به جای مسکن ، درد را دوا کنیم

تهرانی‌ها و اغلب شهرستانی‌ها از همان روزگار قدیم کاملا با نام خیابان ژاله که به نوعی از قدیمی‌ترین محلات پایتخت محسوب می‌شود، آشنا هستند. خیابانی که بعد از انقلاب به ١٧ شهریور تغییر نام داد. خیابانی که از همان ابتدا یکی از شاهراه‌های اصلی تهران محسوب می‌شد و نبض بازارها و مراکز اقتصادی آن تنها به آخر هفته‌ها ختم نمی‌شد و همیشه مملو از مشتریانی بود که از اقصی نقاط پایتخت برای خرید لباس و موتوسیکلت و حتی میوه به آنجا آمده بودند. اما گذشت سال‌ها و افزایش جمعیتی که به قصد خرید به این منطقه از شهر هجوم می‌بردند یا آن را برای زندگی انتخاب می‌کردند، باعث شد تا مدیریت شهری تصمیم بگیرد تغییراتی در این خیابان و میدان منتهی به آن ایجاد کند تا روح زندگی و آرامش را دوباره به این محله قدیمی تهران بازگرداند. تصمیمی که بالاخره در سال ٩١ عملی شد و با دستور شهردارتهران با بستن میدان و نصب سازه‌های آهنین بلند در میدان امام حسین، ١٧ شهریور با صرف بودجه‌ای میلیاردی (که البته هیچ‌گاه رقم دقیق آن هم مشخص نشد!) تبدیل به پیاده‌راه شد. اما هنوز یک سال از اجرایی شدن این طرح نگذشته بود که اعتراض شهروندان و به خصوص کاسب‌های قدیمی و جدید این محور ثابت کرد که این اقدام تا چه حد غیرکارشناسی است.
این اعتراض‌ها در قالب‌های مختلفی چون امضای تومار و تحصن مقابل شهرداری و... به تدریج چنان بالا گرفت که بالاخره مسوولان شهری را برآن داشت تا فکری عاجل برای حل این مشکل کنند. اما شهرداری به جای حل ریشه‌ای این مشکل، تنها اقدامی که کرد، برپایی چند نمایشگاه و جشنواره کم فروغ بود تا با کشاندن مردم به این محله ثابت کند که تبدیل این طرح چقدرکارآمد است. به نظر می‌رسد این اقدامات به هیچ عنوان از اعتراض مردم و کسبه این محور کم نکرده، چنانچه امروز پس از گذشت حدود چهار سال، همچنان شاهد موج وسیعی از این اعتراض‌ها هستیم به گونه‌ای که نظرسنجی انجام شده، حکایت از آن دارد که بیش از ٩٠ درصد مردم این محله از وضعیت موجود ناراضی هستند و آن را عاملی برای افزایش انواع بزهکاری و جرایم مختلف و البته کساد شدن بازار مغازه‌داران آن دانسته‌اند. این اعتراض‌ها چنان بالا گرفت که قرار شد شهرداری طرحی اصلاحی را برای کم شدن مشکلات مردم به شورا ارایه دهد اما قبل از ارایه چنین طرحی، با دستور شهرداری تهران قرار شد از خیابان صفا به پایین تردد خودروها در این محور باز تا مشکلات ترافیکی آن منطقه نیز رفع شود. حالا اینکه این اقدام تا چه حد مثمر ثمر باشد، سوالی است که کارشناسان ترافیکی باید به آن پاسخ دهند یا منتظر گذشت زمان باشیم. ولی آنچه مسلم است این است که طرح‌هایی که تاکنون در این محور اجرا شده، فقط مسکن بوده‌اند و دردی را از مردم آن منطقه دوا نکرده و نمی‌کنند. برای پیدا کردن بهترین راه‌حل، ابتدا باید «بپذیریم» که طرح احداث پیاده رو ١٧ شهریور نه بر اساس مطالعه بود و نه پیوست. من شخصا دو بار به این محور رفتم و از نزدیک پای صحبت‌های اهالی محل نشسته‌ام. در این بازدیدها بود که تازه به دلایل اصلی اعتراض مردم پی بردم. پاساژ چهار طبقه‌ای را دیدم که سه طبقه آن کاملا تعطیل شده بود به‌طوری که یکی از فروشندگان مغازه‌های آن می‌گفت در روز تنها ٣ هزار تومان درآمد دارد! با مادری صحبت کردم که می‌گفت، از غروب به بعد به فرزندانم اجازه بیرون آمدن از خانه نمی‌دهم از ترس اینکه آدم‌های خطرناک بلایی سر آنها بیاورند.
در جلسه این هفته شورای شهر، ریاست شورا اظهار امیدواری کرد که اقدام اخیر شهردار برای بازکردن محور یاد شده، راهگشای مشکل مردم محور ١٧ شهریور باشد ولی اگر بخواهیم واقع‌بینانه به قضیه نگاه کنیم باید اقرار کنیم که اجرای طرح سنگفرش کردن این محور عواقبی به مراتب دهشتناک‌تر از آن داشته که با باز کردن یک خیابان، رفع شود. به بیانی به نظر می‌رسد تنها گزینه برای جبران دیرهنگام این خبط و خطای آشکار مدیریت شهری، باز کردن این محور قدیمی باشد. حالا اینکه چرا مدیریت شهری هنوز نمی‌خواهد تن به این کار بدهد سوالی است قابل تامل. و بالاخره اینکه، آقای شهردار و رییس شورای شهر عزیز، آیا منظور شهرداری از محور فرهنگی ١٧ شهریور همان نمادهای بی‌مسمایی است که در آن ساخته شده یا سازه غول پیکر آهنی که معلوم نیست با چه معیار شهرسازی با صرف هزینه‌ای گزاف در میدان امام حسین (ع) سر به آسمان ساییده است؟ دوستان عزیز، بپذیرید که با اجرای این طرح مردم محله ١٧ شهریور به خاک سیاه نشسته‌اند و معتادان و کسادی کار مغازه‌داران، وضعیت اسفباری را به وجود آورده و حتی می‌تواند آن را به سمت شب‌مردگی سوق دهد. بنابراین قبل از اینکه ١٧ شهریور، هرندی و مشیریه دیگری شود، فکری برای آن کنید.