مشاجره ١١ نامزد جمهوریخواه بر سر توافق: از پاره‌کردن برجام تا تماس تلفنی با تهران
شمارش معکوس برای رییس‌جمهور چهل و چهارم آغاز شده است.
روزنامه اعتماد نوشت؛
نخستین رییس‌جمهور سیاهپوست امریکا روز هشتم نوامبر سال ٢٠١٦ با انتخاب جانشین خود توسط امریکایی‌ها باید اندک‌اندک جای خود را به مردی از تبار جمهوریخواهان یا هم‌حزبی از طایفه دموکرات‌ها بدهد. جدال‌های انتخاباتی از هم‌اکنون امریکا را در آغوش گرفته است. جدال جمهوریخواهان با هم بیش از مشاجره دموکرات‌ها در سطح رسانه‌ای قرار گرفته است. شامگاه چهارشنبه امریکایی‌ها به مدت سه ساعت روبه روی تلویزیون‌های خود نشستند تا دوئل جمهوریخواهان را به شکل زنده تماشا کنند. سی‌ان‌ان میزبان مناظره‌ای بود که در آن جمهوریخواهان تمام تلاش خود را به کار گرفتند تا با توسل به ادبیات‌های متفاوت، مخالفت خود را با توافق هسته‌ای به دست آمده با ایران اعلام کنند. برای ناظران بین المللی این مناظره، داغ‌ترین سوژه ایران بود و نسخه‌ای که هرکدام از کاندیداها می‌گویند در صورت راهیابی به کاخ سفید برای برجام خواهند پیچید. نگاهی به کلیت اظهارنظرها نشان می‌دهد در شرایطی که پاسخ‌های برخی کاندیداها نشان از ذکاوت دیپلماتیک آنها داشت برخی دیگر موضع‌گیری‌هایی داشتند که نشان می‌داد اطلاعات دقیق آنچنانی از برجام و جزییات توافق فنی و حقوقی به دست آمده با
تهران ندارند.
نسخه‌های متفاوت جمهوریخواهان برای برجام
١١ نامزد برتر جمهوریخواهان در پنجاه و هشتمین انتخابات ریاست‌جمهوری ایالات متحده، ١١ دیدگاه و رویکرد متفاوت در قبال توافق هسته‌ای با تهران دارند. ابطال توافق با ایران، برخورد احتیاط آمیز با برجام و تحت نظر گرفتن اقدام‌های ایران سه راهکار متفاوتی بود که از زبان ١١ هم حزبی در خصوص چگونگی مواجهه با پرونده هسته‌ای به برجام رسیده ایران شنیده شد. در حالی که جمهوریخواهان در دو مجلس نمایندگان و سنا مخالفت صد درصدی خود با برجام را اعلام کردند اما در مناظره شامگاه چهارشنبه رویکرد هیچ دونفری از جمع جمهوریخواهان در مقابل ایران شبیه به هم نبود. توافق هسته‌ای با ایران اصلی‌ترین دستاورد باراک اوباما در حوزه سیاست خارجی است و همین مساله بر حساسیت جمهوریخواهان به این توافق افزوده است. با اینکه پیش‌بینی می‌شد جمهوریخواهان رویکردهایی تقریبا مشابه اتخاذ کنند اما نکته تعجب‌آور این مناظره چند دستگی میان آنها در مواجهه با مهم‌ترین پرونده سیاست خارجی امریکا و نخستین توافق با ایران در چهار دهه گذشته بود.
در راند نخست این مناظره که ١٥ کاندیدای جمهوریخواه حضور داشتند، ٧ نامزد اعلام کردند که به این توافق پایان خواهند داد، دو نفر هم ارایه درخواست‌هایی از ایران را مطرح کردند که عملا به معنای پایان یافتن توافق خواهد بود، سه نفر اعلام کردند که به این توافق ادامه خواهند داد. یک نفر از کنگره خواست تا زمانی که فرصت دارد مانع از توافق شود و دو نفر هم به شکل مستقیم نحوه برخورد خود با برجام را مشخص نکردند. در راند دوم که ١١ کاندیدای پیشتاز به شکل مناظره گونه با هم وارد بحث شدند بگومگوهای تند و با کنایه‌ای به خصوص میان سناتور تد کروز و سایر کاندیداها به راه افتاد. در دور دوم از میان ١١ نامزد حاضر ١٠ نفر رویکرد احتمالی خود در برابر توافق ایران را اعلام کردند و تنها بن کارسون، رییس بخش جراحی مغز و اعصاب اطفال بیمارستان جانز هاپکینز نحوه مواجهه با این توافق را
مشخص نکرد.
توافق هسته‌ای با ایران و تعهد امریکا به اتحاد با رژیم اسراییل بیشترین واژه‌هایی بودند که در حوزه سیاست خارجی در مناظره شامگاه چهارشنبه میان ١١ نامزد جمهوریخواه رد و بدل شدند. به گزارش آن پی آر، ایران و اسراییل ٣٢ بار توسط کاندیداها تکرار شدند. با توجه به مخالفت جمهوریخواهان با توافق هسته‌ای انجام شده میان ایران و ١+٥ چندان جای تعجب نبود که نام ایران ٢٥ بار به گوش رسید. نام اسراییل نیز ١٢ بار توسط نامزدهای جمهوریخواه برده شد. بر اساس گزارش ان‌پی‌آر، سناتو راند پال بیش از سایر حاضران در این مناظره نام اسراییل را بر زبان راند. در این مناظره نام ایران ٤ برابر نام چین به زبان آورده شد. کریستی، کروز، روبیو و هاکبی چهار نامزدی بودند که در سخنان خود به اسراییل هم اشاره کردند. سناتور تد کروز اعلام کرد در صورت راهیابی به کاخ سفید یکی از ابتدایی‌ترین اقدام‌های وی انتقال سفارتخانه امریکا در اسراییل (سرزمین‌های اشغالی) از تل‌آویو به بیت‌المقدس خواهد بود.
مردانی که همه با برجام مخالف بودند
تندروهایی چون سناتور تد کروز می‌گویند که در صورت راهیابی به کاخ سفید در همان نخستین روز فعالیت توافق هسته‌ای را که فاجعه‌آمیز می‌دانند پاره و تکه‌تکه خواهند کرد.
اما چهره‌های موجه‌تری چون جب بوش، برادر رییس‌جمهور پیشین امریکا -جورج بوش- می‌گوید که پاره کردن توافقی که امضای نه تنها امریکا که چند کشور هم پیمان امریکا نیز آن را امضا کرده‌اند به جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای (ادعای غربی‌ها) منتهی نخواهد شد. جب بوش که تا سال ٢٠٠٧ فرماندار فلوریدا بوده است در این مناظره تاکید کرد که نابود کردن یک توافقنامه یک راهبرد نیست. وی در ادامه افزود: راهبرد امریکا را برای مقابله با ایران تقویت و در این راستا تعهدات امریکا را در قبال اسراییل افزایش خواهم داد. دولت باراک اوباما به دولت متحد ما در اسراییل آسیب زده است. بر همین اساس ما باید اطمینان حاصل کنیم که اسراییل به اندازه کافی تسلیحات پیشرفته در اختیار دارد و باید به ایران پیام دهیم که ما پشتیبان اسراییل هستیم. اگر ما این کار را انجام دهیم در آن صورت اقدام خوبی برای بازدارندگی ایران
انجام داده‌ایم.
جان کیسیک، نامزد جمهوریخواه دیگری که از سال ٢٠١١ تا به امروز به عنوان شصت و نهمین فرماندار ایالت اوهایو مشغول به کار است موضعی نه به تندی کروز و نه به محافظه‌کاری جب بوش دارد و می‌گوید: اگر ایرانی‌ها تقلب کنند، دوباره تحریم‌ها را به‌شدت اعمال خواهیم کرد. اگر آنها به حماس یا حزب‌الله کمک کنند، دوباره تحریم‌ها را اعمال می‌کنیم. اگر هم دریابیم که آنها احتمالا سرگرم تولید سلاح هسته‌ای هستند، آن گاه گزینه نظامی روی میز خواهد بود. ما اگر با تمدن غرب و دوستان‌مان در اروپا همکاری داشته باشیم قوی‌تر خواهیم بود و گمان نکنم سیاست درستی باشد که این کار را به تنهایی بر عهده بگیریم. در صورتی که ایران از برجام تخلف کرد و متحدان ما در اروپا با ما همراه نشدند ما تحریم‌ها را بازخواهیم گرداند. در صورتی که متوجه شویم که ایران به دستیابی به بمب اتمی نزدیک شده است و ما اطلاعات در این خصوص داشته باشیم در صورتی که در انتخابات برنده شوم به عنوان فرمانده کل نیروهای مسلح امریکا، هر اقدامی که از دست من بربیاید برای جلوگیری از دستیابی ایران به بمب اتمی انجام خواهم داد.
سناتور رند پال از ایالت کنتاکی نیز موضعی محافظه‌کارانه در پیش گرفته و خطاب به هم‌حزبی‌های تندرو خود گفت: آیا باید فورا توافق را پاره کنیم؟ این مضحک است، نمی‌خواهید بدانید آیا ایرانی‌ها به توافق عمل می‌کردند یا خیر ؟ ابطال توافق هسته‌ای با ایران کاملا غیرمنطقی و غیرقابل قبول خواهد بود اما امریکا باید به مذاکرات با ایران ادامه دهد.
مایک هاکبی، فرماندار سابق آرکانزاس، اسکات واکر چهل و پنجمین فرماندار ویسکانسین و کارلی فیورینا مدیر عامل اجرایی هیولت پاکارد هم موضعی کم و بیش شبیه به سناتور تد کروز را اتخاذ کردند و تاکید داشتند که با توافق هسته‌ای به دست آمده با ایران برخورد خواهند کرد.
کارلی فیورینا که تنها خانم حاضر در مناظره شامگاه چهارشنبه بود از راهبردی جدید در مقابله با ایران در صورت راهیابی به کاخ سفید سخن گفت. به گفته وی دو تماس تلفنی در همان نخستین روز حضور وی در کاخ سفید می‌تواند جرقه‌های این دو راهبرد را بزند: ابتدا با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر (رژیم) اسراییل تماس تلفنی برقرار خواهم کرد و به وی درباره حمایت‌های امریکا اطمینان خاطر خواهم داد. بعد از تماس تلفنی با نتانیاهو، با مقامات ایران تماس تلفنی برقرار خواهم کرد.
سناتور مارکو روبیو، نماینده جمهوریخواه ایالت فلوریدا و از اعضای کمیته روابط خارجی سنا که در مواجهه با جان کری، وزیر امور خارجه ایالات متحده و ارنست مونیز، وزیر انرژی این کشور انتقادهای بی‌حد و حصری را از برجام مطرح کرده بود در مناظره شامگاه چهارشنبه اندکی بیش از گذشته جانب احتیاط را رعایت کرده و مانند قبل وعده نداد که در صورت پیروزی در انتخابات ریاست‌جمهوری توافق هسته‌ای با ایران را باطل خواهد کرد. با اینهمه وی تاکید کرد که مطمئن است ایران از این توافق تبعیت نخواهد کرد. روبیو در بخش‌هایی از سخنانش گفت: اوباما احترام دولتمردان ایران را بیش از دولتمردان متحد امریکا یعنی اسراییل نگاه داشته است.
دونالد ترامپ، سرمایه‌دار معروف و رییس هیات مدیره سازمان ترامپ که یکی از بخت‌های اول نامزدی جمهوریخواهان برای انتخابات سال ٢٠١٦ است در این خصوص گفت: بر اساس تجربه‌ای که در بخش خصوصی دارم، فکر می‌کنم پاره کردن یک قرارداد اغلب کار سختی است اما اعتقاد دارم که مذاکرات درباره این تفاهم «کافی نبودند» و رییس‌جمهور جدید امریکا باید به طریقی این کشور را از تعهداتش در برابر ایران رهایی ببخشد. کریس کریستی، پنجاه و پنجمین فرماندار نیوجرسی از ٢٠١٠ تاکنون در پاسخ به پرسشی در خصوص نحوه برخورد با برجام گفت: من با کشوری که شعار مرگ بر امریکا و مرگ بر اسراییل سر می‌دهد، وارد هیچ گونه توافقی نمی‌شوم. ما در حالی با آنها توافق کرده‌ایم که چند امریکایی در زندان‌های ایران هستند. مایک هاکبی، فرماندار سابق آرکانزاس در میان دیگر نامزدها نزدیک‌ترین نگاه را به سناتور کروز داشت. وی در این خصوص گفت: این توافق اسراییل را تهدید می‌کند. ایرانی‌ها ابتدایی‌ترین اصول تمدن غربی را تهدید می‌کنند. اوباما به این توافق ارزش فوق‌العاده‌ای بخشیده است اما ایرانی‌ها با آن مانند یک دستمال کاغذی رفتار خواهند کرد. ما باید مشخص کنیم که رییس‌جمهور بعدی امریکا هرکدام از ما ١١ نفر که باشد به این توافق وقعی نخواهد نهاد و آن را از میان برخواهد داشت.
وجه مشترک اظهارات کروز و هاکبی اشاره به دستیابی ایران به اموال بلوکه‌شده‌اش پس از اجرایی شدن برجام بود. هردو این نامزدها ادعا کردند که ایران در سایه برجام می‌تواند به ١٠٠ میلیارد دلار دسترسی پیدا کند. کروز در این خصوص گفت: «این توافق ١٠٠ میلیارد دلار را راهی ایران می‌کند. با این توافق اوباما اصلی‌ترین حامی ایران خواهد شد.» کروز در ادامه سخنان خود با تکرار ادعاهای پیشین مطرح کرد که ایران از این رقم برای حمایت از آنچه وی جریان‌های افراط‌گرای تروریست خواند، استفاده خواهد کرد. این ادعا در حالی از سوی کروز اعلام شد که وزارت خزانه‌داری امریکا پیش از این رقم اموال آزادشده ایران در سایه برجام را ٥٠ میلیارد دلار اعلام
کرده بود.
کروز در بخش‌های دیگری از سخنان خود باراک اوبامای دموکرات را به قانون‌شکنی متهم کرد و گفت: اوباما دو توافقنامه جانبی با ایران را که یکی از آنها میان آژانس بین المللی انرژی اتمی و تهران امضا شده است در اختیار کنگره قرار نداد. این ادعا در حالی از سوی کروز مطرح شده است که مذاکره‌کنندگان امریکایی تاکید دارند که آن توافق میان آژانس و ایران بوده و ربطی به مذاکرات دو ساله ایران و ١+٥ ندارد. اوباما تاکید دارد که این توافق مانند توافق‌های میان آژانس با سایر کشورها چون امریکا محرمانه است. مقام‌های امریکایی می‌گویند که تا حد و حدودی از مفاد این توافق آگاهی دارند و محورهای آن را در جلسات محرمانه در اختیار قانونگذاران کنگره قرار داده‌اند.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
