کشمکش فراکسیونی اصولگرایان پارلمان

واقعیت کدام است؟ «فراکسیون سوم تا چند روز تشکیل می‌شود» یا «فراکسیون ولایت با قدرت به کار خود ادامه می‌دهد». برای رد و اثبات هر دوی این ادعاها نشانه‌هایی وجود دارد. چیزی که اما رد آن در مجلس دهم امکان‌پذیر نیست، اختلافی است که میان اعضای فراکسیون «ولایت» افتاده. فعلا دو طیف این فراکسیون بر «رجزخوانی» مقابل همدیگر نقطه پایانی نگذاشته‌اند. دیروز غلامعلی جعفرزاده، از چهره‌های معتدل فراکسیون «ولایت» گفت که پیش‌نویس فراکسیون سوم مجلس نهایی شده و احتمالا رییس آن هم کاظم جلالی خواهد بود. در آن سو سید حسین نقوی حسینی تاکید کرده که فراکسیون ولایت با قدرت کار خود را ادامه می‌دهد. آن هم در شرایطی که اکبر رنجبرزاده، دو روز قبل از آن مدعی شده بود که تعداد اعضای این فراکسیون همچنان رو به افزایش است. تناقض آشکار این سخنان را تنها همان موضع «رجزخوانی» اعضای فراکسیون «ولایت» توجیه می‌کند. اما اینکه استناد این چهره‌ها در اظهارات‌شان به چه چیز است، هنوز مشخص نشده. تنها زمان می‌تواند نشان دهد که واقعا در درون طیفی که با عنوان «فراگیر» فعالیت‌های خودش را در بهارستان دهم آغاز کرد در این روزها چه می‌گذرد.

فراکسیون سوم در گام‌های آخر
اطرافیان علی لاریجانی خیلی زود علم جدایی از فراکسیونی که قرار بود اکثریت مطلق مجلس باشد را برداشتند. هنوز جوهر رایی که اعضای فراکسیون«ولایت» به علی لاریجانی داده بودند خشک نشده بود که اطرافیان او گفتند بیش از این نمی‌توانند کنار اعضای جبهه پایداری بنشینند. حالا سه هفته است که آنها می‌خواهند انشعاب کنند. دیروز بعد از کش و قوس‌های زیاد غلامعلی جعفرزاده در گفت‌وگویی با باشگاه خبرنگاران جوان گفت که «پیش نویس فراکسیون سوم مجلس نهایی شده و این فراکسیون در روزهای آینده آغاز به کار می‌کند.» عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس با بیان اینکه فراکسیون سوم مشی مستقل و اعتدالی دارد، تاکید کرد: «در حال حاضر شاهد کم لطفی دو فراکسیون اصلی مجلس درباره تشکیل فراکسیون سوم هستیم، این در صورتی است که این فراکسیون اهدافی در جهت کمک به دولت و مجلس دارد. » او همچنین خبر داده که «طبق مذاکرات انجام شده، فراکسیون سوم پس از تشکیل کمیسیون‌های مجلس به صورت رسمی کار خود را آغاز می‌کند. » دو هفته پیش خبر رسید که کاظم جلالی با برخی اعضای معترض فراکسیون «ولایت» برای تشکیل این مجموعه جدید جلسه‌ای ترتیب داده و قرارهای اولیه خود را گذاشته است. حالا جعفرزاده می‌گوید که احتمالا خود او رییس این فراکسیون خواهد شد. چیزی که بسیار هم طبیعی به نظر می‌رسد. مخصوصا با سابقه ریاست او بر فراکسیون اکثریت مجلس نهم. از تلاش چند نیروی نزدیک به علی لاریجانی برای تشکیل این فراکسیون جدید می‌توان نشانه‌هایی پیدا کرد. عضو نشدن کاظم جلالی و بهروز نعمتی در فراکسیون «ولایت» یکی از این نشانه‌هاست. اما درباره ملحق شدن طیف زیادی از نمایندگان مجلس به این فراکسیون که قبلا توسط نزدیکان لاریجانی تعداد آنها بیش از ١٠٠ نفر عنوان شده بود، هنوز نمی‌توان اظهارنظر دقیقی داشت. چرا که در همین مدت موضع‌گیری‌ها نسبت به تشکیل فراکسیون سوم هم تنها منحصر به چند چهره محدود شده بود و نشانه‌ای از یک موج فراگیر ناظر به این اقدام به چشم نمی‌آمد. هر چند منطقی است که بسیاری از اصولگرایان انگیزه چندانی برای همنشینی با طیف‌های مخالف دولت نداشته باشند اما در آن سو هم همین افراد می‌توانند نسبت به تشکیل فراکسیون سوم نیز به همین ترتیب کم انگیزه باشند.
«رجز» منتقدان دولت
اما طرف مقابل یعنی اصولگرایان منتقد دولت به شکل طبیعی از موجودیت فراکسیون «ولایت» دفاع می‌کنند. سید حسین نقوی حسینی دیروز به خبرگزاری فارس گفت: «فراکسیون ولایت با قوام شکل گرفته و اساسنامه آن در حال تدوین است. » این گفته مقدمه‌ای بود تا سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس بگوید که «فراکسیون ولایت، کار خود را با قدرت پیش می‌برد.» این حرفی است که آنها سه‌هفته تمام در مقابل تجزیه‌طلبان فراکسیون اکثریت می‌زنند. البته در میان این دست حرف‌ها، ادعاهای دیگری هم مطرح شده که در همان نگاه اول نمی‌تواند خیلی مبنای قدرتمندی داشته باشد. از جمله حرف‌های رنجبرزاده در گفت‌وگو با خبرگزاری فارس که گفته بود: «اعضای فراکسیون اکثریت مجلس همچنان در حال افزایش هستند و به ۲۰۰ نفر خواهند رسید. » این حرف به اندازه کافی غیرقابل باور بود اما رنجبرزاده با جمله‌ای دیگر آن را غیرقابل باورتر کرد و گفت: «برخی از سر شتاب زدگی به لیست امید پیوستند» و در ادامه یادآور شد که فراکسیون امید از همین افراد مشغول یارگیری است. چیزی که اصلا نشانه‌های آن در فضای پارلمان وجود ندارد.
پای لاریجانی هم به دعوا باز می‌شود
با این همه قسمت تامل‌برانگیز در میان موضع‌گیری منتقدان دولت در فراکسیون «ولایت» جایی است که نقوی حسینی پای علی لاریجانی را به میانه دعوا می‌آورد و موجودیت فراکسیون «ولایت» را به تصمیم‌گیری‌های او مربوط می‌سازد. در شرایطی که منشعبین از فراکسیون اکثریت در واقع نیروهای حامی و معتمدین علی لاریجانی در بهارستان هستند، طرح چنین بحث‌هایی توسط منتقدان دولت احتمالا باز کردن فضایی جدید است تا در صورت لزوم بعد از تجریه فراکسیون از آن استفاده شود. نقوی حسینی در گفت‌وگوی دیروز خود با خبرگزاری فارس با اشاره به اینکه بسیاری از گروه‌ها در داخل این مجموعه از دیدگاه‌های خود عدول کردند، تاکید کرده «آقای دکتر لاریجانی شخصا تلاش بسیاری به خرج داد تا این انسجام به وجود‌ آید و نهایتا فراکسیون شکل گرفت. » گروه‌های مد نظر او کسی جز نیروهای همین علی لاریجانی در بهارستان نیستند. چنین اظهارنظری جز برای نمایش شکاف میان این دو بر سر فراکسیون اکثریت و در دست داشتن برگ برنده‌ای به نام علی لاریجانی در ادامه بازی، نمی‌تواند هدف دیگری را دنبال کند. نقوی‌حسینی با یادآوری اعلام نام فراکسیون ولایت از سوی لاریجانی در نخستین جلسه آن گفته: «ایشان پنج اصل را به عنوان اصول مورد توافق فراکسیون اعلام کرد و همه اعضای فراکسیون آن اصول را تایید کردند. » او همچنین تاکید کرده که «اکثریت اعضای فراکسیون ولایت با اعتقاد به حضور در آن و اصولی که آقای لاریجانی مطرح کرد در آن عضویت یافتند. » این اظهارنظر و ایجاد نقشی مستقیم برای علی لاریجانی در تشکیل فراکسیون ولایت پیش از هر چیز بیانگر جدی شدن نگرانی منتقدان دولت از تجزیه فراکسیونی است که می‌خواستند با حضور در آن دست بالای پارلمان را در اختیار داشته باشند. آنها حالا به دنبال آن هستند تا اگر نزدیکان علی لاریجانی این مجموعه را ترک کردند، حداقل پای خود را جایی گیر بیندازند که چندان توان جابه‌جایی نداشته باشد.
علی لاریجانی؛ رهبری سیاسی در میان اختلافات
آیا علی لاریجانی می‌تواند با سرعت کمتر از یک ماه از فراکسیونی که به گفته نقوی حسینی، سنگ بنای ائتلافش را خود او گذاشته است، بیرون بیاید؟ قطعا جواب منفی است. این اتفاق اصلا برای اعتبار سیاسی فردی چون لاریجانی اتفاق خوبی نیست. اما واقعا با این مجموعه اظهارات نقوی حسینی و تلاش بی‌امان نزدیکان علی لاریجانی برای تشکیل فراکسیون سوم، خود او نهایتا چه خواهد کرد؟ دو راه پیش روی رییس مجلس می‌ماند. راه سوم یعنی عضویت در فراکسیون حامیانش تقریبا بن بست به نظر می‌رسد. علی لاریجانی یا می‌تواند از این پس عضو هیچ فراکسیونی نباشد و در ظاهر برابر طیف‌های سیاسی مجلس اعلام بی‌طرفی کند. هر چند نزدیکی و ارتباط او با یک طیف کاملا مشهود خواهد بود. یا اینکه در فراکسیون اکثریت باقی بماند. او با در پیش گرفتن این راه هم امکان اداره عده‌ای از منتقدان دولت را زیر سایه خود دارد و هم مطمئن است که فراکسیون سوم جز با چراغ سبز او حرکتی انجام نمی‌دهد. این یعنی رهبری سیاسی اکثریت نمایندگان در عین وجود اختلاف بین آنها.