افزایش اعتبار یوآن؛ ریسک اتفاق‌های خوب
شاید سیاست‌گذاران پولی و اقتصادی ایران هم باید از این خبر خوشحال باشند که ارزش منابع یوآن متعلق به ایران در بانک‌های چین در ماه‌های آینده افزایش پیدا خواهد کرد.
« افزایش اعتبار یوآن؛ ریسک اتفاق‌های خوب » عنوان یادداشت روز روزنامه تعادل به قلم ابوذر نجمی است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:
سرانجام پس از چند هفته خبر و بحث و گفت‌وگو، امروز اعضای هیات اجرایی صندوق بین‌المللی پول رای به ورود یوآن، واحد پول چین به سبد حق برداشت مخصوص (SDR) دادند. اتفاقات مرتبط با اقتصاد و بازرگانی چین به خصوص در سال‌های گذشته همواره مورد توجه بوده و تاثیر آن در نظام بین‌الملل با دقت بیشتری بررسی می‌شده است. اما تفاوت عمده این اتفاق با سایر اتفاقات مشابه این است که دولت چین بعد از اصلاحات دهه ۷۰ و تعامل با نظام جهانی در عرصه اقتصاد کماکان توانسته بود تسلط خود بر نظام پولی و معاملات ارزی خود را کاملا کنترل کند. به بیان دیگر اکنون در سبد حق برداشت مخصوص، یوآن تنها ارزی است که نرخ برابری آن در قالب نظام ثابت نرخ ارز و توسط دولت چین تعیین می‌شود درحالی که در مورد سایر ارزهای این سبد (دلار امریکا، یورو، پوند انگلیس و ین ژاپن) نظام شناور ارزی است که تعیین‌کننده نرخ برابری این ارزها و به تبع آن تعیین‌کننده وزن تجارت و سرمایه‌گذاری آن کشور با سایر کشورهاست. موضوعی که سال‌ها مورد اختلاف چین با سایر اقتصادهای بزرگ جهان به خصوص امریکاست و آنها از دولت این کشور می‌خواهند که دست از پایین نگه داشتن مصنوعی ارزش یوآن بردارد.
تصمیم امروز صندوق بین‌المللی پول اگرچه سیگنالی به بازار جهانی است که نشان‌دهنده ریسک پایین این کشور و افزایش اعتبار واحد پول آن است اما اتفاقی است که ریسک‌های جدی برای دولت چین نیز به همراه دارد:
۱- درحالی که چین مدتی است دنبال سیاست‌هایی است که کاهش رشد اقتصادی خود را جبران کند حالا مجبور به بازنگری در نظام ارزی و حتی سیاست‌های پولی کشور است. بازنگری‌ای که ممکن است با سیاست‌های افزایش رشد اقتصادی سازگار نباشد و موجب شود که این نرخ رشد حتی کاهش پیدا کند.
۲-یکی از تبعات ورود یوآن به SDR افزایش تقاضا برای این ارز در سبد صندوق‌های سرمایه‌گذاری و پرتفوی بانک‌های بزرگ و حتی کشورهاست. همین تقاضا به دولت چین فشار خواهد آورد که برای کنترل تقاضا به افزایش نرخ برابری یوآن در برابر سایر ارزها دست بزند که باعث کاهش مزیت رقابتی چین در تجارت خارجی خواهد شد که مسلما برای دولتمردان خوشایند نیست.
۳- افزایش اعتبار یوآن سبب می‌شود که در حوزه بازرگانی خارجی هم سهم یوآن در پرداخت‌های بین‌المللی و معاملات افزایش پیدا کند که این موضوع نیز اثری همانند مورد قبل برای چین دارد.
۴- از منظر اقتصاد سیاسی افزایش نرخ برابری یوآن در مقابل سایر ارزها باعث کاهش تقاضای خارجی تولیدات چینی و به تبع آن کاهش اشتغال و افزایش نرخ بیکاری برای طبقه کارگر می‌شود، از طرف دیگر افزایش نرخ برابری، رفاه طبقه متوسط جامعه چین را افزایش خواهد داد که مطالبات اجتماعی و سیاسی آزادیخواهانه دارند و هر دو این عوامل موضوعاتی است که سیاست‌گذاران چینی باید پیش از اتفاق آن، چاره‌یی برای آن اندیشیده باشند.
۵- نکته جالب توجهی که با مطالعه تاریخ مالیه بین‌الملل و نظام‌های ارزی در ۱۵۰سال اخیر می‌شود به آن رسید، این است که انتخاب نظام ارزی ثابت یا شناور از جانب کشورها الزاما تصمیمی خودآگاه و با برنامه نبوده بلکه زمانی که دولت‌های اقتصادهای بزرگ به این نتیجه رسیدند که به علت بزرگ شدن بازیگران اقتصادی و تعاملات جهانی توانایی کنترل این حوزه را ندارند لاجرم این تصمیم را به عهده بازار سپردند و نظام شناور را پذیرفتند. اتفاق امروز هم در واقع چین را به سمتی خواهد برد که چنین تصمیمی را در سال‌های آینده بگیرد اما زمان آن کی خواهد بود و عواقب آن برای این کشور تا چه حد خواهد بود موضوعی است که پیش‌بینی آن برای امروز کمی زود است.
دست آخر آنکه بی‌شک خبر امروز، خبر خوش و موفقیتی برای دولتمردان چینی است اما در دنیای امروز حتی اتفاقات خوب هم خالی از ریسک نیست. از طرف دیگر انتفاع این اتفاق برای سایرین نظیر بانک‌های بزرگ بین‌المللی، هج فاندها، کشورهای اتحادیه اروپا و دولت امریکا که چند سالی است برنامه‌یی برای بازگرداندن سرمایه‌های خود از چین دارد، شاید حتی بیشتر از خود چینی‌ها، مهم‌تر باشد.
شاید سیاست‌گذاران پولی و اقتصادی ایران هم باید از این خبر خوشحال باشند که ارزش منابع یوآن متعلق به ایران در بانک‌های چین در ماه‌های آینده افزایش پیدا خواهد کرد. سودی که همانند اتفاق‌های مشابه آن همانند افزایش ارزش طلا در سال‌های قبل بدون هیچ برنامه‌ریزی نصیب ما شد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
