چگونه نفت دوباره ارزان شد؟

بهای هر بشکه نفت برنت دریای شمال هفته گذشته به زیر ۵۰دلار سقوط کرد و طی این هفته در این سطح باقی ماند تا برخی تحلیلگران بین‌المللی از احتمال کاهش بیشتر بهای نفت تا سطح ۳۰دلار سخن بگویند. روز گذشته هر بشکه نفت برنت دریای شمال با قیمت ۴۹دلار و ۷۷سنت معامله شد تا کمترین نرخ طی ۷‌ماه اخیر به ثبت رسیده باشد. موج دوم کاهش قیمت نفت از یک‌ماه پیش آغاز شد و درحالی‌که هر بشکه نفت با قیمت ۵۸دلار فروخته می‌شد، طی یک‌ماه بهای آن به کانال ۴۰دلار وارد شد تا تنزل ۱۷درصدی قیمت در این مدت به ثبت برسد.

به گزارش انتخاب، بازار نفت از تیرماه سال گذشته نخستین موج نزولی خود را آغاز کرد و از سطح ۱۲۰دلار به سطح ۴۰دلار در هر بشکه رسید. پس از آن از دی‌ماه سال گذشته و اوایل سال میلادی۲۰۱۵ بازار به ترمیم خود پرداخت و رفته رفته اندکی از کاهش قیمت شکل گرفته جبران شد تا بهای هر بشکه نفت در اردیبهشت‌ماه به نزدیکی ۷۰دلار برسد اما از یک‌ماه پیش بازهم شرایط تغییر کرد.

پس از اعلام توافق هسته‌ای ایران و ۶کشور جهان، پیش‌بینی‌ها بر افزایش عرضه نفت به بازارهای جهانی معطوف شد. هرچند کارشناسان بین‌المللی سال۲۰۱۶ را زمان بازگشت نفت ایران به بازارهای جهانی اعلام کرده‌اند اما آثار حل شدن یک مناقشه ۱۲ساله خیلی زود آثارخود را در بازار نشان داد. پس از این رویداد، عوامل دیگر جهانی نیز در جهت تقویت روند نزولی بهای نفت رقم خورد تا این مسیر ادامه پیدا کند. در روزهای اخیر شرایط اقتصاد چین به‌عنوان اصلی‌ترین دلیل کاهش قیمت نفت عنوان شده است.

طبق گزارش رویترز، ادامه سیاست‌های اقتصادی چین برای کاهش ارزش پول ملی این کشور، قیمت نفت را کاهش داد. ارزش یوآن چین یک روز پس از کاهش ارزش آن توسط مقامات این کشور به‌منظور حمایت از اقتصاد در چالش آن، در روز چهارشنبه به کمترین رقم در ۴سال اخیر رسید؛ این درحالی است که تولیدات صنعتی چین نیز کمتر از انتظار گزارش شده است.

به گفته تحلیلگران، یوآن که به ندرت در برابر دلار نوسان دارد و زمانی که این اتفاق می‌افتد به‌نظر می‌رسد ارزش آن زیاد کاهش نیابد اما کاهش روزهای اخیر ارزش یوآن در برابر دلار بیشترین کاهش ۲۰سال اخیر بود. مؤسسه فیلیپ فیوچرز اعلام کرد، یوآن چین برای دومین روز با کاهش ارزش روبه‌رو شده است، که می‌تواند تضعیف بیشتر قیمت نفت را به‌دنبال داشته باشد.

از طرف دیگر گزارش‌ها از افزایش تولید نفت اوپک حکایت دارد که این موضوع نیز در کاهش قیمت اثرگذار بوده است. تولید نفت اوپک در‌ماه جولای به ۳۱میلیون‌و۵۰۰ هزار بشکه در روز رسیده است که ۱.۵میلیون بشکه از سقف ۳۰میلیون بشکه‌ای آن بیشتر است. همچنین اوپک پیش‌بینی خود از عرضه نفت کشورهای غیراوپک را در سال۲۰۱۵ افزایش داد. اوپک ۴۰درصد نفت موردنیاز جهان را تولید می‌کند.

کاهش ۵دلاری قیمت نفت ایران

تازه‌ترین گزارش ماهانه دبیرخانه اوپک نشان می‌دهد که قیمت نفت خام سنگین ایران در‌ماه ژوئیه با ۵دلار کاهش نسبت به‌ماه ژوئن به کمتر از ٥٥دلار برای هر بشکه رسید. این در حالی است که کاهش چشمگیر قیمت در‌ماه جاری یعنی آگوست رخ داده که به تبع آن قیمت نفت ایران نیز وارد کانال ۴۰دلار شده است.

دبیرخانه سازمان کشورهای صادرکننده نفت میانگین قیمت نفت خام سنگین ایران در سبد نفتی اوپک را برای‌ماه ژوئیه ٥٤دلار و ٨٦سنت برای هر بشکه اعلام کرد. این در حالی است که قیمت نفت خام سنگین ایران در ‌ماه ژوئن، ٥٩دلار و ٨٦سنت برای هر بشکه بود. میانگین قیمت نفت خام سنگین ایران در بازه زمانی ژانویه - ژوئیه سال٢٠١٥ میلادی ٥٤دلار و ٢٨سنت برای هر بشکه بوده است، درحالی‌که میانگین این رقم در کل سال٢٠١٤، ١٠٥دلار و ٣٣سنت برای هر بشکه بود.

بازگشت نفت ایران به بازار

بازار نفت جهان خود را برای افزایش صادرات نفت ایران آماده می‌کند. طی سال‌های گذشته سایر صادرکنندگان نفت توانسته‌اند از فرصت کاهش صادرات نفت ایران استفاده کنند و بسیاری بازارهای صادراتی کشور را در اختیار بگیرند. کشورهای اروپایی در دوران تحریم از ایران نفت نخریده‌اند و کشورهای آسیایی نیز خرید خود را کاهش دادند تا صادرات نفت ایران از روزانه ۲میلیون‌و۴۰۰ هزار بشکه به یک میلیون بشکه در روز کاهش یابد.

پیش از توافق ژنو، میزان صادرات نفت ایران تا ۸۰۰هزار بشکه در روز پایین آمده بود. بیژن زنگنه وزیر نفت ایران طی ماه‌های گذشته به سایر کشورهای عضو اوپک اعلام کرده است که باید بازارهای ایران را پس بدهند چراکه با لغو تحریم‌ها به سرعت صادرات ایران افزایش خواهد یافت.

در این رابطه محمدعلی خطیبی می‌گوید: براساس برنامه شرکت ملی نفت ایران، در مرحله اول روزانه ۵۰۰هزار بشکه و در مرحله دوم ۵۰۰هزار بشکه دیگر به ظرفیت صادرات روزانه نفت خام ایران اضافه خواهد شد. نماینده سابق ایران در اوپک با تأکید بر اینکه روند فعلی کاهش و سقوط قیمت نفت خام ایران هیچ ارتباطی با افزایش احتمالی تولید نفت ایران در آینده ندارد، تصریح کرد: برخی از کشورها تلاش می‌کنند علت کاهش قیمت نفت را به ایران نسبت بدهند.

مشتریان جدید برای نفت ایران

بازار نفت با بازگشت نفت ایران معادلات جدیدی را تجربه خواهد کرد. آخریم اخبار از تلاش مشتریان نفتی ایران برای افزایش خرید و مذاکره برای صادرات نفت به کشورهای دیگر حکایت دارد. گفته می‌شود که کشورهای اروپایی نظیر ایتالیا و یونان بار دیگر خواهان نفت ایران هستند. ضمن اینکه کشورهای چین، ژاپن، کره‌جنوبی، هند و ترکیه مشتریان اصلی نفت خام ایران به افزایش واردات نفت خود از ایران فکر می‌کنند.

رکورد تولید نفت ایران

پایگاه خبری بلومبرگ اعلام کرد که تولید نفت ایران در‌ماه ژوئیه (۱۰تیر تا ۹مرداد)به بالاترین سطح از سال۲۰۱۲، رسید. ابهیشک دشپند تحلیلگر شرکت ناتیکسیس در لندن به بلومبرگ گفت: تولید نفت ایران افزایش آرامی داشته است و این افزایش ملایم برای مدتی ادامه دارد. این افزایش به سرمایه‌گذاری نیاز ندارد، لیکن انتظار می‌رود پس از توافق جامع هسته‌ای، قطعی شدن لغو تحریم‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری‌ها در بخش نفت ایران، تولید نفت این کشور افزایش چشمگیری پیدا کند.

افزایش صادرات نفت با لغو تمام تحریم‌ها

یک روز پس از انتشار خبری مبنی بر موافقت آمریکا با آزادشدن خرید نفت و محصولات پتروشیمی ایران، یک مقام ارشد وزارت نفت تأکید کرد: خبر منتشر شده اشتباه است و تا زمانی که تحریم‌ها لغو نشود، صادرات نفت ایران افزایش نخواهد یافت. به گزارش شانا، محسن قمصری، مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت ایران گفت: خبر مربوط به دستورالعمل نحوه خرید نفت و محصولات پتروشیمی از ایران به نقل از وزارتخانه‌های خزانه‌داری و خارجی آمریکا اشتباه ترجمه شده است.

وی تصریح کرد: اصل خبر این است که آمریکا درصدد انجام اقداماتی است که مطمئن شود خریداران نفت ایران می‌توانند به خریدشان ادامه دهند. روز گذشته، مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران هم هرگونه افزایش تولید نفت ایران قبل از لغو تحریم‌ها را تکذیب کرده بود. به گفته مدیر امور بین‌الملل شرکت ملی نفت، دستورالعمل صادر شده از سوی آمریکا ربطی به افزایش صادرات نفت ایران ندارد، به‌نظر من حتی می‌توان از این خبر چنین برداشت کرد که خرید نفت برای مشتریان جدید در دوران تحریم به نوعی تحریم است.

وی با بیان اینکه در حال حاضر کشور چین، ژاپن، کره‌جنوبی، تایوان، هند و ترکیه از مشتریان اصلی نفت خام ایران به شمار می‌آیند، تصریح کرد: افزایش صادرات نفت ایران پس از لغو کامل تحریم‌ها صورت می‌گیرد؛ به‌گونه‌ای که بلافاصله با برداشته شدن تحریم‌ها امکان افزایش صادرات به میزان ۵۰۰هزار بشکه در روز وجود دارد. قمصری متوسط میزان صادرات نفت ایران را در حال حاضر حدود یک میلیون بشکه عنوان و اعلام کرد: آمادگی افزایش تولید در برخی میادین نفتی وجود دارد.