ترکیه به سمت جنگ داخلی پیش میرود

همان طور که ترکیه در امور داخلی سوریه دخالت کرد و به جنگ داخلی در این کشور دامن زد اکنون این روسیه است که برای انتقام از سرنگونی هواپیمایش توسط ترکیه در حال دخالت در امور داخلی این کشور است.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی و خبری جماران، «عبدالباری عطوان»نویسنده و تحلیلگر معروف عرب در یادداشتی در روزنامه رأی الیوم نوشت:یک ضرب المثل ترکی هست که می گوید:«انسان نمی تواند با یک دست دو هندوانه بلند کند» اما «رجب طیب اردوغان» رئیس جمهوری ترکیه که این ضرب المثل را به خوبی می داند با یک دست چهار هندوانه و چه با بسا بیشتر بلند کرده است و همه این هندوانه ها از نوع سنگین وزن هستند.

ترکیه اکنون جنگ سختی را علیه شورشیان کرد به رهبری حزب کارگران کردستان(پ ک ک) و هم پیمانانش در شمال غرب سوریه آغاز کرده است،به شکلی سریعی به سمت جنگ سرد با روس ها وارد شده که به تدریج گرم می شود،در پرونده سوریه غرق شده است بدون آن که راه نجات در دورنما وجود داشته باشد و در بحران روزافزونی در عراق به دلیل اعتراض دولت عراق به حضور نیروهایش در نزدیکی شهر«موصل»و نیز به دلیل جانبداری واشنگتن از«حیدر العبادی»نخست وزیر عراق در درخواستش از اوباما درباره ضرورت عقب نشینی فوری این نیروهای ترک،به سر می برد.

آقای اردوغان از معارضان سوری با قدرت برای براندازی نظام حاکم بر سوریه و رئیس جمهوری کشور حمایت کرد و از انقلاب های بهار عربی به ویژه در مصر و تونس و لیبی نیز حمایت کرد اما اکنون خودش را پس از سرنگونی هواپیمای روسی در وضعیتی می بیند که از همان جام می نوشد و خودش را در عین حال در چندین جبهه تنها می بیند.

از بد شانسی رئیس جمهوری ترکیه این است که روسیه این کشور را از شمال و شرق به محاصره خود درآورده و پس از حضور نظامی در سوریه تبدیل به یک کشور خاورمیانه ای شده و بر شدت اقداماتش در سرنگونی خودش و دولتش به شکل تدریجی از تحریم های اقتصادی گرفته تا دخالت در امور داخلی ترکیه و حمایت از شورشیان کرد، افزوده است.

تاریخ در حال تکرار شدن است.جالب این جاست که روسیه در دهه هشتاد به منظور بی ثبات کردن ترکیه که خط مقدم پیمان ناتو در رویارویی با امپراتوری شوروی سابق در اوج جنگ سرد بود از حزب کارگران کردستان ترکیه حمایت کرد و از «حافظ اسد»رئیس جمهوری سابق سوریه و هم پیمانش خواست که پناهگاه امنی برای رهبر این حزب یعنی«عبدالله اوجلان»در اراضی سوریه تامین کند اما فروپاشی این امپراتوری و فروپاشی بلوک کمونیسم و پیمان ورشو جهان را به طور کامل در برابر قدرت پیروز غرب به رهبری آمریکا رها کرد و ترکیه برگه برنده های زیادی را برای فشار بر سوریه به کار گرفت از جمله کاهش سهم آب رود فرات به نصف پس از ایجاد سد آتاتورک و نیز اشاره تلویحی به استفاده از زور پس از استقرار نیروها در مرزهای خود با سوریه امری که باعث شد اسد پدر اوجلان را به کنیا بفرستد و پس از آن بازداشت و تحویل آنکارا داده شد.

«ولادیمیر پوتین»رئیس جمهوری روسیه به دنبال انتقام از سرنگونی هواپیمای سوخوی خود پس از مخالفت اردوغان با شروطش برای عذرخواهی و دادن غرامت است.دعوت روسیه از «صلاح الدین دمیرتاش»رهبر حزب «دموکراتیک خلق ها» که اکثریت کردها در آن هستند به مسکو و تاکید «سرگئی لاوروف»وزیر خارجه روسیه که از دمیرتاش استقبال کرد بر آمادگی کشورش برای حمایت از جماعت های مسلح کرد در سوریه و چه بسا در ترکیه نیز قابل توجه است.

آقای «احمد داوود اوغلو»نخست وزیر ترکیه انتقادهای آقای دمیرتاش به دلیل سرنگونی هواپیمای روسی توسط ترکیه را محکوم کرد و این انتقادها را «ننگ»و«خیانت»توصیف کرد اما باید بگوییم که این همان سیاست و مقتضیات و بازی های آن است؛هنگامی که در امور اخلی دیگران دخالت کنی باید منتظر دخالت دیگران در امور داخلی ات با همان شیوه ای که دخالت می کنی،باشی. هیچ کس در این زمینه مصون نیست.

بلندپروازی های ترکیه در سوریه روز به روز ذوب می شود و سیاست خارجی اش در سایه تحولات سریع تغییر می کند.نکته جالب توجه این است که درخواست های ترکیه برای ایجاد منطقه حایل در مرزهای ترکیه با مرزهای شمال غربی سوریه به طول صد کیلومتر و عمق چهل کیلومتر داخل سوریه برای آن که مکان استقرار پناهندگان و مرکز استقرار گروه های مسلح سوری شود فروکش کرده و حتی می توان گفت که از زمان حضور نظامی روسیه در سوریه و قطعنامه شماره ۲۲۵۴ شورای امنیت درباره سوریه که بر مذاکرات و مرحله انتقالی تاکید کرده و به حال یا آینده «بشار اسد»رئیس جمهوری سوریه هیچ اشاره ای نکرد،کاملا بخار شد.

اردوغان جنگ علیه پ ک ک را مورد استفاده قرار داد و گفت که آن را و به هر قیمتی که شده تا پایان ادامه می دهد تا بتواند در انتخابات پیروز شود انتخاباتی که به وی فرصتی برای بازگشت حاکمیت اکثریت را داد و چه بسا این بازی با برگ برنده ملی گرایی در ترکیه منجر به رسیدنش به خواسته اش برای تغییر نظام پارلمانی به نظام ریاست جمهوری شود اما چه بسا بهای آن بسیار گزاف باشد یعنی به قیمت تحریک اقلیت ها در ترکیه و غرق کردن کشور در جنگ داخلی به عبارتی برعکس همان چیزی که اردوغان در سوریه می خواست یعنی تحریک اکثریت علیه اقلیت ها و بیشتر به دلایل طایفه ای.

نمی دانیم اردوغان چگونه می خواهد در حالی که چهار هندوانه در یک دست دارد توازن خود را حفظ کند؟اگر موفق شود این چالش تا کی ادامه پیدا می کند،چند ماه یا چند سال؟کدام هندوانه اول از دستش می افتد و از هم می پاشد؟آیا جنگ سرد با روسیه است که احتمال دارد به درگیری های مسلحانه تبدیل شود؟یا سیاست اش در سوریه؟یا سیاست اش مربوط به اصرارش بر عقب نشینی نکردن نیروهایش از عراق است؟یا چهارمی که جنگ با کردهاست؟

بلور سحرآمیز نداریم تا به کمک آن از آینده ترکیه و تحولاتش مطلع شویم اما آنچه در اختیار داریم این است که بگوییم در حالی که نظام حاکم بر سوریه ،دشمن بزرگ اردوغان، با کمک ایران و روسیه و تسلیم شدن آمریکا و کشورهای غربی، به تدریج در حال بیرون آمدن از بحران است اردوغان با شدت بیشتری در حال ورود به بحران است.

گاز اسرائیلی چه بسا گرمی را به روابط آنکار و تل آویو بازگرداند اما عادی سازی روابط راه حل نیست بلکه چه بسا بحران ترکیه را تشدید کند به ویژه آن که «بنیامین نتانیاهو»نخست وزیر رژیم صهیونیستی شرط های ترکیه برای عادی سازی روابط که مهمترین این شرط ها پایان دادن به محاصره نوار غزه است را رد می کند و نیاز ترکیه به گاز و دوستان را برای وارد آوردن شنیع ترین فشارها بر آنکارا مورد استفاده قرار می دهد.

سیاست ترکیه نیازمند بازنگری فراگیری است تا این کشور از چندین مین با انفجار بالا که در مسیرش کاشته شده دوری کند و مهم ترین و چه بسا بزرگترین شان مین انفجار جبهه داخلی و حالت ثباتی است که ترکیه را به دستاوردهای بزرگی که طی ۱۵ سال اخیر محقق کرد،رساند آن هم به فضل حکمت اردوغان و مهارتش و سیاست های خارجی و داخلی اش که مهمترین این سیاست ها صفر کردن مشکلات با کشورهای همجوار بود.

اردوغان عملگرا و سیاستمدار کارکشته اگر بخواهد کشورش را به ساحل آرامش و ثبات و شکوفایی بیشتر برساند باید به مسکو برود و نه به تل آویو.