عوامل‌تاثیرگذار بر ایجادبحران دریاچه‌ارومیه

اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس جمهور مصوبه هیات وزیران درباره طرح‌ها و پروژه‌های مصوب کارگروه نجات دریاچه ارومیه در سال ۱۳۹۴ را برای اجرا به وزارتخانه‌های نیرو، کشور، جهادکشاورزی و صنعت، معدن و تجارت ابلاغ کرد.

در این مصوبه، هیات دولت، هرگونه توسعه اراضی کشاورزی اعم از تبدیل اراضی ملی منابع طبیعی به کشاورزی، دیم به آبـی، زراعی به باغی در سطح حوضه آبریز دریاچه ارومیه را ممنوع کرد.

مجید دلاور، عضو هیئت علمی گروه مهندسی منابع آب دانشگاه تربیت مدرس، در گفت‌وگو با اقتصا نیوز، درباره این موضوع اظهار کرد: طبعا یکی از عوامل تاثیرگذار بر بحران دریاچه ارومیه، توسعه اراضی کشاورزی بوده است. بر اساس آمار و ارقام موجود، توسعه سطح زیرکشت باعث شده که از آب‌های سطحی و زیرزمینی برداشت‌های غیر مجاز صورت بگیرد و در نتیجه مصرف آب نیز بالا رود.

وی بیان کرد: به طور کلی عوامل تاثیر گذار بر ایجاد بحران دریاچه ارومیه را می‌توان در دو بخش تقسیم کرد؛ عوامل انسانی و عوامل غیر انسانی. در عوامل غیر انسانی موضوعات اقلیمی تاثیر گذار است که آن را نیز می‌توان به دو بخش تغییرات اقلیمی و نوسانات اقلیمی تقسیم کرد. تغییرات اقلیمی شامل تغییرات بلند مدت اقلیمی و نوسانات اقلیمی شامل نوسانات کوتاه مدت اقلیمی می‌شود. به طور کلی عوامل اقلیمی عبارت‌اند از خشکسالی، تغییرات بارش و موارد مشابه آنها.

او افزود: گرچه عوامل اقلیمی نیز در بحران دریاچه ارومیه تاثیرگذار بوده است ولی بیش از آن، عوامل انسانی را می‌توان در ایجاد بحران دریاچه ارومیه موثر دانست. به طوری که مطالعات و بررسی‌های انجام شده نشان داده، بیش از ۶۰ درصد «مسئله مدیریت عوامل انسانی»منجر به بروز بحران در دریاچه ارومیه شده است. که مهم‌ترین این عوامل نیز، افزایش سطح زیرکشت و برداشت غیر مجاز آب و البته زدن سد در منطقه دریاچه بوده است.

این کارشناس مدیریت منابع آب بیان کرد: به هر حال اکنون برای برطرف کردن بحران دریاچه ارومیه راهکار‌هایی اندیشیده شده که می‌تواند موثر و کارساز باشد. باید بررسی‌ها صورت بگیرد تا ببینیم این راهکارهای مطرح شده چقدر می‌تواند به برطرف شدن بحران دریاچه ارومیه کمک کند.