واشنگتن پست:ترکیه گرفتار کابوس راهبردی شده است

به گزارش خبرگزاری ایسنا، روزنامه واشنگتن پست در تحلیلی درباره این که سیاستهای دولت رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه، این کشور را در مخمصه قرار داده، می‌نویسد:

«تا همین چهار سال پیش به نظر می‌رسید ترکیه در حال تبدیل شدن به یکی از بزرگترین برندگان بهار عربی بوده و در آن زمان غرب، ترکیه را به عنوان یک قدرت در حال تقویت، تحسین کرده و آن را الگویی برای منطقه‌ای که مردمش خواهان شکل جدیدی از دولت بودند، می‌دانست.

با این حال با شکست قیام‌های عربی، تغییرات در دورنمای ژئوپولوتیک منطقه و تحولات جنگ در سوریه این وضعیت از بین رفت. روسیه به عنوان قدیمی‌ترین و نزدیک‌ترین رقیب ترکیه در حال گسترش حضور خود در اطراف مرزهای این کشور از جمله سوریه در جنوب، اوکراین در شمال و ارمنستان در شرق ترکیه است.

روز شنبه وزارت دفاع روسیه اعلام کرد: چند جنگنده نسل جدید و هلی کوپتر را در پایگاهی در نزدیکی شهر ایروان، پایتخت ارمنستان در فاصله ۴۰ کیلومتری مرز ترکیه مستقر می‌کند.

از سوی دیگر، تبعات جنگ در سوریه نیز به شکل بمب‌گذاری‌های انتحاری در استانبول و آنکارا که جدیدترین موردش چهارشنبه گذشته رخ داد، خود را نشان داده و موجب افزایش نگرانی‌ها در شهرهای ترکیه و آسیب دیدن صنعت گردشگری این کشور شده است.

همچنین فروپاشی فرآیند صلح ترکیه با کُردها نیز سبب شده که مناطق جنوب شرقی این کشور به صحنه جنگ میان شبه‌نظامیان کُرد و ارتش ترکیه تبدیل شود و کردهای سوریه نیز اقدام به تشکیل دولت اولیه خود در اراضی مجاور مرز با ترکیه کرده‌اند.

اقتصاد ترکیه دچار بحران شده و نگرانی از بابت بی‌ثباتی در این کشور و تحریم‌های مسکو علیه اجناس و منابع درآمد ترکیه از جمله علیه صنعت گردشگری و مواد غذایی این کشور که به تلافی سرنگون کردن جنگنده روسیه در ماه نوامبر اجرا شدند، به این بحران دامن زده است.

نگرانی‌ها از بابت تشدید هرچه بیشتر تنش‌ ترکیه با دیگر کشورها هم در داخل این کشور و هم در جامعه بین الملل در حال افزایش بوده به نحوی که فرانسوا اولاند، رئیس جمهوری فرانسه روز جمعه هشدار داد، خطر جنگ میان ترکیه و روسیه وجود دارد .

گوکهان باجیک، استاد روابط بین الملل در دانشگاه "ایپک" آنکارا اظهار داشت: ترکیه با یک فاجعه چند وجهی روبه‌رو است. این کشور در گذشته نیز اغلب مشکلاتی را داشته اما ابعاد اتفاقات کنونی بسیار فراتر از ظرفیت هضم ترکیه بوده‌اند.

مناقشه اخیر ترکیه با آمریکا، نزدیک‌ترین و حیاتی‌ترین همپیمانش، بر سر وضعیت شبه نظامیان کرد سوری موسوم به "یگان‌های مدافع خلق" آسیب‌پذیری ترکیه را عیان‌تر کرده است.

تقاضای رجب طیب اردوغان، رئیس جمهوری ترکیه برای آنکه واشنگتن بین ترکیه به عنوان همپیمانش در ناتو و یگان‌های مدافع خلق کرد یکی را انتخاب کند از سوی وزارت امور خارجه آمریکا ،به رغم اتهام‌های ترکیه مبنی بر ارتباط این شبه‌نظامیان کُرد با بمب گذاری در آنکارا، رد شد.

روز شنبه ترکیه خواهان حمایت بی‌قید و شرط آمریکا از خود شده و در این راستا احمد داوود اوغلو، نخست وزیر ترکیه به خبرنگاران در شهر آنکارا گفت: تنها چیزی که ما از همپیمانمان، آمریکا، انتظار داریم حمایت از ترکیه بدون اما یا اگر است.

سولی اوزل، استاد روابط بین الملل دانشگاه "قدیر هاس" در شهر استانبول گفت: در حال حاضر ترکیه کاملا منزوی شده و گرفتار باتلاق‌هایی شده که تا حد زیادی خودش در به وجود آمدنشان مقصر بوده است.

وی افزود: ترکیه نتوانسته دیگران را در مورد کارهایی که خواهانش بوده متقاعد کند و همه را از خود منزجر کرده است. ترکیه بلوف می‌زند اما عمل نمی‌کند. این کشور نمی‌تواند از منافع حیاتی خود دفاع کند و با همه از جمله همپیمانانش اختلاف پیدا کرده است.

این استاد ترکیه‌ای ادامه داد: برای کشوری که تا همین چند وقت پیش یک قدرت منطقه‌ای مهم محسوب می‌شد چنین حقایقی از نظر من فاجعه‌بار هستند.

در همین حال ترکیه از تحولات سریع و در حال تغییر در نزدیکی مرز جنوبی‌اش با سوریه شدیدا ناخرسند است همانطور که مشاهده کرد روسیه به بمباران‌ها در این مناطق ادامه می‌دهد، کردها به پیشروی‌هایشان ادامه می‌دهند و شورشیان مورد حمایت ترکیه در جنگ با بشار اسد رئیس جمهور سوریه نیز شکست می‌خورند.

با وجود آن که ترکیه اخیرا تهدید به اعزام سربازانش به سوریه کرد، می‌داند که فرستادن سربازانش به داخل سوریه با ریسک رویارویی با روسیه همراه بوده و مطمئنا در این رویارویی، ترکیه شکست می‌خورد.

تحلیل گران می‌گویند، با نگاهی به گذشته، سرنگون کردن جنگنده روسی در ماه نوامبر از سوی ترکیه یک اشتباه بزرگ بود و موجب شد توانایی ترکیه برای اعمال نفوذ در سوریه از بین رفته و حتی این کشور نتواند در حمایت از ائتلاف تحت رهبری آمریکا علیه داعش، جنگنده‌هایش را به پرواز در بیاورد.

همچنین اگر ترکیه در سوریه مداخله نکند، به معنای تسلیم شدن در مقابل مسائلی نظیر تشکیل مناطق کردنشین خودمختار در شمال سوریه در نزدیکی مرز مناطق کردنشین ناآرام ترکیه است. ترکیه همچنین با این کار شکست شورشیانی که امیدوار بود بتوانند بشار اسد را شکست داده و با این کار نفوذ ترکیه در جهان عرب را تقویت کنند، پذیرفته است.

در حال حاضر ترکیه پاسخ خود به تحولات سوریه را محدود به بمباران توپخانه‌ای علیه مواضع نیروهای کرد در حال پیشروی در خاک سوریه و تلاش‌هایی برای تقویت شورشیان مخالف بشار اسد، کرده است.

یک شورشی مخالف سوری در شهر اعزاز که نامش را فاش نکرد گفت: ترکیه اقدام به تسهیل انتقال چند صد شبه‌نظامی شورشی مخالف دولت سوریه از ادلب و استقرار آنها در نزدیکی حلب از طریق خاک ترکیه کرده است.

همزمان اردوغان به دنبال افزایش فشار بر آمریکا برای پذیرش پیشنهاد اعمال منطقه پرواز ممنوع در شمال سوریه بوده به بهانه اینکه از غیرنظامیان سوری محافظت شود، اما تاکنون موفق نبوده است.

اغلب ناظران معتقدند فعلا مداخله مستقیم ترکیه در سوریه بعید است و هیچ حمایت عمومی در ترکیه و همچنین در میان نیروهای مسلح این کشور از جنگ با سوریه وجود ندارد.

اخیرا بیش از ۲۰۰ چهره سرشناس دانشگاهی و استاد دانشگاه در ترکیه با امضای طوماری از دولت این کشور خواستند وارد جنگ با سوریه نشود و ارتش سوریه نیز علنا اعلام کرده تمایلی به فرستادن سرباز به سوریه بدون مجوز شورای امنیت سازمان ملل ندارد.

با این حال اردوغان همچنان به تهدیدها و کشیدن خط قرمزهایش ادامه داده و در حال کشاندن سیاست‌گذاران ترکیه به گودالی است که شاید نتواند از آن فرار کند. او اخیرا گفت: افتادن شهر اعزاز سوریه به دست کُردها یک خط قرمز است و ترکیه اجازه به ایجاد پناهگاهی برای شبه نظامیان کُرد در سوریه نخواهد داد.»