دفاع دولت از کارنامه اشتغالزایی

وزارت کار: در سال های اخیر ۲/۵ میلیون فرصت شغلی در کشور ایجاد شده است

دنیای‌اقتصاد- دولتی‌ها در مقابل مباحث مطرح شده نسبت به عملکرد هشت ساله خود در حوزه اشتغالزایی، که اخیرا در برنامه تلویزیونی پایش با حضور یکی از اقتصاددانان سرشناس کشور به نقد گذاشته شده بود، سکوت نکرده و با ارائه برآوردهای آماری، سعی در رد اظهار نظرات مطرح شده در این برنامه کردند. در حالی که مسعود نیلی با استناد به گزارش‌های مرکز آمار، میزان اشتغالزایی خالص سالانه توسط دولت را ۱۴ هزار نفر در سال عنوان کرده و خالص اشتغال ایجاد شده در سال‌های ۸۵ تا ۹۰ را حدود صفر برآورد کرده بود، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با انتشار گزارشی، برآوردهای صورت گرفته در برنامه پایش را غیرکارشناسی عنوان کرده است. این دستگاه مدعی است که دولت در خلال سال‌های اخیر چیزی در حدود ۲/۵ میلیون فرصت شغلی در کشور فراهم کرده است.

برنامه تلویزیونی پایش که سابق بر این نیز با طرح برخی مباحث کارشناسی و اقتصادی از سوی دولتی‌ها به انتقاد گرفته شده بود، بار دیگر صدای دولتی‌ها را درآورد. برنامه یکشنبه شب پایش، به موضوع اشتغال و بررسی عملکرد سیاست‌های اشتغالزایی در خلال سال‌های اخیر اختصاص داشت، موضوعی که در جریان آن، عملکرد دولت در این حوزه به نقد کشیده شد.

دکتر مسعود نیلی به عنوان میهمان برنامه، با ارائه آمارهایی درباره اشتغال در کشور، ضمن اشاره به افزایش قابل توجه جمعیت در دهه ۶۰ و مشکلات ناشی از این افزایش جمعیت، عنوان کرد: هم‌اکنون متولدین دهه شصت به مرز اشتغال رسیده‌اند و نیازمند ورود به بازار کار هستند، این در حالی است که در سال‌های ۸۵ تا ۹۰ خالص اشتغال ما تقریبا صفر بوده است.

به گفته مسعود نیلی، با استناد به برآوردهای مرکز آمار، سالانه ۱۴ هزار شغل خالص ایجاد شده که این عملا یعنی شغلی به میزان قابل توجه ایجاد نشده است و این درست در زمانی اتفاق افتاده که آن موج جمعیتی به مرز اشتغال ایجاد شده است.

اما مباحث مطرح شده در این برنامه که به مزاج دولتی‌ها خوش نیامده بود، آنها را بر آن داشت که طی گزارشی به انتشار عملکرد اشتغالزایی خود بپردازند. در این میان وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی گزارشی از آمار رسمی اشتغال در هشت سال گذشته ارائه داد.

۳۰۰ هزار نفر به بیکاران کشور اضافه شد

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در قالب گزارش خود با اشاره به بخشی از برنامه‌های دولت در حوزه اشتغال، نوشته است: در دولت‌های نهم و دهم ، طرح‌ها و رویکردهای متفاوتی برای توسعه سرمایه‌گذاری و اشتغال ارائه شده که برخی از آنها اجرا شد و تعدادی نیز ماهیت اجرایی دائم و مستمر دارند که از آن جمله می‌توان به طرح بنگاه‌های اقتصادی زودبازده و کارآفرین به عنوان یک طرح محوری و منطبق با سیاست‌های جهانی، ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، طرح کارورزی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و اشتغال مجدد مقرری بگیران بیمه بیکاری اشاره کرد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، این دستگاه دولتی در گزارش خود آورده است؛ آمار و اطلاعات موجود نشان می‌دهد که حدود ۶۲۸ هزار و ۳۲ بنگاه اقتصادی در دوره فعالیت دولت نهم و دهم از تسهیلات ارزان قیمت برای احداث، توسعه و اتمام بنگاه‌های اقتصادی و نیز تثبیت اشتغال استفاده کرده‌اند که در این راستا بیش از یک میلیون شغل ایجاد و حدود ۴۷۰ هزار فرصت شغلی تثبیت شده است. علاوه بر آن در این مدت با کسب حدود سه میلیون و ۸۴۶ هزار و ۹۸۴ فرصت شغلی، تعداد یک میلیون و ۷۲۰ هزار و ۱۳ نفر صرفا از طریق کاریابی‌های غیر دولتی جذب شده‌اند که تعداد یک میلیون و ۱۸۲ هزار و ۶۲۶ نفر با معافیت حق بیمه سهم کارفرما یا تخفیف در معافیت حق بیمه سهم کارفرما جذب بازار کار شده‌اند و آمار و اطلاعات این افراد نزد سازمان تامین اجتماعی موجود است.

همچنین حدود ۷۱ هزار و ۷۹۹ نفر از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی در طرح کارورزی فارغ‌التحصیلان جذب شده‌اند.

این گزارش می‌افزاید: حدود ۷۷هزار تعاونی با پیش‌بینی اشتغال بیش از یک میلیون نفر در مدت هشت سال در کشور تشکیل و در دو سال اخیر حدود یک میلیون و ۱۱۵هزار و ۵۵۴ مجوز مشاغل خانگی صادر و به تعداد ۴۸۹ هزار و ۲۳۲ نفر از متقاضیان مشاغل خانگی تسهیلات برای خرید ابزار کار پرداخت شده است.

تجزیه و تحلیل آمار سازمان تامین اجتماعی طی سال‌های ۱۳۸۴ لغایت آذر ماه ۱۳۹۱ حاکی از آن است که در طول این مدت تعداد بیمه‌شدگان این سازمان از حدود هفت میلیون و ۳۵۱ هزار و ۶۹۸ نفر به تعداد ۱۱ میلیون و ۸۹۳ هزار و ۷۵ نفر افزایش یافته است (با رشدی حدود ۳۸ درصد) که توزیع بیمه‌شدگان به ترتیب در حوزه‌های اجباری، اختیاری، حرف و مشاغل آزاد است. ضمن اینکه موضوع آمار ایجاد اشتغال جدید در کشور ما با وجود تولید به نسبت خوب و مستمر آن، آمارهای جمعیت و نیروی کار در کشور به‌راحتی قابل اندازه‌گیری نیست از جمله آمار مهاجرت نیروی کار خارجی و آمار مهاجرت نیروی کار داخلی تولید و ارائه نمی‌شود.

بررسی و مقایسه شاخص‌های نیروی کار در سال‌های ۱۳۸۴ و ۱۳۹۰ حاکی از افزایش ۶/۶ میلیون نفری جمعیت ۱۰ ساله و بیشتر در کشور است. حال آنکه جمعیت فعال کشور فقط افزایش حدود ۳۰۰ هزار نفر را نشان می‌دهد که نشانه کاهش نرخ مشارکت اقتصادی در کشور است ( از حدود ۴۱ درصد در سال ۱۳۸۴ به ۹/۳۶ درصد در سال ۱۳۹۰ و ۷/۳۷ درصد در سال ۱۳۹۱) است.

همچنین از سویی در ابتدای دوره تعداد بیکاران کشور بالغ بر ۶/۲ میلیون نفر اعلام شده که در انتهای دوره به ۹/۲ میلیون نفر افزایش یافته. به عبارت دیگر طی این دوره حدود ۳۰۰ هزار نفر به تعداد بیکاران کشور اضافه شده است.

ایجاد ۲/۵ میلیون فرصت شغلی

وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در بخش پایانی گزارش عملکردی خود، به تجمیع آمارهای ارائه شده پرداخته و عنوان کرده است: با در نظر گرفتن این فرض که ازیک میلیون و ۵۱۲ هزار نفری که سالانه در حال ورود به بازار کار بوده‌اند، به طور میانگین حدود ۷۸۳ هزار نفر به طور یقین وارد بازار کار شده‌اند، باید نزدیک به ۵/۵ میلیون فرصت شغلی در کشور ایجاد شده باشد که این امر با توجه به اضافه شدن حدود ۳۰۰ هزار نفر به آمار جمعیت بیکار کشور پیش‌بینی ایجاد حدود ۲/۵ میلیون فرصت شغلی جدید را واقعی‌تر می‌نماید.

رشد نرخ بیکاری برمبنای گزارش مرکز آمار

اما در همین خصوص، اخیرا مرکز آمار طی گزارشی برآوردی از شاخص نرخ بیکاری در خلال سال‌های ۸۴ تا ۹۱ ارائه داد.

طبق اطلاعات داده شده، نرخ بیکاری در پایان نخستین سال فعالیت دولت نهم (۱۳۸۴) برابر با ۵/۱۱ درصد بوده است که این نرخ در پایان سال گذشته به ۲/۱۲ درصد رسیده است. نرخ بیکاری در سال‌های پس از آن با نوسانات اندکی روبرو بود، به طوری که در سال ۸۷ به ۴/۱۰ درصد و در سال ۸۹ به ۵/۱۳ درصد رسید.