روحانی بعد از ٢٥٥ روز در جلسه مجمع
از دوم اردیبهشت تا دوازدهم دی‌ماه؛ مجمع تشخیص مصلحت نظام ٢٥٥ روز انتظار کشید تا بار دیگر حضور حسن روحانی را در جلسه‌ای تجربه کند؛ جلسه‌ای که دیروز تشکیل شد.
روزنامه اعتماد نوشت؛
دستور جلسه بررسی سیاست‌های اصل ٤٤ قانون اساسی بود، اما حاشیه پر رنگش حضور رییس‌جمهوری بود؛ حضوری که روز سوم آذر، محمدباقر نوبخت در قامت سخنگوی دولت «مشغله کاری» رییس‌جمهوری را دلیل محقق نشدن آن در ماه‌های قبل عنوان کرده بود. منتقدان دولت اما این دلیل را از سوی دولتی‌ها نپذیرفتند و غیبت حسن روحانی را با غیبت‌های مشابه محمود احمدی‌نژاد در زمان حضورش در پاستور در یک کفه گذاشتند. البته به نظر نمی‌رسد رکورد احمدی‌نژاد برای این «غیبت» را بشود به این راحتی شکست. او که از همان سال ٨٤ سعی در آشکار کردن زاویه خود با مجموعه مجمع تشخیص مصلحت نظام داشت، در دور دوم ریاستش بر دولت رکورد غیبتش در جلسات مجمع را به چهار سال رساند. سه سالی که محمود احمدی‌نژاد هیچگاه در این جلسات حاضر نشد. او بعد از چهار سال غیبت از اولین جلسه مجمع در فروردین ٨٨، روز اول اردیبهشت سال ٩٢ در جلسه مجمع تشخیص مصلحت نظام شرکت کرد.
غیب روسای دولت؛ از دولت نهم تا دولت یازدهم
غیبت روحانی اما بیش از احمدی‌نژاد به چشم منتقدان او می‌آمد. منتقدانی که این دست غیبت‌ها را در تناقض با شعار «قانون‌گرایی» حسن روحانی ارزیابی می‌کردند. یک بار همین چند هفته پیش، یعنی ٢٩ آذر محمد حسن صفار هرندی از اعضای حقیقی مجمع تشخیص مصلحت نظام در اعتراض به شیوه حضور حسن روحانی در جلسات مجمع به باشگاه خبرنگاران گفته بود که «شاید در کل هشت ماه اخیر سه یا چهار بار رییس‌جمهور در جلسات مجمع حضور داشته است، آن هم در حد کمتر از یک ساعت.» او البته گفته بود که از دلایل غیبت روحانی در این جلسات بی‌خبر است. بی‌خبری صفارهرندی در حالی بود که برخی دیگر از همکاران حسن روحانی در مجمع تشخیص مصلحت نظام قبل از آن روایت‌هایی از این «غیبت» مطرح کرده بودند. مهم‌ترینش روایت حجت‌الاسلام محمود محمدی عراقی است که روز نهم آذرماه درباره دلایل عدم حضور رییس‌جمهوری در جلسات مجمع گفته بود: «این مساله در همین جلسه اخیر از سوی آقای هاشمی مطرح شد؛ وقتی بحث سیاست‌های برنامه ششم توسعه در مجمع مطرح شد، آقای روحانی معتقد بود که تعیین این سیاست‌ها از وظایف دولت است و نباید مجمع در این مساله ورود کند اما اکثر اعضای مجمع خواستند که مجمع درباره این سیاست‌ها ورود پیدا کند، لذا آقای روحانی بعد از آن جلسه دیگر در جلسات مجمع شرکت نکردند.» وی در پاسخ به این سوال که آیا ایشان به دلیل اعتراض به این روند مجمع از حضور در جلسات امتناع می‌کند، گفته بود: «از صحبت‌های آقای هاشمی این‌طور استفاده می‌شد که انگار آقای رییس‌جمهور وقتی نظر اعضای مجمع اینگونه شد، قهر کردند و به مجمع نیامدند. » محمدی عراقی البته اظهارنظر محمدباقر نوبخت درباره «مشغله» رییس‌جمهوری به عنوان دلیل عدم حضور وی در جلسات مجمع را هم رد کرده بود و تاکید داشت واقعیت چیز دیگری است.
با این حال هاشمی‌رفسنجانی در مقام رییس مجمع تشخیص مصلحت نظام هیچگاه در عیان صحبتی از آنچه محمدی عراقی «قهر رییس‌جمهوری از مجمع» خوانده بود، نکرد. او در این باره تنها یک بار در مصاحبه‌ای گفته بود که «توقع داریم روحانی به جلسات مجمع بیاید، البته توقع جامعه این است که روسای قوا در جلسات مجمع که بزرگان کشور جمع می‌شوند، منظم شرکت کنند.» با این حال جست‌وجویی در مواضع هاشمی‌رفسنجانی درباره غیبت رییس دولت در جلسات مجمع، چه در دولت‌های نهم و دهم و چه در دوران حسن روحانی نشان می‌دهد که او چندان هم اهل گله و گله‌گذاری از این غیبت‌ها نیست. مهم‌ترین واکنش‌های هاشمی‌رفسنجانی به غیبت‌های احمدی‌نژاد به موارد معدودی منتهی می‌شود؛ یکی جایی که در پاسخ به سوالی در همین رابطه گفته بود رییس دولت دهم اعتقادی به حضور در این جلسات ندارد و دیگری هم جایی که محمود احمدی‌نژاد بعد از نزدیک به چهار سال راهی مجمع تشخیص مصلحت نظام شد و هاشمی در ابراز امیدواری کرد که این حضور رییس دولت وقت استمرار پیدا کند. البته اینکه هاشمی می‌گفت احمدی‌نژاد «اعتقاد» به حضور در مجمع ندارد هم بی‌دلیل نبود. چه آنکه غلامحسین الهام در آخرین ماه‌های دولت دهم گفته بود که «به نظرم مقام معظم رهبری می‌خواهند از همه چهره‌های سیاسی موجود جامعه، به‌خصوص افرادی که احتمال می‌رود به مجلس نتوانند ورود کنند، استفاده کنند. به هر حال که بیکاری برای سیستم، مزاحمت ایجاد می‌کند». البته این تنها نیست. زمانی هم پرویز کاظمی وزیر رفاه دولت نهم صریحا به این دستور احمدی‌نژاد اشاره کرده بود که «به ما گفته بود به هیچ‌وجه در جلسات مجمع شرکت نکنیم.»
سیاست‌های کلی اصل ٤٤؛ زمان بازگشت روحانی
با این حال به نظر می‌رسد هنوز هم میان غیبت‌های روحانی و احمدی‌نژاد تفاوت‌ها کم نباشد. هر چند منتقدان دولت به شباهت‌های این دو بیشتر تمایل دارند. دولت یازدهم حتی همان موضوع قهر روحانی به بهانه برنامه ششم را هم قبول ندارد. این همان نظری بود که نوبخت آن را تکذیب کرد و موضوع «مشغله‌های کاری» را میان کشید. او آن روز گفته بود که «دولت نهایت همکاری با مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارد. تمام دولت و کارشناسان آن درباره مطالبی که قرار است در صحن مجمع تشخیص مصلحت نظام مورد بررسی قرار گیرد، کار کارشناسی می‌کنند؛ در صورتی که فرصت فراهم شود رییس‌جمهور در این جلسات حضور خواهند داشت.»
دیروز گویا این فرصت فراهم بود تا رییس‌جمهوری برای ساعاتی از پاستور راهی چند کوچه آن طرف شود. جایی که جلسات مجمع تشخیص مصلحت نظام تشکیل می‌شوند قرار بود بحث بر سر سیاست‌های کلی اصل ٤٤ قانون اساسی روی میز اعضا قرار بگیرد. البته در جلسه دیروز چندنفری هم از دولتی‌ها به بهانه دستور جلسه، رییس‌جمهوری را همراهی می‌کردند. از جمله وزرای اقتصاد و دارایی و اطلاعات. به جز اینها هم رییس کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی و نظارت بر حسن اجرای سیاست‌های کلی اصل ٤٤، رییس دیوان محاسبات مجلس شورای اسلامی، رییس سازمان بازرسی کل کشور، رییس سازمان خصوصی سازی، و تنی چند از سایر کارشناسان و مسوولان مربوطه نیز حضور داشتند. آن‌طور که خبرگزاری فارس نوشته در ابتدای این جلسه، گزارش مصوّر دبیر کمیسیون نظارت مجمع در خصوص نحوه اجرای سیاست‌های اصل ٤٤ قانون اساسی به اطلاع اعضا رسید. سپس رییس کمیسیون ویژه حمایت از تولید ملی مجلس شورای اسلامی، وزیر سابق امور اقتصادی و دارایی، وزیر فعلی امور اقتصادی و دارایی و تنی چند از اعضای مجمع به طور مبسوط دیدگاه‌ها و نظرات خود را در مورد نقاط قوت و ضعف اجرای این سیاست‌ها بیان کردند که در مجموع کلیات این گزارش به رای گذاشته شد که به اتفاق آرا تصویب شد و مقرر شد نتایج و جمع‌بندی نهایی این گزارش تقدیم رهبری معظم انقلاب شود. حالا اینکه آیا دستور کار دیروز مجمع تشخیص مصلحت نظام به حضور دوباره حسن روحانی در جلسه این مجموعه ربطی داشته یا نه مشخص نیست. اما آنچه مشخص است این است که اگر رییس‌جمهوری حتی دوباره تا پایان دولتش هم «غایب» جلسات مجمع باشد به رکورد «غیبت» احمدی‌نژاد نخواهد رسید.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
