بحران پیری به سوی ایران می تازد
جمعیت کشور در آستانه پیری است. این موضوع شاید برای یک کشور توسعهیافته چالشبرانگیز نباشد، اما در کشوری که در حال حاضر با چالش معیشت و رفاه جمعیت شش و نیم میلیونی سالمندش مواجه است، دورنمای مناسبی نیست.
جمعیت ایران از سال ۱۴۰۰ به سمت کهنسالی میل پیدا میکند، افرادی که برخی از آنها حتی در دوره جوانی شغل ثابتی نداشتهاند که از مزایای مستمری آن در دوره کهنسالی بهرهمند شوند و این موضوعی است که برخی کارشناسان آن را مشکل جدی کشور در دهه آینده میدانند.
به گزارش تیک براساس آمار جمعیت افرادی که در سنین سالمندی قرار دارند، حدود شش میلیون و ۴۰۰ هزار نفر است. در حال حاضر دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از سالمندان از مستمری صندوقهای بیمهای استفاده میکنند، یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر در پوشش کمیته امداد و ۶۰۰ هزار نفر نیز در حمایت سازمان بهزیستی هستند که این افراد ماهیانه ۷۵ هزار تومان از این نهادهای حمایتی مستمری دریافت میکنند و نزدیک به دو میلیون جمعیت دیگر ممر درآمد مشخصی ندارند که به نظر میرسد اغلب آنها زنانی هستند که در حمایت شوهران خود هستند. بر این اساس تنها یکسوم از این جمعیت به صورت سیستماتیک از درآمد حداقل ماهی ۷۰۰ هزار تومان بهعنوان مستمری برخوردار میشوند و بخش عمدهای از جمعیت سالمندان با مشکلات رفاهی، درمانی و معیشتی مواجه هستند.
فرید براتیسده، رئیس دبیرخانه شورای ملی سالمندان میگوید: «از سال ۱۴۰۳ روند جمعیتی کشور به سمت سالمندی پیش میرود و در صورتی که برای این موضوع برنامهریزی درستی انجام نشود با بحران سالمندی در سالهای آینده مواجه خواهیم بود.» او در همین زمینه به تهیه سند ملی سالمندی اشاره میکند که آماده تحویل به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی است.»
در حال حاضر ۷۰ درصد جمعیت ما بین ۱۵ تا ۶۵ سال دارند که براساس آمار مرکز ملی آمار، سالی یک میلیون نفر به جمعیت کشور اضافه میشود، اما به علت رشد بالای جمعیت در دهههای ۵۰ و ۶۰، رشد سالمندی ما نسبت به سالهای گذشته در حال رشدی چشمگیر است. این در حالی است که با افزایش قابل توجه سن امید به زندگی وکاهش مرگومیر در سالهای آینده باید کشور را برای ورود به بافت جمعیتی جدید آماده کرد.
به گفته براتی، در حال حاضر ۵/ ۸ درصد از جمعیت کشور در سنین سالمندی هستند اما در سالهای ۱۴۰۰ به بعد این موضوع شتاب بیشتری به خود میگیرد و اگر این افراد در حال حاضر با بیکاری درگیر باشند، در آن سالها دولت و صندوقهای بیمهای برای حمایت از آنها مشکلات بیشتری خواهند داشت.
او همچنین عنوان کرد: «پیشبینی ما این است که ایران در سالهای آینده با پدیده زنانه شدن سالمندی نیز روبهرو شود. این پدیده درواقع افزایش سهم زنان سالمند نسبت به مردان سالمند در جمعیت کشور است که طبق مطالعات در سال ۱۴۳۰ برای زنان ۵/ ۳۴ درصد و برای مردان ۳۱ درصد خواهد بود. این به آن معنی است که در سال ۱۴۳۰ به ازای هر ۱۰۰ زن سالمند کشور، ۸۸ مرد سالمند خواهیم داشت.»
بیکاری و مشکلات سالمندی در آینده
سیروس نصیری مدیرکل فنی و درآمد سازمان تامین اجتماعی نیز میگوید:«در حال حاضر ضریب بازنشستگی ۶/۶ است که این به آن معنی است که تعداد افرادی که بازنشسته میشوند به سرعت افزایش و تعداد بیمهپردازها کاهش مییابد.» به گفته او این موضوع نسبت به سنوات گذشته کاهش شدید پیدا کرده است و اگر این رقم به شش برسد نقطه سر به سر خواهد بود و سازمانهای بیمه گر برای پرداخت مستمری نیز دچار بحران میشوند. در حال حاضر نرخ بیکاری در کشور ۶/ ۱۲ است و براساس مرکز آمار ایران میزان بیکاری جوانان را ۸/ ۲۱ درصد اعلام کرده که تقریبا دو برابر نرخ متوسط بیکاری در ایران است.
براساس تحقیقی که در این باره به تازگی وزارت بهداشت ارائه کرده است، ۲۷ درصد سالمندان بیکار و بدون حقوق بازنشستگی هستند. همچنین ۱۷ درصد آنها بدون هرگونه درآمد و حمایت مالی زندگی میکنند. ۷/ ۳۲ درصد از سالمندان از وضعیت اقتصادی خود رضایت دارند. براساس این تحقیق اولین تقاضای سالمندان حمایت مالی است و ۳۸ درصد آنها تقاضای حمایت مالی دارند. همچنین ۹/ ۸ درصد از سالمندان تنها زندگی میکنند و ۵۲ درصد از آنها احساس تنهایی میکند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.