایی شد.


او افزود :محوطه های متعددی در ارتباط با کشاورزی آبی شناسایی شدند که از دوره ساسانی تا پایان قرن ۷ هجری مورد استفاده بوده اند.


قاسمی با اشاره به بررسی سازه ها و ساختارهای متعددی در ارتباط با راه های ارتباطی بین دو یا چند محوطه یا فرا منطقه ای اظهار داشت: محوطه هایی هم مانند قلعه و برج دیده بانی در ارتباط با تامین امنیت استقرارها و راه های ارتباطی شناسایی شدند.


دشت سرمشهد به فاصله ۲۵ کیلومتری جنوب غربی کازرون و ۱۴ کیلومتری غرب فراشبند واقع شده و بخش عمده آن در محدوده جغرافیایی شهرستان کازرون قرار دارد. طول این دشت در حدود ۵۰ کیلومتر و عرض آن ۱۰ کیلومتر است.

جهت آن جنوب شرقی - شمال غربی است و از کوه سرخ و کوه تاپو در انتهای شمالی غربی دشت سرمشهد شروع شده و تا پهناپهن درجنوب شرقی همین دشت ادامه دارد. این دشت امروزه متشکل از چندین روستا به نامهای سرمشهد، تل سامان، حسین آباد، خنگ سوار، قنات باغ، خلجی و پهناپهن است.


پروژه بررسی باستان شناسی دشت سر مشهد با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری انجام گرفت.