رویارویی اخلاق و خشونت در انتخابات

« اخلاق سیاسی در انتخابات! » عنوان یادداشت روز روزنامه اطلاعات به قلم ابوالقاسم قاسم زاده است که می‌توانید آن را در ادامه بخوانید:

مهم‌ترین رویداد سیاسی سال ۹۴ در ایران را، پایان موفق مذاکره ایران و گروه ۱+۵ در پرونده هسته‌ای، همچنین انتخابات مجلس شورای اسلامی و مجلس خبرگان در اسفندماه امسال دانسته‌اند. سه ماه دیگر به انجام انتخابات مجلس و خبرگان رهبری باقی مانده است.

از هم اکنون علاوه بر اعلام آمادگی مراجع قانونی، گرایش‌های سیاسی برای معرفی نامزدهای انتخاباتی خود فعال شده‌اند. فضای عمومی کشور به رقابت‌های انتخاباتی جهت‌‌گیری پیدا کرده است.

جمهوری اسلامی ایران خود را برآمده از آرای مردم از طریق انتخابات قانونی به جهانیان معرفی می‌کند. انتخابات اصلی‌ترین معیار در چرخش قدرت سیاسی دیده می‌شود و نشان بزرگ از دمکراسی است. اهمیت آن در نظام بین‌الملل شاخص مردمی‌بودن نظام‌های سیاسی است. از نگاه جامعه‌شناسی سیاسی، انتخابات برای هر کشور یا جامعه‌ای نتایجی دارد. از جمله آن، ممانعت از تبدیل «قدرت» به «سلطه» است که از دیکتاتوری جلوگیری می‌کند و سطح فرهنگ سیاسی جامعه را ارتقاء می‌بخشد و مردم را مسئولیت‌پذیر می‌سازد.

انتخابات به‌گونه‌ای پیام نسلی را در گذر زمان با خود به‌همراه دارد. ممکن است انتخابِ فرد یا برنامه خاص در انتخاباتی انجام پذیرد، اما در مسیر اجرایی با شکست مواجه گردد و موفقیت مورد نظر به‌دست نیآید. اما برقرار شدن اصل انتخابات در فواصل زمانی معین، امکان تصحیح گذشته را می‌دهد. تصحیح گذشته از طریق انتخابات راهی است که دمکراسی را پایدار و رشد فرهنگی را موجب می‌گردد.

برخی از نظرپردازان سیاسی، انتخابات را امکان تجدیدنظر در تائید یا رد از سوی مردم دانسته‌اند! تائید در ادامه راهی که «موفق» بوده است و «رد» برای تصحیح گذشته با انتخاب افراد و یا برنامه‌های جدیدی که نیازهای روز جامعه و حل مشکلات مسیر نو را می‌طلبد. روش تجدید نظر از طریق انتخابات و با آرای مردم، بزرگترین مانع بروز و ظهور خشونت در جوامع است. پذیرش آرای مردم در انتخابات، تائید حق عمومی در اداره کشور و «صیانت» از «حق‌الناس» است. خشونت‌ورزی گروه‌های فشار در تقابل مستقیم با اصل انتخابات و حق عمومی مردم است.

اگر چه اینجا و آنجا از بهانه‌های گوناگون سوء‌استفاده شود، اخلاق سیاسی در انتخابات از همین نقطه‌ی آزادی انتخاب یا خشونت ورزی برای تثبیت تحکم سر بر می‌آورد. انتخابات سالم و مردمی در عمل کلاس آموزش اخلاق سیاسی در جامعه است. این آموزش، مسئولیت اجتماعی را به افراد جامعه می‌آموزد و مسیر آن تنها از طریق آزادی در انتخاب به‌دست می‌آید. در حالی‌که خشونت‌ورزی به‌دنبال تحکم و استبداد رای است و به‌جای اخلاق سیاسی و آزادگی، ترس و وحشت را به جامعه القاء کرده، در نهایت گریز از آزادی را در فرهنگ عمومی جامعه نهادینه‌ می‌کند. اکنون در آستانه برگزاری دو انتخابات مهم اما همزمان یکی انتخابات مجلس شورای اسلامی و دومی مجلس خبرگان رهبری هستیم.

مراجع قانونی که مسئولیت برگزاری سالم انتخابات را به‌عهده دارند با اطلاعیه‌ها و مصاحبه‌ها مرحله به مرحله آمادگی خود را به مردم نشان می‌دهند. هدف اصلی این است که انتخابات قانونی و مردمی برگزار گردد و استقبال حداکثری مردم در آن به‌دست آید. اگرچه مشکل نبود احزاب با شناسنامه قوی و کارآمد همچنان در این انتخابات نیز دیده می‌شود، اما حداقل دیدگاه‌ها و نظرهای گروه‌های سیاسی در افکار عمومی شناخته شده است.

مقدمه آزادی در انتخابات فراهم بودن میدان معرفی نظرها و افکار متفاوت است که از طریق نشست‌های انتخاباتی باید انجام پذیرد. به‌هم ریختن فضای رقابتی انتخابات و به‌هم زدن نشست‌های سیاسی از طریق «خشونت‌ورزی» نه تنها چهره انتخابات در کشور را مخدوش می‌سازد، بلکه به اصل انتخابات در قانون اساسی ضربه مستقیم می‌زند.

به‌نظر می‌رسد این تجربه هزینه‌ساز، آشفته‌سازی فضای انتخاباتی از طریق اعمال خشونت، بار دیگر تکرار می‌گردد و از هم‌اکنون گروهی که خود را فراتر از قانون می‌شمارند با تهاجم به افراد و به‌هم ریختن نشست‌های سیاسی انتخاباتی، خوراک مناسب تبلیغاتی به رسانه‌های بیگانه می‌دهند تا فضای انتخاباتی در ایران را مخدوش جلوه کنند.

دولت وظیفه اجرایی انتخابات را به‌عهده دارد. دو قوه مجریه و قضائیه باید ضامن امنیت برگزاری انتخاباتی سالم، مردمی و عاری از خشونت‌ورزی باشند باید از این کارها به هر بهانه‌ای از سوی هر جریان یا افرادی که می‌خواهند با خشونت‌ورزی، چهره انتخابات را مخدوش سازند، ممانعت قانونی به‌عمل آید.

چشم‌ها در داخل و خارج به انتخابات اسفندماه در ایران دوخته شده است. حراست از سلامت انتخابات و حفظ اخلاق سیاسی در آن، وظیفه و مسئولیت همه گروه‌ها و شخصیت‌های سیاسی و مهمتر از آن مسئولین قوای مجریه و قضائیه است.