روس‌ها باز هم زیر قول‌شان زدند؟

سردار حسین دهقان وزیر دفاع وپشتیبانی نیروهای مسلح در برنامه تلویزیونی «نگاه یک» که شب شنبه به روی آنتن رفت، ضمن تبریک روز صنعت دفاعی و هفته دولت گفت: قرارداد پیشین اس ۳۰۰ لغو شده بود و در دوره اخیر این بحث دوباره مطرح شد و دولت روسیه قول داد که موانع فعال شدن این قرارداد را بردارد. وی تصریح کرد : قرارداد جدیدی بسته شده و قرارداد پیشین تکمیل خواهد شد و تا پایان سال ۲۰۱۵ اکثر مجموعه اس ۳۰۰تحویل گرفته می شود.

به گزارش تیک ، روز دوشنبه (۲ شهریور) شبکه تلویزیونی المیادین در خبری فوری اعلام کرد: « ایران و روسیه سه شنبه (۳ شهریور) قرارداد تحویل موشک ‌های اس- ۳۰۰ را امضا می کنند.»

همین شبکه در خبر تکمیلی خود به تشریح جزئیات قرارداد جدید و نحوه امضای آن پرداخت و نوشت : « این توافقنامه در حاشیه نمایشگاه بین المللی هواپیمایی و فضایی ماکس- ۲۰۱۵ در مسکو امضا خواهد شد. سرتیپ حسین دهقان وزیر دفاع ایران اعلام کرد توافق جدیدی درباره فروش سامانه اس-۳۰۰ به ایران به دست آمده است که بر اساس آن ایران به جای سه سامانه اس-۳۰۰ ، چهار سامانه از روسیه خریداری خواهد کرد.»

البته پیش از اظهارات وزیر دفاع ایران و گزارش های شبکه المیادین، خبرگزاری های روسیه نیز به استقبال این خبر رفته و گزارش های در این زمینه منتشر کرده بودند. در این راستا اسپوتنیک روز جمعه (۳۱ مرداد) به نقل از یک مقام ارشد روسیه گزارش داده بود که قرار تحویل سامانه دفاعی اس ۳۰۰ به ایران هفته آینده اجرا می‌شود.

خبرگزاری ایتارتاس نیز در گزارشی به نقل از ژنرال پاول زولوتاریف معاون انستیتو مطالعات آمریکا و کانادا به دفاع از تحویل سامانه اس ۳۰۰ پرداخت و ضمن اشاره به تحویل قریب الوقوع این سامانه به ایران در تشریح آثار و کارکردهای ثبات ساز و امنیت بخش این اقدام نوشت : «این تسلیحاتی که روسیه در اختیار ایران قرار می‌دهد موجب تقویت و بهبود ضریب امنیتی منطقه خاورمیانه خواهد شد؛ زیرا عاملی برای مهار آن کسانی خواهد بود که قصد دارند مشکلاتی را مانند برنامه هسته‌ای ایران یا تسلیحات شیمیایی در سوریه با شیوه نظامی حل و فصل کنند اگر معمر قذافی نیز به سامانه های دفاع هوایی مجهز بود، از انجام حملات هوایی آمریکا و ناتو به خاک لیبی در سال ۲۰۱۱ ممانعت می شد و کشور لیبی در نتیجه این حملات به چنین هرج و مرج عظیمی دچار نمی شد و از زمان آن حملات ده‌ ها هزار آواره به مرزهای اروپا اینچنین هجوم نمی‌آوردند.»

با وجود خبرسازی صورت گرفته دیمیتری راگوزین، معاون نخست وزیر روسیه روز سه شنبه (۳ شهریور) در آغاز به کار نمایشگاه ماکس- ۲۰۱۵ به ریانووستی گفت: «امضای قرارداد بین ایران و روسیه برای خرید سامانه موشکی اس-۳۰۰ در چهارچوب کار نمایشگاه هوایی ماکس-۲۰۱۵ برنامه ریزی نشده است.»

پس از این اظهارات دلسردکننده منابع خبری روسیه با استناد به مقامات این کشور که از ذکر نامشان خودداری کرده‌اند درصدد توجیه ومدیریت فضای جدید برآمدند. در این راستا

خبرگزاری اینترفاکس چهارشنبه (۴ شهریور) به نقل از یک مقام مطلع در نمایشگاه بین المللی هوایی ماکس- ۲۰۱۵ اعلام کرد: «ایران و روسیه توافق کردند شکایت چهار میلیارد دلاری در رابطه با عدم اجرای قرارداد اس-۳۰۰ علیه شرکت تسلیحاتی دولتی apostrophe روس آبارون اکسپورت apostrophe روسیه پس گرفته شود.»

این خبرگزاری در ادامه افزود : «این مقام که نام و هویتش فاش نشده است، گفت: به این ترتیب شکایت ایران دیگر مانع امضای قرارداد جدید برای تحویل این سامانه های پدافند هوایی به ایران نمی شود. وی یادآوری کرد: توافق اولیه برای پس گرفتن این شکایت هنگام سفر حسین دهقان وزیر دفاع ایران به مسکو در ماه آوریل گذشته به دست آمد.»

اما خبرگزاری ایتارتاس در گزارشی از مسکو از ادامه چانه زنی ها درباره آثار حقوقی باقیمانده از قرارداد قبلی و انعقاد قرارداد جدید میان دو کشور خبر داد و نوشت : « یک منبع در تشکیلات همکاری نظامی فنی روسیه در مصاحبه با ایتارتاس گفت مذاکرات درباره قرارداد جدید در خصوص تامین سامانه های دفاع هوایی اس ۳۰۰ برای ایران ادامه دارد اما طرفین همچنان برسر پروسه پس گرفته شدن دادخواست ایران در واکنش به تصمیم روسیه برای برهم زدن قرارداد قبلی در این زمینه اختلاف دارند. این منبع افزود رایزنی ها ادامه دارد. توافق نهایی هنوز حاصل نشده است. ایران می گوید زمانی دادخواست مربوط به قرارداد قبلی را پس می‌گیرد که نخستین محموله از سامانه های اس ۳۰۰ را براساس قرارداد جدید دریافت کند؛ اما روسیه تاکید دارد این دادخواست باید پیش از هرگونه اقدام در چارچوب موافقتنامه جدید پس گرفته شود. این مقام روس تصریح کرد روسیه در قصد خود برای تحویل دادن سامانه های دفاع هوایی اس ۳۰۰ به ایران جدی است.»

حال سوالی که می توان از مقامات روسیه پرسید این است که چگونه مقامات این کشور در قضییه مشابهی که با فرانسه بر سر لغو قرارداد تحویل ناو هواپیمابر میسترال پیدا کرده اند حاضر نیستند حتی یک سنت از دریافت غرامت از طرف فرانسوی بابت عمل نکردن به تعهدات خود چشم پوشی کنند اما انتظار دارند ایران نه تنها از دریافت غرامت ۴ میلیارددلاری خود بابت لغو یکجانبه قرار داد فروش سامانه اس ۳۰۰ از سوی طرف روسی چشم پوشی کند، بلکه حتی قبل از کسب اطمینان به اجرای قرارداد جدید انصراف خود را از شکایت قبلی اعلام دارد. سوال دیگری که در این زمینه مطرح می شود این است که اگر روسیه به اجرای قرار داد جدید متعهد باقی خواهد ماند پس اصرار آن بر انصراف ایران از شکایت قبلی قبل از اجرای قرارداد جدید چیست ؟!

اصرار روسیه بر انصراف ایران از دریافت غرامت و حتی پس گرفتن شکایت خود در حالی صورت می گیرد که به نوشته خبرگزاری روسی ایتارتاس، فرانسوی ها سرگرم پرداخت غرامت به روسیه بابت لغو یکجانبه قرار داد فروش ناو هواپیمابر میسترال به این کشور است. در گزارش این خبرگزاری آمده است : «سخنگوی دولت فرانسه میزان خسارتی را که این کشور به خاطر تحویل ندادن ناوهای بالگردبر میسترال به روسیه خواهد پرداخت کمتر از یک میلیارد یورو (معادل یک میلیارد و یکصد میلیون دلار) اعلام کرد. استفان لو فول (Stephane Le Foll ) در نشست شورای وزیران فرانسه در کاخ الیزه خاطرنشان کرد میزان این خسارت به کمتر از یک میلیارد یورو می رسد.به گفته وی دولت فرانسه روز چهارشنبه طرح لغو قرارداد فروش ناوهای بالگردبر میسترال به روسیه و پرداخت خسارت به این کشور را ارائه کرده است. فول خاطرنشان کرد مبلغ دقیق این خسارت رسما بعد از بررسی این طرح در پارلمان فرانسه اعلام خواهد شد. کلود بارتولون ( Claude Bartolone) رئیس مجلس ملی فرانسه نیز قبلا گفته بود نمایندگان مجلس ملی بعد از بازگشت به سر کار در چهاردهم سپتامبر این طرح را بررسی خواهند کرد. رسانه های فرانسه روز سه شنبه گزارش دادند پس از تصمیم درباره لغو قرارداد فروش میسترال به روسیه این کشور قبلا ۹۵۰ میلیون یورو به مسکو پرداخت کرده بود که این اقدام به خاطر فوری بودن مسئله بدون تصویب نهادهای دولتی پرداخت شده بود.»

ایتارتاس در ادامه به جزئیات قرارداد روسیه و فرانسه و علل لغو یکجانبه آن پرداخت که وضعیت مشابهی را میان ایران و روسیه بر سر اس ۳۰۰ ترسیم می کند. ایتارتاس نوشته است : « قرارداد ساخت ناوهای بالگردبر میسترال برای نیروی دریایی روسیه در ژوئن ۲۰۱۱ بین روسیه و فرانسه امضا شد. قرار بود روسیه اولین ناو را در پاییز ۲۰۱۴ دریافت کند اما دولت فرانسه به خاطر مواضع مسکو بر سر تحولات اوکراین تصمیم گرفت در آخرین لحظات تحویل این ناوها را به تعویق بیندازد. قرار بود دومین ناو نیز در نیمه دوم سال ۲۰۱۵ به روسیه تحویل داده شود اما این قرارداد لغو شد این در حالی است که روسیه و فرانسه رسما در اوایل اوت برای لغو این قرارداد به توافق رسیدند.» در چنین وضعیتی می توان این مطالبه را از مقامات روسی درخواست کرد که : آنچه برای خود می‌پسندید برای ایران هم بپسندید.