کمالوندی: گفت‌وگو ی حضوری و شفاهی با دانشمندان هسته‌ای صورت نگرفت
روز پنجشنبه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در گزارشی اعلام کرد که جمهوری اسلامی ایران براساس نقشه راه میان آژانس و ایران به تمامی تعهداتش خویش عمل کرده است.
روزنامه اعتماد نوشت؛
در چارچوب نقشه راه، اکنون آژانس موظف است تا دو ماه دیگر گزارش خود را نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای گذشته و حال ایران به شورای حکام ارایه کند. بر این اساس، به نظر می‌رسد راه مختومه اعلام شدن پرونده پیشین و حال ایران که دستاویزی برای اعمال فشار و ایجاد محدودیت برای کشورمان شده بود، نسبت به روزهای پیش هموارتر شده و امیدها برای حل این مساله بیش از پیش شده است. درباره این گزارش و همکاری‌های کشورمان برای حل این پرونده ساختگی با بهروز کمالوندی، سخنگو و معاون امور بین‌المللی، نظارت راهبردی و مجلس سازمان انرژی اتمی گفت‌وگویی داشته‌ایم که در ادامه می‌آید:
روز پنجشنبه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد که تحقیقات مورد نیاز برای ارایه گزارش تا نیمه دسامبر در خصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران در حال و گذشته به پایان رسیده است. چه اتفاقی در این دو ماه پس از امضای توافق نقشه راه رخ داده است که پرونده‌ای با قریب به یک دهه سابقه آماده مختومه شدن است؟
نکته نخستین که باید به آن اشاره کنم، این است که نقشه راه خواست جمهوری اسلامی ایران برای حل و فصل مسائل گذشته و حال است. ما دو مسیر برای حل و فصل مسائل گذشته و پیشین در پیش‌‌رو داشتیم؛ نخست برخورد سیاسی با مساله است و در نظر گرفتن اینکه مساله ریشه سیاسی دارد و حل آن را به صورت معمولی و با روش‌های متداول آژانس پیش ببریم. مسیر دیگر، آن بود که ضمن سیاسی دانستن مساله، یک فشار سیاسی را هم برای حل این مساله قرار بدهیم. در سال‌های گذشته راهکار حل مساله صرفا فنی و از نوع نخست بود. با آنکه آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ماهیتی فنی دارد ولی اعضای تشکیل‌دهنده هر کدام منافع و اهداف سیاسی خود را دنبال می‌کنند. هنگامی که ایران و گروه ١+٥ برای دستیابی به برجام در حال مذاکره بودند، این موضوع از سوی ما مطرح شد که مسائل گذشته و حال نیز باید مورد توجه قرار گرفته شده و در دستورکار برای حل قرار گیرد. ما این مساله را مطرح کردیم که نباید از مسائل مربوط به گذشته استفاده سیاسی شود و آنها باید برای همیشه حل شوند. ما به آنها گفتیم آژانس باید تمامی سوالات خود را در این باره مطرح کند و ما هم به آن در یک بازه زمانی پاسخ می‌دهیم تا این پرونده برای همیشه بسته شود. در واقع نقشه راه، فرمولی برای حل مساله گذشته و حال بود و مهم‌ترین ویژگی آن نیز پایان مسائل و اعلام مختومه کردن این پرونده است. آنها سوالات‌شان را در این مدت مطرح کردند و ما به آنها جواب دادیم. مهم‌ترین سوالات آنها مربوط به پارچین بود که هم از آنجا نمونه‌برداری صورت گرفت و هم آقای آمانو به همراه معاون پادمانی‌اش از آنجا بازدید کرد.
آیا آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از درخواست‌های پیشین خود برای گفت‌وگو با دانشمندان هسته‌ای کشورمان عقب‌نشینی کرد یا این درخواست به گونه دیگری اجابت شد؟
در نقشه راه روش‌هایی پیش‌بینی شده است که هم خطوط قرمز جمهوری اسلامی ایران رعایت شده است و هم آنکه براساس آن روش، به سوالات آژانس پاسخ داده شده و ابهامات رفع شود. در نقشه راه چیزی به نام مصاحبه، بازجویی و بازرسی نداشتیم. یکی از روش‌ها برای پاسخ به سوالات و رفع ابهامات گفت‌وگو با دانشمندان و کارشناسان ما بود که ما گفتیم این مساله به صورت حضوری و شفاهی مورد قبول ما نیست و می‌توانید سوالات را به صورت کتبی مطرح کنید تا ما نیز به آن سوالات، کتبی پاسخ دهیم. این روشی مرضی‌الطرفینی بود که مورد موافقت آژانس نیز قرار گرفت و خطوط قرمز ما رعایت شد ضمن اینکه براساس استانداردهای آژانس نیز بود.
نقش بخش‌های مختلف کشور در به توافق رسیدن ایران و آژانس و حل و فصل مسائل چه بوده است؟
سوالات آژانس مربوط به بخش‌های مختلف نظیر صنعتی، دانشگاهی و دفاعی و... می‌شد. ما این سوالات را از طریق روش‌های مقتضی جمع‌آوری کرده و به آنها جواب دادیم تا ابهامات رفع شوند.
آیا با بیانیه روز پنجشنبه آژانس عملا تحقیقات این نهاد بین‌المللی در خصوص فعالیت‌های گذشته ایران اتمام یافته و ما فقط منتظر صدور بیانیه در شورای حکام هستیم؟
بله. براساس نقشه راه، ایران باید تا ١٤ اکتبر اقداماتی را در راستای شفاف‌سازی مسائل مربوط به گذشته انجام می‌داد. جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت به تعهدات خود عمل کرد و اینک آژانس در موقعیتی قرار دارد که می‌تواند با ارایه ارزیابی نهایی خود این پرونده را برای همیشه مختومه اعلام کند. بیش از ١٢ سال است که این پرونده مطرح است و دیگر ظرفیت ادامه پیدا کردن هم ندارد و نمی‌شود این مساله به صورت علی‌الابد ادامه یابد. ادامه یافتن این مساله هم به نفع هیچ کس نیست؛ نه به نفع آژانس است زیرا اعتبار حرفه‌ای‌اش را زیر سوال می‌برد و نه به نفع کشورهای متهم‌کننده است زیرا آنها هم‌اینک با ایران توانسته‌اند به توافقی در خصوص آینده فعالیت‌های هسته‌ای کشورمان دست یابند که در آن از شفافیت‌های بیشتر و همکاری‌های بین‌المللی صحبت شده و نگاه به آینده دارد. تنها رژیم صهیونیستی ممکن است تصور کند که می‌تواند از تداوم این مساله بهره‌برداری کند.
آیا ایران ضمانت محکمی را دریافت کرده است که این بیانیه شورای حکام در ماه دسامبر پایان سوال‌ها در خصوص فعالیت‌های هسته‌ای ایران در گذشته و حال باشد؟
نقشه راه، توافقی میان ایران و آژانس است که اصل توافق و بندهای آن منتشر شده و ضمایم آن محرمانه است. یکی از ویژگی‌های نقشه راه، برنامه زمان‌بندی برای دو طرف است. همانطور که بیان کردم براساس نقشه راه، ایران باید تا ١٤ اکتبر تمامی فعالیت‌های خود را انجام می‌داد که آنها با حسن نیت انجام شده است. اکنون آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باید به مدت دو ماه اقدامات خود را انجام داده و دبیرکل آژانس در گزارش ١٥ دسامبر گزارش خود را در این باره به شورای حکام ارایه کند.
فکر می‌کنید گزارش روز پنجشنبه آژانس با چه عکس‌العمل منفی از سوی تندروهای اسراییلی و امریکایی که سال‌ها مسائل گذشته و حال را بهانه‌ای برای اعمال فشار بر ایران قرار داده بودند، روبه‌رو شود؟
ما نباید منفی فکر کنیم هرچند که باید درباره رژیم صهیونیستی منفی فکر کرد. ذات رژیم اسراییل، مشکل‌آفرینی است و در سال‌های گذشته نیز با اتهامات دروغین همواره تلاش کرده است تا برای ایران مشکل ایجاد کنند. منهای این رژیم، کشورهای دیگر که درگیر این مساله بودند باید با آژانس در این باره همراهی کنند.
آیا این گزارش در تسریع صدور گزارش جامع که در برجام بازه زمانی هشت ساله برای صدور آن در نظر گرفته شده است، تاثیری خواهد داشت؟
این گزارش در رابطه با فعالیت‌های گذشته و حال هسته‌ای ایران است. در رابطه با گزارش جامع نیز باید بگویم که آژانس قرار نیست صرفا بر اساس این گزارش، کارت سفید به ما بدهد. براساس برنامه جامع اقدام مشترک، ایران به صورت دواطلبانه پروتکل الحاقی را برای شفاف‌سازی انجام می‌دهد و هر کشوری هم که پروتکل را اجرا می‌کند، می‌تواند از آژانس این درخواست را داشته باشد تا نسبت به فعالیت‌های هسته‌ای وی گزارش جامع را صادر کند. در واقع گزارش جامع، یک کارت سفید به کشورها است که بیان می‌کند تمامی فعالیت‌های هسته‌ای آن کشور صلح‌آمیز است. در مجموع، با اجرای برجام، ما براساس پروتکل الحاقی عمل خواهیم کرد و آژانس هم براساس پروتکل بر فعالیت هسته‌ای ما نظارت خواهد داشت و چنانچه مشکلی در این هشت سال ایجاد نشود، علی‌القاعده آنها حتی خیلی زودتر از پایان هشت سال باید به ما کارت سفید بدهند.
آیا با بسته شدن پرونده مسائل گذشته و حال درخواست‌ها برای بازدید از تاسیسات نظامی ایران مانند پارچین هم پایان می‌یابد؟
قطعا همینطور است. ما اقدامات لازم را در این باره انجام داده‌ایم. اکنون نوبت آژانس است که باید اقدامات لازم را انجام بدهد. از این پس هیچ گونه درخواست بازدیدی از پارچین قابل قبول نخواهد بود.
فاز بعدی اجرای برجام که قرار است با حضور شما و آقای عراقچی از روز دوشنبه در وین دنبال شود، شامل چه اقدامات اجرایی از سوی دو طرف خواهد بود؟
روزهای آتی ضمن اعلام رسمی شروع مراحل اجرایی برجام درخصوص تضمین‌های لازم به ویژه برای آغاز همکاری‌ها در رابطه با بازطراحی رآکتور آب سنگین اراک و دیگر موضوعات برجام و رفع تحریم‌ها مذاکره خواهد شد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
