ایران برنده شطرنج نفتی می‌شود

از توافق روسیه و عربستان سعودی بر سر تثبیت میزان تولید نفت و افزایش ندادن آن با هدف تقویت قیمت جهانی آن خبر داد. نکته مهم در این توافق این است که ریاض و مسکو به‌رغم مصمم بودن ایران برای پیشبرد برنامه افزایش تولید و صادرات نفت خود، زیر بار فریز نفتی رفته‌اند.
خبرگزاری اینترفکس روسیه به نقل از یک مقام دیپلماتیک در دوحه نوشت: یک دیپلمات روس در دوحه که نامش فاش نشده، در این باره گفته است: "مقام‌های روسیه و عربستان سعودی در چارچوب مذاکرات مقدماتی برای اجلاس آتی دوحه روز سه‌شنبه دیدار کرده و برای افزایش ندادن تولید نفت به توافق رسیدند." این دو کشور که بخش عمده بودجه خود را از درآمدهای نفتی تامین می‌کنند با سقوط بهای نفت در بازار جهانی با زیان‌های سنگین و مشکلات اقتصادی شدیدی مواجه شده‌اند.

پیش از این بارها و بارها بیژن زنگنه، وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران بر عزم جدی ایران برای اجرای برنامه افزایش تولید در دومرحله تأکید کرده و گفته بود: صادرات نفت خام ایران در چند ماه نخست پس از لغو تحریم ها ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش می‌یابد و رقبا ناچارند که برای حضور ایران در بازار جا باز کنند.

برخی از همتایان زنگنه در دیگر کشورهای نفتی به‌ویژه عربستان در واکنش‌های اولیه به این سخنان، بازگشت به بازار جهانی نفت را مشکل ایران دانسته و گفته بودند ما ملزم به خالی کردن عرصه برای حضور ایران نیستیم و هیچ کشوری برای ایران در بازار جهانی جای محفوظی نگه نداشته است.
اما فارغ از این سرسختی‌های کلامی، پایگاه خبری فیول فیکس آمریکا نیز دو روز پیش اعلام کرد که ایران با افزایش صادرات ۶۰۰ هزار بشکه در روز نفت خام در مدت سه ماه، از هدف کوتاه مدت خود جلو افتاده است. پایگاه خبری یادشده با بیان این‌که آن‌ها (ایرانی‌ها) خیلی بهتر از آنچه بازار انتظار داشت عمل کردند، آورده است: با وجود تلاش عربستان سعودی برای دستیابی به توافقی که تولید نفت خام مجموعه کشورهای اوپک را محدود کند، ایران سه برابر بیشتر به هند نفت می‌فروشد.
فیول فیکس در ادامه نوشته است: تلاش ایران برای افزایش سهم بازار خود موجب افزایش چشمگیر صادرات نفت خاورمیانه به سایر نقاط جهان نشده، زیرا تولید نفت دیگر کشورهای این منطقه تا حدودی کاهش یافته است.
بدین ترتیب این ایران است که بدون همراهی کردن با فریز نفتی و با افزایش تولید جایگاه خود را در بازار احیا کرده و جور فریز نفتی برای احیای قیمت را نیز دیگر تولیدکنندگان عضو اوپک و غیرعضو مانند روسیه خواهند کشید.
عربستان و متحدانش در اوپک که زمانی با افزایش سرسام‌آور تولید و عرضه نفت سعی در شکستن قیمت آن برای لطمه زدن به توان اقتصادی ایران و روسیه داشتند، با سقوط قیمت نفت دچار مشکلات اقتصادی و کسری بودجه و ناچار از استقراض خارجی شدند و بازی دو سر باختی را تجربه کردند که برای جبران خسران آن ناچار از تن دادن به توقف افزایش تولید نفت خود هستند.
کشورهای عوض اوپک قرار است روز 17 آوریل (29 فروردین) در دوحه پایتخت قطر درباره میزان تولید نفت تصمیم گیری کنند. پیش از این محمد بن سلمان جانشین ولیعهد عربستان گفته بود که تصمیم ما برای ثابت نگاه داشتن میزان تولید نفت به تصمیم ایران در این زمینه وابسته است.