مخالفان همنشینی جریان‌های سیاسی
روزنامه اعتماد نوشت؛
پیشنهاد رییس‌جمهور برای مفاهمه و هم اندیشی جناح‌ها و گروه‌های سیاسی در هفته گذشته با استقبال اصلاح‌طلبان روبه‌رو شد. حسن روحانی در ضیافت افطاری که میزبان فعالان سیاسی بود خطاب به آنان گفت: «نمایندگان جناح‌ها و تشکل‌های سیاسی ماهیانه نشستی را برگزار کنند و در آن به بررسی و ارایه راهکار درباره مسائل و معضلات اصلی کشور بپردازند که همگان روی آن اشتراک نظر دارند.» شاید بتوان این پیشنهاد رییس‌جمهور را ترجمه و ویراست جدید برجام٢ دانست. در برجام دو رییس‌جمهور خواستار مفاهمه ملی بر سر منافع کشور شده بود و می‌خواست همه گروه‌ها و جریان‌های سیاسی داخلی را دور یک میز بنشاند تا به نوعی آشتی ملی را در دولتش شاهد باشد اما بخش‌هایی در میان اصولگرایان قلب واقعیت کردند و پیشنهاد رییس‌جمهور را وارونه جلوه دادند. هجوم تخریبگران به روحانی و نبود استراتژی روشن رسانه‌ای برای مقابله با این هجوم در دولت باعث شد تا رییس‌جمهور برجام٢ را دیگر تکرار نکند اما در فرصت ماه رمضان و همنشینی با فعالان سیاسی او نسخه‌ای دیگر از برجام ٢ را رونمایی کرد. نسخه‌ای که در آن نشست ماهیانه نمایندگان گروه‌ها و احزاب مختلف برای یافتن راه‌حل معضلات ملی پیشنهاد شده بود. از میان اصلاح‌طلبان همه راضی بودند و امیدوار که در این یک سال باقیمانده رییس‌جمهور موفق شود بستری برای پایان تخاصم‌های بلاموضوع ایجاد کند و بر آن بستر راست و چپ بر سر توسعه و مفاهیم ملی به گفت‌وگو بنشینند. پیش‌تر نیز چنین پیشنهادهایی داده شده بود و پیش‌بینی می‌شد که بالاخره رییس‌جمهور آستین بالا بزند و معضلات اصلی کشور را در جلسات مشترک اصلاح‌طلبان و اصولگرایان به بحث بگذارد تا از دل هم‌اندیشی نخبگان راست و چپ راهی برای برون‌رفت کشور از چالش‌ها و مشکلات اصلی پیدا شود. اما در میان اصولگرایان صدای واحدی شنیده نمی‌شود. سید رضا اکرمی، عضو شورای مرکزی جامعه روحانیت و محمدنبی حبیبی، دبیرکل موتلفه از آن استقبال می‌کنند اما اسماعیل کوثری می‌گوید که با کنار هم نشستن مشکل کشور حل نمی‌شود و این پیشنهادات دردی دوا نمی‌کند. همان‌طور که حمید جلایی‌پور در مصاحبه‌اش با «اعتماد» گفته بود گروهی تقابل‌گرا در برابر تعامل‌گرایان از ابتدای انقلاب ایستاده‌اند حالا در مواجهه با پیشنهاد رییس‌جمهور و موضع‌گیری سخت روز گذشته اسماعیل کوثری بهتر این تضاد ایدئولوژیک این دو گروه دیده می‌شود.
حمیدرضا جلایی‌پور، عضو شورای مرکزی حزب اتحاد در مصاحبه‌ای با «اعتماد» ضمن استقبال از این پیشنهاد گفت: با توجه به اینکه باید روی مسائل اساسی حرف بزنیم پیشنهاد خود من این است که دولت هم پای کار باشد و نماینده معرفی کند. مثل آقای نجفی یا جهانگیری. اینها این جلسه را تشکیل دهند. شکل کار را پیگیری کنند و محتوای بحث با مشارکت اعضا پیش برود. سال‌های قبل که آقای روحانی افطاری می‌داد اصولگراها یا نمی‌آمدند یا وسط کار قهر می‌کردند و می‌رفتند. اما الان در جلسه می‌آیند و در جلسه دوشنبه‌شب همه‌شان آمده بودند. در این یک سال باقیمانده می‌توان به تفاهماتی رسید. اگر خود دولت پیگیری کند آنها می‌آیند. به هر حال دوستان اصولگرا با قدرت رابطه خوبی دارند و هرجا و به هر طریقی از سوی صاحبان قدرت دعوت شوند، استقبال می‌کنند. حتی اگر نیایند هم باید این هم‌اندیشی‌ها را انجام داد. هر نوع هم‌اندیشی در کشور غنیمت است. در جامعه، فضای مجازی، فضای دوستانه و... هر هم‌اندیشی برای ما غنیمت است.
بازگشت به گفتمان اصلاحات
جلایی‌پور به چهره‌های سیاسی توصیه می‌کرد به گفتمان اصلاحات بازگردند: در مسائل سیاسی هم می‌توان این نشست‌ها را برگزار کرد. مثلا اصولگراها می‌خواهند سر به تن اصلاح‌طلب‌ها نباشد یا اگر اصلاح‌طلبی را هم قبول دارند بی‌خاصیت آن را قبول دارند اما اصلاح‌طلبان معتقدند باید گفت‌وگو کرد. این دو رویکرد متفاوت است؛ رویکرد دفعی و جذبی. رویکرد اصولگراها چه خاصیتی برای کشور داشته است؟ در این سال‌ها طرد برای کشور چه نتیجه‌ای داشته؟ چرا روی جذب کار نکنیم؟ موضوعی که در دوره آقای خاتمی با «تبدیل مخالف به منتقد» و. . . دنبال می‌شد چرا نباید باز هم دنبال شود؟ در کنار این موضوع معتقدم هیچ معضل فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی نیست که مستقیم یا غیرمستقیم به سیاست ربط نداشته باشد.
جلایی‌پور اما در مصاحبه‌اش با «اعتماد» به طور تلویحی پیش‌بینی کرد که بخش‌هایی از اصولگرایان این تفاهم و اجماع ملی را برنتابند: «بعد از انقلاب درون نظام دو نیرو وجود داشته است. یک جریان تقابل‌گرا بوده و می‌خواسته با تقابل انقلاب و نظام را حفظ کند. یک جریان هم تعامل‌گرا بوده‌اند. آن طرف ضد توسعه بوده و این طرف توسعه‌گرا بوده است. آن طرف خودی و غیرخودی می‌کرده و این طرف دایره را باز می‌کرده است. آن طرف می‌بریده و این طرف می‌دوخته. این دو نیرو همیشه بوده‌اند و نتیجه کارشان این شده که می‌بینیم. رقابت خیلی خوب است اما نیروی تقابل‌گرا اجازه فعالیت نمی‌دهد. مثلا آقای روحانی از سفر فرانسه با دستاوردهای مهم برمی‌گردد و به یکباره سفارت عربستان ساعت یک و نیم بامداد آتش می‌گیرد. رسانه‌های رسمی هم آن را در بوق و کرنا می‌کنند در حالی که بعدها دیدیم چطور منافع ملی ما با این اقدام دچار آسیب شد. متاسفانه رقابت انتخاباتی در ایران مختص ایام انتخابات نیست و در طول چهار سال ریاست‌جمهوری هم تداوم می‌یابد و این برای اداره کشور ضرر دارد. راهش ختم این تقابل جویی است. راهش رسیدن به اجماع ملی است یعنی همان برجام داخلی. دیر و زود دارد
ولی سوخت و سوز ندارد. ما راهی جز اجماع داخلی نداریم. اگر هسته اصلی قدرت بخواهد کار انجام‌شدنی است. در این سال‌ها بارها گرهی که با دست باز می‌شد را کور کردند و نتیجه‌اش را دیدند. در مواردی هم موضوع را با گسترده کردن دایره باز کردند که نمونه آن انتخابات ٩٢ و دستیابی به توافق هسته‌ای بود.»
درست از همان روز موافقان پیشنهاد رییس‌جمهور خرسند از چنین اتفاق نیکویی و بی‌خبر از مخالفان احتمالی به موضوع‌گیری و مصاحبه پرداختند.
نجفقلی حبیبی با تاکید بر اینکه پیشنهاد رییس‌جمهور مفید است و گروه‌های سیاسی می‌توانند در کنار هم به مسائل اصلی کشور بپردازند، رقبای دولت می‌توانند با حفظ هویت، انتقادات خود را مطرح کنند. آنها با این کار هم به رشد سیاسی خود کمک می‌کنند و هم به دولت برای پیشبرد امور کمک می‌کنند.
پیشنهاد مبارک
محسن رهامی هم گفت: پیشنهاد رییس‌جمهور مبنی بر تعامل بین دو جناح مبارک است اما باید تلاش کرد تا این پروژه مهم و سودمند را به مرحله عمل رساند. دولت و به ویژه خود آقای روحانی می‌تواند گام مهمی در کمک به شکل‌گیری چنین جلساتی و محقق شدن این پروژه مهم ملی بردارد. البته باید دقت داشت که برای عملیاتی شدن چنین ایده‌ای مشکلات بسیاری از جمله بافت قبیله‌ای سیاست‌ورزی در ایران وجود دارد.
محمود میرلوحی دیگر اصلاح‌طلبی بود که به استقبال پیشنهاد رییس‌جمهور رفت: روش‌های حذفی پیشین دیگر جواب نخواهد داد. این نگاه غیر مدنی به فعالیت‌های سیاسی است که در گذشته در مورد اصلاح‌طلبان به کار گرفته می‌شد. همه جناح‌های سیاسی حق فعالیت دارند و حق دارند دولت را نقد کنند. در شرایطی که انقلاب دارد ٤٠ ساله می‌شود باید روش‌هایی که در گذشته به کشور آسیب‌های زیادی رسانده را کنار بگذاریم. باید بزرگان و فعالان سیاسی دو جناح برای دور هم نشستن و گفت‌وگو عزم خود را جزم کنند.
جواد امام، مدیرعامل بنیاد باران هم شرایط لازم برای شکل‌گیری چنین نشستی را در گفت‌وگو با آنا اینچنین گفت: نخبگانی که به اصول نظام پایبند هستند باید در نشست همدلی جناح‌ها دعوت شوند تا موضوعات و مشکلاتی که کشور با آنها دست به گریبان است را در دستور کار قرار دهند. ایجاد چنین بستری را باید از دِل دولت و حکومت جست‌وجو کرد یعنی ابتدا باید دولت و حکومت، بستر نشست همدلی میان جناح‌های سیاسی را فراهم کنند. دولت و حکومت باید از افراد سرشناس احزاب و نخبگان سیاسی کشور برای حضور در نشست همدلی میان جناح‌ها، ارایه و بررسی راهکارها جذب کند. در این صورت نخبگان و فعالان سیاسی با یکدیگر نزدیک‌تر خواهند شد و در نتیجه همدلی خوبی میان شخصیتها و... به وجود می‌آید.»
موافقان و مخالفان اصولگرا
پیشنهاد رییس‌جمهور در میان اصولگرایان نیز موافقانی داشت. از جمله سید رضا اکرمی، عضو جامعه روحانیت مبارز که گفت: از آنجایی که کشور می‌خواهد با دنیا مذاکره و تعامل داشته باشد باید در درجه اول این تعاملات را در سطح داخلی نمود بخشد. این اولویت انکار ناپذیر برای حضور قدرتمند ایران در منطقه و جهان است. نیروهای سیاسی باید بتوانند با یکدیگر حرف بزنند و ضمنا رو در روی یکدیگر باید این صحبت‌ها مطرح شود نه پشت‌سر یکدیگر.
متلک‌های سیاسی
حسن بیادی شاید نخستین اصولگرایی بود که بر خلاف اصلاح‌طلبان چندان روی خوش نشان نداد و در عوض چند کنایه سنگین هم به فعالین سیاسی زد: متاسفانه این صحبت‌ها در سال گذشته نیز مطرح شده و این جلسات همچنان در پی شکل‌گیری است و دو جناح سیاسی موفق نشده‌اند طرح ایجاد نشست‌های مشترک بین دو جناح سیاسی را به مرحله عمل برسانند. مشکل از جایی ناشی می‌شود که احزاب سیاسی در کشور ما قدرت و هیبتی ندارند. در واقع این باندهای سیاسی هستند که با هم گفت‌وگو می‌کنند. به دلیل همین جای خالی احزاب است که باندهای سیاسی شکل می‌گیرند. باید توجه داشت که با باند بازی نمی‌توان کشور را اداره کرد.
پس از او امیررضا واعظ‌آشتیانی هم با کنایه‌های سیاسی پیشنهاد رییس‌جمهور را مورد ارزیابی قرار داد: انتقاد ابزار مفید و لازمی در پیشروی کشور به سمت پویایی است. اینکه تعامل جناح‌های سیاسی برای این باشد که حقوق جامعه را وجه‌المصالحه قرار دهند منطقی و درست نیست. تعامل از این جهت خوب است که گفت‌وگو‌ها بین هر دو جناح سازنده، اثربخش و در عین حال با در نظر گرفتن منافع ملی باشد. اینکه گروه‌ها با یکدیگر سازش کنند و از همدیگر امتیاز بگیرند و نامش را تعامل بگذارند نه تنها سودی برای کشور نخواهد داشت، بلکه کشور را به بحران‌های جدید‌تری نیز دچار می‌کند.
پیش‌بینی نبی حبیبی در مورد مخالفان
پس از این دو که دو روز بعد از سخن رییس‌جمهور اظهارات‌شان منتشر شد محمد نبی، دبیرکل موتلفه نیز به اظهارنظر پرداخت: احزاب با سلیقه‌های مختلف می‌توانند ماهانه دور یک میز بنشینند و چاره‌ای مشترک بیندیشند. بنابراین این نظر را هم مفید و هم عملی می‌دانم. اینکه ما توقع داشته باشیم در همه مسائل وحدتی بین دو جناح ایجاد شود توقع غیرعملی است. اما اینکه روی مسائل و مشکلات ملی و فراجناحی مسوولان جناح‌ها بنشینند و چاره‌اندیشی کنند این را عملی می‌دانم.
حبیبی روز جمعه پیش‌بینی‌ای کرد که ٢٤ ساعت بعد درستی آن به نمایش گذاشته شد: البته ممکن است در یک جناح برخی از تشکل‌ها در این‌گونه مسائل رغبتی برای گردهم آمدن نداشته باشند اما معتقدم که در دو جناح سیاسی کشور یعنی اصولگرایان و اصلاح‌طلبان این ظرفیت که راجع به مسائل مشترک ملی جلساتی داشته باشند، وجود دارد.
یک روز پس از حدس حبیبی مبنی بر عدم رغبت در برخی تشکل‌های یک جناح، اسماعیل کوثری، نماینده سابق مجلس و فعال سیاسی نزدیک به جبهه پایداری گفت: همدلی و جمع شدن گروه‌های سیاسی با یکدیگر دردی را از مشکلات کشور دوا نمی‌کند.
با کنار هم نشستن مشکل حل نمی‌شود
کوثری فراتر از این هم رفت و گفت که با کنار هم نشستن مشکل کشور حل نمی‌شود: این نیست که بگوییم برگزاری نشست‌های اینچنینی اثری مثبتی ندارد اما اصل موضوع کشور این موضوع نیست. همه مردم، مسوولان و مقام معظم رهبری متفق‌القول هستند که باید به مساله بیکاری و فعال کردن اقتصاد پرداخت و اگر این مسائل حل شود بعد از آن خوب است که جناح‌های سیاسی با هم بنشینند و با هم تعامل داشته باشند اما موضوع اصلی کشور این است که اقتصاد کشور فعال شود و همدلی گروه‌های سیاسی با یکدیگر دردی را دوا نمی‌کند. مطرح کردن این موضوعات مشکل مردم را حل نمی‌کند و مردم به کار، وام ازدواج و دوری از بطالت نیاز دارند.
کوثری در پاسخ به این پرسش که «آیا به نظر شما نیازی نیست با همدلی و حاکم شدن آرامش در کشور به رفع مشکلات اینچنینی پرداخت » تصریح کرد: بحث این است که هیچ موقع با کنار یکدیگر نشستن مشکلی حل نمی‌شود و این نشست‌ها اصل نیست و اصل حل مسائل و مشکلات اقتصادی است.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
