اظهارت خاص پدرمعنوی پایداری‌ها
باکمی تامل در اظهارات آیت الله مصباح ، به این نتیجه خواهیم رسید که وی هر کجا یک تعریف ویژه ای از وضعیت‌های مختلف دارد.یک جا رسیدگی به امور دنیایی را به گونه بیان می‌کند که خوشایند است و گاهی با زبانی از دنیا سخن گفته می شود که گویی دنیا و توجه به آن از گناهان کبیره و نابخشودنی است.
هفته نامه «طلوع صبح» نوشت: رهبر معظم انقلاب در اوایل شهریور همزمان با هفته دولت در دیدار با روحانی و کابینه یازدهم به اقدامات مثبت دولت اشاره کردند و گفتند:« کاهش تورم و آرامش و ثبات نسبی در زمینه اقتصادی و مهار نوسانات تند، یکی از اقدامات خوب دولت است که باید ادامه یابد.»اما چند روز بعد آیت الله مصباح یزدی بین یارانش در موسسه خود بدون توجه به سخنان آیت الله خامنه ای گفت:« امروز جنس و کالایی می‌خریم به عنوان مثال ۳ هزار تومان اما این جنس در هفته بعد ۸هزار تومان می‌شود، پس چگونه گفته می‌شود که تورم کاسته و تحریم‌ها برداشته شده است؛ ان‌شاء ا... که سخن این افراد درست است و عقل ما نمی‌رسد.»
به نظر نمی رسد این اظهارات آیت الله مصباح‌یزدی بدون سوگیری وهدف بیان شده‌باشد. البته نکته دیگری که در این بین وجود دارد، بی خیالی آیت الله مصباح و یارانش در زمان ریاست احمدی‌نژاد بر دولت بود.زمانی که مردم مشکلات فراوانی را از لحاظ اجتماعی و اقتصادی تحمل می کردند ولی آب از آب تکان نمی خورد. آن دورانی که حمایت از احمدی‌نژاد و یارانش به تابویی برای مردم مبدل شد بود و رسیدگی به امور اقتصادی و مالی در دیدگاه‌این افراد به گناه نابخشودنی به حساب می آمد ولی امروز که با هر تلاش دولت سعی می‌کند تورم را پایین بکشد و نگذارد که به مردم فشار زیادی وارد شود، طرفداران دولت قبل زبان به انتقاد باز می‌کنند و شروع به تخریب روحانی می‌کنند.این درحالی است که آیت الله مصباح و یارانش بیشترین ادعا را در رابطه با پیروی از سخنان و بیانات مقام معظم رهبری دارند.ناگفته نماند وی در سخنانی مدعی شده بود که اطاعت از رییس جمهور اطاعت از خداست و افوزده بود: ولی فقیه جانشین امام زمان(عج) بوده ولی رییس‌جمهوری را مردم انتخاب می‌کنند و وقتی رییس‌جمهوری از جانب رهبری نصب و تایید می‌شود به عامل او تبدیل شده و از این پرتو نور بر او نیز تابیده می‌شود حال وقتی ریاست‌جمهوری حکم ولی فقیه را دریافت کرد، اطاعت از او نیز چون اطاعت از خداست.گویی این سخنان نیز مانند سایر اظهارات آیت الله مصباح برگرفته از سلیقه شخصی ایشان است و تنها حکم تنفید احمدی نژاد را برگرفته از تائید رهبرمعظم انقلاب می دانستند و امروزه تنفیذ حسن روحانی را قبول ندارند و از روز اول روی کار آمدن رئیس دولت اعتدال تنها به انتقاد از وی پرداخته است.
انتقاد به دنیاگرایی
با نگاهی به سخنان علامه‌مصباح در چند سال اخیر به بررسی نقش گرانی و تورم در دیدگاه او و تغییر موضع پدرمعنوی پایداری‌ها بعد از تقدیر رهبرمعظم انقلاب از زحمات دولت می‌پردازیم. این عضو مجلس خبرگان که در میان طرفدارانش سخن می‌گفت با بیان اینکه برخی بالاترین وظایف خود را محدود به لذایذ دنیا می‌دانند، بیان‌می‌کند: نهایت کاری را که این افراد وظیفه خود می‌دانند آن است که هر چه مردم می‌خواهند فراهم کنند، آن هم نه در چارچوب دین بلکه هر چه بخواهند.وی اظهار کرد: اگر کسی صحبت از آخرت کند اینها می‌گویند شما بیکارید که فکر آخرت مردم هستید. ما کار داریم و باید تحریم‌ها را برداریم؛
حالا دیدیم که چقدر هم تحریم‌ها برداشته شد، کار ایجاد شد، گرانی‌ها برطرف شد! مصباح خاطرنشان کرد: آدمی که پایش لب گور است و به قدری دارد که اگر خودش و هفت پشتش بخورند تمام نمی‌شود، حرف‌هایی نامربوط می‌زند و آبروی خود و اطرافیانش را می‌برد. محبت خدا در دل چنین شخصی جای نمی‌گیرد چرا که این دو محبت با یکدیگر تناسبی ندارد و مثل نور و ظلمت است. خداوند اگر پیش‌تر عنایت و توجهی به این فرد کرده باشد، از دلش می‌کند.
دولت مطالبات را پاسخ دهد
قوه مجریه وظیفه دارد مطالبات مردم را پاسخ دهد. دولت باید مراقب باشد انتظارات حداکثری با نگاه دنیاگرایانه و منفعت‌گرایانه ایجاد نکند و اگر مطالبات مردم را تحقق نبخشد، به دولت ناکارآمد تبدیل می‌شود، این سکولاریزاسیون بوده و یک تهدید است.
دنیاگرایی و آخرت آباد
آیت الله مصباح در بخشی دیگر از سخنانش تشریح می‌کند:از حضرت مسیح(ع) نقل شده است که اعتنایی به امر دنیا نداشت، آخرت‌بسنده بود، دنیاگرا نبود و دنیاگر نیز نبود. اسلام معتقد است دنیا را باید آباد کرد و به آخرت هم اعتقاد داشت. ما قبول نداریم که حضرت مسیح(ع) بنای حکومت نداشت، اما به هر حال قرائت و تفسیر موجود چنین است. گمان می‌شود در دوران قرون وسطی، انحرافی در کلیسا رخ داده است و این روند در برخی بازه‌های زمانی تقویت شد.
حکومت وظیفه‌داررفع نیازمندی‌ها
اما آیت الله مصباح یزدی در همایش ملی اقتصاد و حکومت که در سالن اجتماعات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(س) برگزار شد، به تبیین رابطه اقتصاد و حکومت پرداخت و بر رعایت ارزش‌های اسلامی در اقتصاد تأکید کرد.وی فلسفه نیاز به وجود حکومت در جوامع به ویژه جوامع مدرن را مورد بررسی قرار داد و گفت: برای رسیدن به رابطه اقتصاد و حکومت ابتدا باید تعریفی از حکومت ارائه و براساس آن تعریف وظایف کلی حکومت در نظر گرفته شود و بعد باید دید که وظایف حکومت چه ارتباطی با اقتصاد داشته و حکومت اسلامی چه ویژگی در ارتباط با مسائل اقتصادی دارد.رییس مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان اینکه حکومت نهادی متصدی رفع نیازمندی‌های جامعه به طور محدود یا کامل است، افزود: ممکن است انسان‌هایی داوطلب شوند بتوانند نیازها را برطرف کنند اما معمولا انگیزه اینکه نیازهای جامعه رفع شود در افراد پیدا نمی‌شود.وی یادآور شد: هرچند افرادی ثروتمند و متخصص بتوانند با تشکیل مؤسسه آموزشی در سطوح مختلف و حتی با پول و نظارت خودشان، آموزش و پرورش را از ابتدایی تا سطوح پایین‌تر اداره کنند، اما عملا اینطور نخواهد شد و اگرچه از سوی چند خیر مدرسه‌ساز مدارس غیرانتفاعی دایر شود، اما اینکه بتوانند نیاز کل کشور را تأمین کنند، محال است.آیت‌الله مصباح یزدی با اشاره به اینکه بخشی از نیازمندی‌ها مربوط به امور اقتصادی، آموزش و پرورش، بهداشت و درمان، روابط خارجی و بین‌المللی، دفاع و امنیت داخلی و بخشی نیز مربوط به نیازهای اقتصادی جامعه است، گفت: ارتباط حکومت با مسائل اقتصادی از آنجا است که جامعه دارای نیازمندی‌هایی است که داوطلب بالفعل برای رفع آن وجود ندارد.
نباید مشغول دنیا شد
آیت الله مصباح یزدی در دفتر مقام معظم رهبری در قم ومیان برخی از یارانش اظهار داشت: پیامبران(ص)، ائمه اطهار(ع) و اولیای الهی همه چیز را اخروی می ببینند و تمام توجه شان به آخرت است اما اغلب انسان ها در بین این دو قطب جای دارند یعنی گاهی یاد آخرت می کنند و گاهی هم غفلت می کنند و مشغول دنیا می شوند
دنیا خوب، دنیای بد!
باکمی تامل در اظهارات آیت الله مصباح ، به این نتیجه خواهیم رسید که وی هر کجا یک تعریف ویژه ای از وضعیت‌های مختلف دارد.یک جا رسیدگی به امور دنیایی را به گونه بیان می‌کند که خوشایند است و گاهی با زبانی از دنیا سخن گفته می شود که گویی دنیا و توجه به آن از گناهان کبیره و نابخشودنی است.
تکلیف بی نتیجه؟
البته داستان به اینجا منتهی نمی‌شود و آیت الله مصباح یک بار دیگر نیز سخنانی را بیان داشته که در مقابل سخنان رهبرمعظم انقلاب بود. در زمان انتخابات سال ۹۲ که انتقادهای فراوانی به تغییرموضع آیت الله مصباح در انتخاب اصلح برای گزینه ریاست جمهوری پایداری‌ها، سخنان جدیدی به گوش رسید که وی معتقد است ما مامور به وظیفه ایم نه نتیجه.آیت الله مصباح می‌گوید:«در اینجا مسأله جدیدی مطرح می‌شود که احتیاج به کار علمی جدی دارد و آن این است که یکی از مسایلی که امام نسبت به آن تصریح و تأکید می‌کرد و در موارد متعددی می‌فرمود، این بود که ما مرد تکلیفیم، ما مسئول نتیجه نیستیم. مشابه چنین رفتاری را از بسیاری از بزرگان در تاریخ شنیده‌ایم؛ مثل میثم تمار، عمرو بن حمق، سعید بن جبیر، رشید حجری و از معاصرین مثل مرحوم شیخ فضل‌الله نوری. آیا احکامی مثل وجوب تقیه، و یا احتمال تأثیر در امر به معروف و نهی از منکر در زمان آنها نبود؟ اگر آنها هم سکوت کرده بودند، امروز من و شما از تشیع چیزی می‌دانستیم؟ آیا کشته شدن این بزرگان اثری نداشت؟ در بین فقها تنها کسی که صریحا راجع به این مسأله فتوا داد، خود امام بود که گفت در «مهامّ امور تقیه نیست؛ ولو بلغ ما بلغ.» اما «مهام امور» چیست و به چه دلیلی تقیه در مورد آن جایز نیست؟ چرا امام به این صراحت می‌گفت که در مهام امور تقیه نیست؟ ملاک تشخیص مهام امور چیست؟ اینها مسایلی است که باید در باره آن تحقیق شود.»
پاسخ رهبری به تکلیف و نتیجه آقای مصباح
اما رهبرمعظم انقلاب چند وقت بعددر دیدار دانشجوی سوالی را مطرح کردند که به نوعی می‌تواند آن راتبیین افکار جوانان در برابر سخنان آقای مصباح دانست.سوال حضرت آیت‌الله خامنه ای این بود که «رابطه‌ی تکلیف‌مداری با دنبال نتیجه‌بودن چیست؟» و ایشان در پاسخ به این سؤال به جمله‌ی معروف امام خمینی(س) که می‌فرمودند: «ما به دنبال تکلیف هستیم»، اشاره کردند و افزودند: آیا این جمله بدین معنا است که امام با وجود آن سختی‌ها و زحماتی که سال‌ها متحمل شده بودند، دنبال نتیجه نبودند؟ قطعاً چنین چیزی صحیح نیست.رهبر انقلاب اسلامی گفتند: تکلیف‌گرایی صحیح آن است که انسان در راه رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب بر اساس تکلیف عمل و از کارهای ضد تکلیف و نامشروع پرهیز کند.حضرت آیت‌الله خامنه‌ای تأکید کردند: انسانی که برای رسیدن به نتیجه بر اساس تکلیف عمل می‌کند، اگر به نتیجه‌ی مطلوب هم نرسد، احساس پشیمانی و خسارت نمی‌کند.ایشان در جمع‌بندی این موضوع گفتند: تکلیف‌گرایی هیچ منافاتی با دنبال نتیجه‌بودن ندارد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
