مونیز: ایران برای اعتماد‌سازی ۱۵ سال فرصت دارد
وشزیر انرژی آمریکا گفت ایران فرصت دارد اعتماد جامعه بین المللی را به صلح آمیز بودن برنامه هسته ای خود جلب کند.
به گزارش صدا و سیما و به نقل از شبکه ام اس ان بی سی، ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا در برنامه ای با حضور دیگر کارشناسان، ابعاد توافق هسته ای ایران را تشریح کرد.
* توافق، چندین راه را به روی سلاح هسته ای می بندد که از جمله آنها می توان به استفاده از اورانیوم و پلوتونیوم و البته نگرانی های ماه درباره فعالیت های مخفیانه (ایران) اشاره کرد که این مسیر نیز باید بسته شود. به طور خلاصه، توافق از نظر کمی، آنچه رئیس جمهور برایمان شرح داد، محقق می کند: توافق، زمان مورد نیاز ایران برای تولید مواد هسته ای را حداقل برای یک دهه، دستکم به یکسال افزایش خواهد داد.
*صادقانه بگویم ما برای پانزده سال، محدودیت های شدیدی روی برنامه آنها گذاشته ایم؛ بعد از این زمان نیز تدابیر شفاف سازی استثنایی یا همان اقدامات راستی آزمایی را خواهیم داشت. رئیس جمهور آمریکا نیز راستی آزمایی را محور اصلی مذاکرات برشمرده بود. بنابراین، قرار است کار را با محدودیت های بسیار شدید برای برنامه هسته ای آنها آغاز کنیم که چنین کاری کرده ایم؛ ما در طول پانزده سال، مانند پرنده شکاری بر آنها نظارت خواهیم داشت، اما ایرانی ها نیز فرصت دارند اعتماد جامعه بین المللی را به صلح آمیز بودن برنامه خود به دست آورند. بعد از پانزده سال نیز دوباره آنها را بر مبنای شفاف سازی، تحت فشار خواهیم گذاشت.
*ارنست مونیز پاسخ داد ابتدا باید بین مراکز اعلام شده که می دانیم ایرانی ها در آنجا فعالیت هسته ای دارند و بازرسان بین المللی به آنها دسترسی روزانه دارند، با مراکز اعلام نشده که دستگاه های اطلاعاتی ما (آمریکا) یا دیگران از فعالیت مشکوک در آنجا خبر می دهند، تمایز قائل شویم. در اینگونه موارد، گروه پنج بعلاوه یک برای نخستین بار، دوره زمانی محدودی را برای ایران و یا اصولاً هر کشور دیگری ایجاد کرده است تا به ادعاهای مطرح شده پاسخ دهد و زمینه دسترسی را فراهم کند، یا ناقض تعهدات به شمار رود. در زمینه بیست و چهار روزی که اشاره کردید، ما کاملاً اطمینان داریم فعالیت های مرتبط با مواد هسته ای (پس از این زمان) قابل شناسایی است. در واقع، سال ۲۰۰۳ میلادی دقیقاً چنین اتفاقی رخ داد: ایران، برخی فعالیت های هسته ای خود در تهران را منکر شد و آژانس بین المللی (انرژی اتمی) سرانجام پس از شش ماه به آنجا دسترسی پیدا کرد و با پیدا کردن اورانیوم، مچ ایرانی ها را گرفت.
*من همواره گفته ام در هر زمان و هر کجا، اما در چارچوب فرآیند کاملاً تعریف شده و با زمان پایان که دقیقاً مشخص شده باشد. همان طور که قبلاً اشاره کردم به لحاظ تاریخی، هرگز زمان پایانی برای مذاکرات وجود نداشته است.
*دوماً روشن است که برای بازدید از مرکز اعلام نشده باید روالی وجود داشته باشد و این فرآیند، گروه پنج بعلاوه یک یا همان اعضای دائمی شورای امنیت سازمان ملل را شامل خواهد شد. بنابراین بر اساس توافق شکل گرفته، آژانس و ایران، حداکثر چهارده روز برای حل و فصل مسئله فرصت دارند؛ بعد از آن نیز دوره حداکثر هفت روزه برای گروه پنج بعلاوه یک در نظر گرفته شده است تا رأی خود را درباره لزوم دسترسی اعلام کند و نهایتاً ایران نیز حداکثر سه روز فرصت خواهد داشت تا دسترسی فیزیکی به این اماکن را فراهم کند. همه این دوره ها به شکل حداکثر است؛ همان طور که گفتم این تمهید تازه ای است که از نظر شناسایی مواد هسته ای استفاده شده، به آن اطمینان داریم.
*اولاً به این علت که ما به توافق بسیار خوبی رسیدیم. بیایید روراست باشیم ایرانی ها کاملاً از آنچه انتظار داشتیم، فراتر رفته اند: آنها حقیقتاً راه های استفاده از اورانیوم و پلوتونیوم (برای دستیابی به سلاح هسته ای) را مسدود کردند و زمینه شفافیت و دسترسی بی سابقه به فعالیت های ایران را فراهم کردند. این، توافق خوبی است. به عقیده من، بسیاری از مخالفت ها در کنگره به توافق و ابعاد هسته ای مربوط نمی شود، بلکه از اینجا سرچشمه می گیرد که ایران با منابع بیشتری که در اختیار دارد، چه کارهایی ممکن است انجام دهد یا ندهد. مردم اغلب از دوره پانزده ساله (توافق) صحبت می کنند: اولاً باید بگویم پانزده سال کم نیست و دوماً باید بگویم اگر توافق نبود، این پانزده سال همین فردا از راه می رسید: دیگر هیچ محدودیتی برای برنامه هسته ای ایرانی ها وجود نداشت و ما نیز شفافیت لازم را در این زمینه نداشتیم. بنابراین، بی پرده باید بگویم با این توافق، تا ابد آگاهی به مراتب بیشتری از هر گونه برنامه بالقوه تسلیحات هسته ای ایران خواهیم داشت، تا اینکه توافق در کار نباشد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
