چشم‌انداز ظرفیت تولید دو رقیب نفتی
تولید فعلی نفت ایران به حدود ۲.۹ بشکه در روز نفت خام رسیده است و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۰ و با تکمیل توسعه میدان نفتی غرب کارون، ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار بشکه دیگر به تولید نفت ایران افزوده شود.
به گزارش خبرگزاری خبرآنلاین، بنا به بررسی‌های اداره اطلاعات انرژی آمریکا، میزان تولید نفت عراق در سال ۲۰۳۵ به ۸.۳ میلیون بشکه در روز خواهد رسید. برای رسیدن به این حجم تولید، میادین عظیم نفتی واقع در جنوب و نواحی اطراف بصره باید به بهره‌برداری برسد. در این صورت تا سال ۲۰۳۵ از قِبل صادرات نفتی بیش از ۵ تریلیون دلار درآمد عاید عراق خواهد شد که سالانه این میزان به‌طور متوسط ۲۰۰ میلیارد دلار خواهد بود و آینده روشنی برای این کشور به ارمغان خواهد آورد.
گزارش مرکز پژوهش های مجلس نشان می دهد عراق نخستین کشور خاورمیانه‌ای تولیدکننده نفت است که با پیشنهاد تخفیف ۲ تا ۴ دلار به‌ازای هر بشکه نفت نسبت به نفت اورال روسیه، پیشتاز عرضه آن به لهستان بوده است. سیاست‌های تخفیفی نفت صادراتی عراق توانسته بازار لهستان و نواحی شمال اروپا را از آن خود کند.
ایران تنها ۱۰۰ هزار بشکه در روز نفت‌خام ترش (سولفوردار) به ترکیه صادر می‌کند. این در حالی است که عراق با هدف قرار دادن مشتریان نفتی سابق ایران، قصد دارد بزرگترین تامین‌کننده نفت خام اروپا شود. عراق به کشورهای هلند، آلمان و لهستان صادرات نفتی دارد و در ماه‌های جولای و آگوست ۲۰۱۵ در حدود ۱۷ درصد از سهم بازار تقاضای نفت اروپا را با عرضه یک میلیون بشکه در روز به این قاره، تامین کرده است.
موسسه آمریکایی مشاوره انرژی با ارزیابی وضعیت میادین نفتی ایران و نیز ذخایر بالادستی نفت ایران، به بررسی میزان تاثیر سناریوهای مختلف بعد از برداشته شدن تحریم‌های ایران در یک توافق احتمالی هسته‌ای پرداخته است. براساس این گزارش، تولید فعلی نفت ایران به حدود ۲.۹ بشکه در روز نفت خام رسیده است. انتظار می‌رود تا سال ۲۰۲۰ و با تکمیل توسعه میدان نفتی غرب کارون، ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار بشکه دیگر به تولید نفت ایران افزوده شود.
ایران برای رسیدن به این سطح از تولید تا سال ۲۰۲۰ به ۷۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری نیاز دارد؛ ضمن این‌که برای افزایش تولید در غرب کارون به ۲۰ میلیارد دلار سرمایه دیگر نیاز است که ظاهرا از محل صندوق توسعه ملی تامین خواهد شد.
کاهش کنونی قیمت تنها به‌دلیل آثار روانی بازگشت ایران به بازار و انتظار افزایش تولید نفت ایران نیست، بلکه به این دلیل است که ایران حدود ۳۶ تا ۳۷ میلیون بشکه نفت ذخیره شده شناور دارد که می‌تواند آن را به‌سرعت وارد بازار کند. ولی در بلندمدت نمی‌توان انتظار داشت که افزایش تولید نفت ایران، اثر زیادی بر قیمت‌های بازار داشته باشد.
با این حال، افزایش بیش از ۳۰۰ هزار بشکه در روز و متوسط تولید روزانه بیش از ۳ میلیون بشکه نفت عراق در سال ۲۰۱۴ ، حاکی از اهمیت طرح‌های توسعه‌ای در این کشور است. در ارزیابی‌های جدید، تولید نفت‌خام عراق تا سال ۲۰۲۰ در حدود ۴.۶ تا ۴.۷ میلیون بشکه در روز برآورد شده که در مقایسه با برآوردهای اولیه تعدیل یافته است.
در پیش‌بینی‌های قبلی میزان تولید نفت عراق برای سال ۲۰۲۰ در حدود ۷.۱ میلیون بشکه در روز و تا سال ۲۰۳۵ به ۸.۳ میلیون بشکه در روز در نظر گرفته شده بود. با این حال، حتی اگر در آینده‌ای نزدیک امنیت در عراق ایجاد شود، صنعت نفت این کشور تا رسیدن به مرحله‌ای که بتواند پیشرفت را از سر گیرد، با موانع بسیاری روبه‌رو خواهد بود. یکی از چالش‌های مهم عبارتند از: نحوه تعیین سیاست‌های نفتی جدید و نقشی که وزارت نفت و شرکت‌های نفتی دولتی منطقه‌ای عراق، بخش خصوصی عراق و شرکت‌های نفتی بین‌المللی ایفا میکنند. بنابراین، رشد صنعت نفت عراق با توجه به وفور نفت و هزینه‌های پایین، منوط به به‌کارگیری سیاست نفتی متعادل در چارچوب یک فضای دمکراتیک و شرایط باثبات سیاسی و اقتصادی، صلح و امنیت است.
لزوم داشتن استراتژی‌های مشخص در برداشت صیانتی به‌ویژه در میادین مشترک نفتی ایران و عراق برای هر دو کشور نظیر یکپارچه‌سازی توسعه، تولید و بهره‌برداری از میادین مشترک بسیار مهم است و لازم به داشتن استراتژی‌های مشخصی توسط طرفین است.
با توجه به برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت عراق به عنوان رقیب نفتی ایران در اوپک لازم است با مطالعه و مدیریت مثمرثمرتری به توسعه میادین مشترک با عراق پرداخت. بسیاری از کارشناسان بر این باورند که ۵۰ تا ۷۵ درصد از افزایش تولید نفت ایران در دوره پسابرجام در بخش میعانات گازی و نفت سنگین خواهد بود. این درحالی است که اعمال سیاست‌های تخفیفی عراق باعث شده نفت صادراتی این کشور قاره اروپا را فرا گیرد؛ به‌ویژه این نفت در لهستان بسیار طرفدار دارد.
در صورت مدیریت بهینه منابع انسانی و برنامه‌ریزی موثر، ایران قادر خواهد بود تا سال ۲۰۲۰ سقف تولید نفت خود را به بیش از ۴ میلیون بشکه در روز برساند. دست‌اندرکاران صنعت نفت نگران دست‌اندازی شرکت‌های بین‌المللی نفتی به منابع و ذخایر کشور هستند، بنابراین تصمیم‌گیری درست در مورد برداشت صیانتی از مخازن و توجه به رویکردهای کشورهای رقیب در بازارهای جهانی نفت بسیار مهم و ضروری است.
از سوی دیگر ترتیبات مالی قراردادهای خدماتی عراق برای شرکت‌های بین‌المللی نفتی جذابیت دارد و ترتیبات مالی قراردادهای مذکور ساده‌تر است و پیمانکار را در سود پروژه شریک می‌کند که این امر می‌تواند انگیزه فراوانی برای شرکت‌های بین‌المللی نفتی بوده و در جذب این شرکت‌ها برای سرمایه‌گذاری و فعالیت در صنعت نفت و گاز آن کشور تاثیر به سزایی داشته باشد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
