مهمترین سیاستمداران غیرایرانی دخیل در مذاکرات هستهای
با نگاهی به سابقه جنجال سیاسی – رسانهای بر سر برنامه هستهای ایران، روشن است که بخش مهمی از تلاشهای میانجیگرایانه برای حل و فصل پرونده هستهای ایران به دلیل دخالتهای بیرونی به شکست منتهی شده، با این وجود اکنون پس از بیش از یک دهه، بهنظر میرسد جامعه جهانی چارهای بهجز پذیرش حقوق هستهای کشورمان ندارد.
مرحلهای دیگر از مذاکرات هستهای ایران و قدرتهای جهانی درحالی رو به پایان است که طی قریب به ۱۳ سال گذشته از آغاز بهانهجوییها درباره برنامه هستهای کشورمان، کم نبودهاند دولتها و سیاستمدارانی که با نیتهای مختلف برای میانجیگری بر سر پرونده هستهای ایران تلاش کردهاند.
به گزارش فارس با نگاهی به سابقه جنجال سیاسی - رسانهای بر سر برنامه هستهای ایران، روشن است که بخش مهمی از تلاشهای میانجیگرایانه برای حل و فصل پرونده هستهای ایران به دلیل دخالتهای بیرونی به شکست منتهی شده، با این وجود اکنون پس از بیش از یک دهه، بهنظر میرسد جامعه جهانی چارهای بهجز پذیرش حقوق هستهای کشورمان ندارد. در همین راستا در ادامه نگاهی خواهیم داشت به بازیگران غیرایرانی که در سالهای گذشته در مذاکرات مستقیم برای پیگیری فرجام پرونده هستهای کشورمان خبرساز بودهاند.
***
*جک استرو: او وزیر خارجه انگلیس در دوره مذاکرات سعدآباد بود. گفتوگوهایی که طرف مقابل ایران را تروئیکای اروپایی تشکیل میداد. این سیاستمدار ۶۹ ساله انگلیسی طی سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۶ در رأس دستگاه دیپلماسی انگلیس قرار داشت و در مذاکرات سعدآباد ریاست تروئیکای اروپایی را برعهده داشت. او پس از ترک کرسی وزارت خارجه، در مقام یک سیاستمدار، حامی مذاکره با ایران بود و به همین دلیل تندروهای غربی به او لقب «جک تهرانی» داده بودند.
*یوشکافیشر: او نیز عضو تیم مذاکرهکننده اروپایی در نخستین دور گفتوگوهای هستهای ایران بود. وی در مقام وزیر امور خارجه آلمان در این مذاکرات که در فرجام بهدلیل مانعتراشی واشنگتن به شکست منتهی شد، ایفای نقش کرد. سیاستمدار ۶۷ ساله آلمانی پس از مذاکرات سعدآباد در اکتبر ۲۰۰۵ با یک دختر ایرانی به نام مینو براتی نوبری مشهور به «مینو براتی» ازدواج کرد.
*دومینیک دو ویلپن: اگرچه امروز فرانسه را بهعنوان یکی از کشورهایی به شمار میآورند که نماینده لابیهای تندرو در مذاکرات محسوب میشود، اما در مذاکرات پیش از سالهای ۱۳۸۴، دومینیک دو ویلپن یکی از سیاستمدارانی بود که برای حل و فصل پرونده هستهای ایران تلاش میکرد. این سیاستمدار ۶۲ساله به همراه دو شریک انگلیسی و آلمانی خود در تهران پای بیانیهای را امضا کرد که به مانعی بهنام جرج بوش برخورد کرد و توافق هستهای با ایران را یک دهه به عقب انداخت. وی در دورهای که وزیر امور خارجه فرانسه بود با حمله سال ۲۰۰۳ به عراق مخالفت کرد و همین امر نام او را در صحنه جهانی مطرح کرد.
*خاویر سولانا: سیاستمدار ۷۳ساله اسپانیایی، نماینده عالی سیاست امنیتی و خارجی مشترک اتحادیه اروپا، دبیرکل شورای اتحادیه اروپا و شورای اتحادیه اروپای غربی بوده است. وی فیزیکدانی است که ۱۳سال به عنوان سیاستمدار در مقام وزیر دولت حزب کارگران سوسیالیست اسپانیا به نخست وزیری فیلیپ گونزالز کار میکرد و پس از آن از سال ۱۹۹۴ تا ۱۹۹۹ دبیرکل ناتو بود. وی همزمان با پیگیری مذاکرات هستهای از سوی علی لاریجانی، گفتوگوهای فشردهای را با تهران پیشبرد که به دلیل برخی سنگاندازیها بینتیجه ماند.
*محمد مصطفی البرادعی: او یک سیاستمدار ۷۳ساله مصری است که تا پیش از تحولات بهار عربی بیشتر به عنوان مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی هستهای شناخته میشد. او که در سال ۱۹۷۴ مدرک دکترای خود را در رشته حقوق بینالملل از دانشگاه نیویورک دریافت کرد، در سال ۱۹۸۵ به آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیوست و در سال ۲۰۰۵ برنده جایزه صلح نوبل شد. البرادعی برای حل و فصل پرونده هستهای ایران تلاش کرد اما ساختار سیاسی آژانس در نهایت پرونده ایران را راهی شورای امنیت کرد.
*سلطان قابوس: او بازیگر پشتپرده مذاکرات هستهای ایران است. قابوس بن سعید بن تیمور البوسعیدی پادشاه ۷۵ساله عمان است که به دلیل دینی که تهران به گردنش دارد، در سالهای اخیر برای بهبود مناسبات تهران و واشنگتن کوششهایی به عمل آورد. گفته میشود تلاشهای او بود که در سال ۹۲، دور تازهای از مذاکرات میان تهران و ۱+۵ را رقم زد.
*کاترین اشتون: نام کامل این زن انگلیسی که شهرتی زیاد در ایران دارد، «کاترین مارگارت اشتون، بارونس اشتون او آپهالند» است. سیاستمداری ۵۹ساله که به عنوان مسئول هماهنگ کننده سیاست خارجی اتحادیه اروپا نقش مهمی در هماهنگی در مواضع ۱+۵ در قبال ایران داشت. او قبل از فعالیت سیاسی در کمپین خلع سلاح هستهای فعالیت میکرد، در سال ۱۹۹۹ لقب بارونس گرفت. او در مذاکره با تهران از سال ۸۹ تا ۹۱ ناکام ماند و سفرش در سال ۹۲ به تهران نیز حاشیهساز شد. وی در فرجام بدون آنکه شاهد توافق نهایی با تهران باشد، از مقامش در اتحادیه اروپا کنار رفت.
*یوکیا آمانو: او که از سال ۲۰۰۹ مقام مدیرکلی آژانس بینالمللی انرژی اتمی را پس از محمد البرادعی برعهده دارد، فارغالتحصیل دانشکده حقوق دانشگاه توکیو است و از سال ۱۹۷۲ در وزارت امورخارجه ژاپن مشغول به کار شده است. سیاستمدار ۶۸ساله نومحافظهکار ژاپنی از آن هنگام که عهدهدار مقام سفارت ژاپن در واشنگتن شد، مواضعش را به آمریکا نزدیک کرد. در دوره او، آژانس انرژی هستهای با شدت بیشتری مواضعی علیه تهران اخذ کرد.
*فدریکا موگرینی: سیاستمدار ۴۲ساله ایتالیایی، جوانترین بازیگر پرونده هستهای کشورمان است. او که بهتازگی جانشین کاترین اشتون شده، پیش از این وزیر امور خارجه ایتالیا بود. موگرینی تحصیلات خود را در رشته فلسفه سیاسی در دانشگاه ساپینزا رم گذرانده و عنوان پایاننامه او «رابطه سیاست و دیانت در اسلام» بوده است. از موگرینی به عنوان یک «سیاستمدار نمونه چپ میانه برای نسل خودش» یاد میشود که در دهه ۱۹۹۰ با نژادپرستی، بیگانههراسی و آپارتاید مبارزه میکرده و اکنون عقاید چپ رادیکال خود را کنار گذاشته است.
*جان کری: جان فوربز کِری ۷۰ ساله است و شصت و هشتمین وزیر امور خارجه آمریکاست. او که در انتخابات ۲۰۰۴ از جرج بوش شکست خورد، مشهور به مخالفت با سیاستهای تندروهای دولت بوش است. او که در دانشگاه ییل در رشته علوم سیاسی تحصیل کرده، در دوره جوانی از فعالان جنبش ضدجنگ ویتنام بوده است. او اولین وزیر امور خارجه آمریکاست که با همتای ایرانی خود پس از انقلاب ۵۷ دیدار و گفتوگو کرده است.
*سرگئی لاوروف: نام کاملش سرگئی ویکتوروویچ لاوروف است و ۶۵سال سن دارد. او دیپلمات شوروی و سفیر روسیه در سازمان ملل متحد از ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۴ نیز بوده است. لاوروف رئیس شورای امنیت سازمان ملل در دسامبر ۱۹۹۵، ژوئن ۱۹۹۷، ژوئیه ۱۹۹۸، اکتبر ۱۹۹۹، دسامبر۲۰۰۰، آوریل ۲۰۰۲ و ژوئن ۲۰۰۳ بوده است. وزیر امور خارجه روسیه در اظهارنظرهای خود از سیاستهای ایران حمایت کرده است.
*لوران فابیوس: در ایران محبوب نیست. دلیلش هم روشن است، چون مواضعی سرسختانه نسبت به کشورمان دارد. وزیر خارجه ۶۹ساله فرانسه که یک میلیاردر است، در سال ۱۹۸۵ آنگاه که نخستوزیر فرانسه بود، دستور نابود شدن کشتی جنگجویان رنگین کمان متعلق به سازمان غیردولتی صلح سبز که علیه آزمایشهای اتمی دولت فرانسه اعتراض میکرد را صادر کرد و بهدلیل اظهارنظر اولیه در رد نقش خود در این رابطه، یک رسوایی سیاسی را رقم زد. وی در مذاکرات هستهای با ایران موضعی نزدیک به تلآویو و تندروهای عرب دارد.
*فیلیپ هاموند: وزیر امور خارجه ۶۰ ساله انگلیس که وابسته به حزب محافظهکار بریتانیاست، در مذاکرات هستهای نقش تاییدکننده مواضع آمریکا را برعهده داشته است. او که پیش از این وزیر دفاع بریتانیا بود، در گفتوگوهای وین منفعل است.
*فرانک والتر اشتاینمایر: متولد ۱۹۵۶ است و با توجه به سابقه زیاد تجارت میان کشورش و تهران، علاقهمند به حل و فصل پرونده هستهای کشورمان است. او که پیش از این در سالهای ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۹ نیز وزیر امور خارجه بود، میخواهد ناکامیهای «دومینیک دو ویلپن» و «گیدو وستروله» در رابطه با مذاکرات هستهای با تهران را جبران کند.
* وانگ ئی: وزیر امور خارجه ۶۲ ساله چین، پیش از برعهده گرفتن کرسی وزارت خارجه، سفیر چین در ژاپن بوده است. او این روزها در وین مشغول آخرین رایزنیهای هستهای است. هرچند برخی، کشور او را برنده تحریمها علیه تهران میدانند اما مواضع او معمولا در دفاع از حقوق هستهای کشورمان بوده است؛ اگرچه بعضی صاحبنظران نسبت به مواضع منفعلانه پکن انتقاد دارند.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.