صادرات ایران از واردات پیشی گرفت

بهار تجارت خارجی ایران از ٢١ میلیارد دلار فراتر رفت. به گزارش «اعتماد»، بهار تجارت خارجی ایران موقعیتی متفاوت از قبل را تجربه کرد. بررسی‌ها نشان می‌دهد تراز تجارت خارجی ایران مثبت شده است صادرات از واردات پیشی گرفته است اما با این حال اتفاقی که مدت‌ها در صدر برنامه‌ها و اولویت‌های کاری دولت‌های ایران قرار داشت، امروز چندان موجب خوشحالی کارشناسان و دست‌اندرکاران نشده است. برخی معتقدند باید با تعمیق تولید و افزایش ارزش‌افزوده کالاهای صادراتی ایران از خام فروشی فاصله گیرد و برخی نیز با استناد به واردات محور بودن تولید، کاهش حجم واردات را نشانه بروز مشکلاتی برای تولید در آینده‌ای نزدیک می‌دانند. به گزارش اعتماد، آخرین آمارهای ارایه شده از سوی گمرک نشان می‌دهد حجم تجارت خارجی ایران به ٢١ میلیارد و ٢١٤ میلیون دلار رسیده است. هر چند صادرات ایران کاهشی حدود ٩٦/٩ درصد را نسبت به مدت مشابه سال قبل تجربه کرده است اما با این حال حجم صادرات از واردات پیشی گرفته است. کاهش واردات نیز ٤٨/١٥ درصد محاسبه شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد در این دوره زمانی ١٠ میلیارد و ٨٦٧ میلیون دلار انواع کالا از ایران به سایر کشورها صادر و در مقابل ١٠ میلیارد و ٣٤٧ میلیون دلار نیز وارد کشور شده است. همچنین میزان وزنی کالاهای صادراتی ایران در مدت یادشده ٢٥ میلیون و ٦١ هزار تن و میزان وزنی کالاهای وارداتی نیز هشت میلیون و ٨٤٥ هزار تن بوده است. علاقه به خام‌فروشی هر‌چند ایران در بهار سال جاری تراز مثبت بازرگانی را در کارنامه خود ثبت کرد اما بررسی فهرست کالاهایی که از ایران صادر شده‌اند، نشان می‌دهد هنوز خام فروشی سهم عمده‌ای از بازار کالاهای صادراتی ایران را به خود اختصاص داده است. در سال‌های اخیر ایران نتوانسته است جایگاه مناسبی برای کالاهای تولیدی و صنعتی خود بیابد. برندهای معروف ایران همان کالاهای سنتی هستند که سال‌ها از ایران راهی کشورهای اروپایی شده‌اند. فرش ایرانی و زعفران و خشکبار، خصوصا پسته موقعیت مناسبی در بازارهای جهانی داشته‌اند که البته در چند سال گذشته موقعیت آنها نسبت به قبل افت کرده است. همچنین مقایسه میزان وزنی صادرات نسبت به واردات حاکی از آن است که صادرکنندگان ایرانی همچنان به صادرات موادخام علاقه‌مندند و کالاهای ساخته‌شده سهم کمتری را همچون سال‌های پیش به خود اختصاص داده است. در سه ماه گذشته همچنان میعانات گازی و کالاهای پتروشیمی صدرنشین صادرات از ایران بوده‌اند. هرچند حجم صادرات میعانات گازی کاهش ٣٢ درصدی را تجربه کرد اما جایگاه محصولات پتروشیمی بهتر شده و صادرکنندگان توانسته‌اند ارزش صادرات این محصول را در مدت یادشده ١٢ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش دهند. اقلام عمده صادرات در مدت مورد بررسی، شامل گازهای نفتی و هیدروکربورهای گازی شکل مایع شده به ارزش ٥٧٦ میلیون دلار و سهم ارزشی ٧درصد، پروپان مایع شده به ارزش ٣٨٣ میلیون دلار و سهم ارزشی ٦٥/٤ درصد و قیر نفت به ارزش ٣٦٣ میلیون دلار و سهم ارزشی ٤/٤ درصد بوده است. عمده‌ترین خریداران کالاهای ایرانی گرچه واردات از چین همواره با انتقادات شدیدی همراه بوده، اما در مقابل کشور چین بزرگ‌ترین خریدار کالاهای ایرانی نیز به‌شمار می‌رود. این کشور در بهار امسال پنج میلیون و ٦٢٦ هزار تن کالا به ارزش یک میلیارد و ٩٢٨ میلیون دلار از ایران وارد کرد. پس از این، کشور عراق قرار دارد. صادرات به عراق نیز در این مدت با ٥/٢ درصد افزایش به یک میلیارد و ٥٠٩ میلیون دلار رسید. همچنین بیشترین افزایش صادرات در بهار امسال به کشور امارات متحده عربی و هند اختصاص دارد. امارات متحده عربی در این مدت یک میلیارد و ٣١٧ میلیون دلار انواع کالا از ایران وارد کرد و با ٤٣ درصد افزایش نسبت به پارسال رتبه سوم را به خود اختصاص داد. هند در رتبه چهارم قرار گرفت. صادرات ایران به هند در این مدت ٧٢٩ میلیون دلار بود که ٤٦ درصد افزایش نشان می‌دهد. همچنین افغانستان نیز ٦١١ میلیون دلار کالا از ایران وارد کرد و در رتبه پنجم قرار گرفت. اقلام عمده واردات این گزارش حاکی است، رتبه‌های نخست واردات ایران در این مدت به دو نهاده دامی و دو کالای اساسی اختصاص دارد. کالاهای کشاورزی مدت‌هاست صدرنشین واردات کالا به ایران بوده‌اند. این کالاها به ترتیب شامل ذرت دامی به ارزش ٣٥٦ میلیون دلار، برنج به ارزش ٢٤٣ میلیون دلار، دانه گندم به ارزش ٢١٤ میلیون دلار و کنجاله سویا به ارزش ٢٠٩ میلیون دلار هستند. سهم این کالاها از کل واردات کشورمان در مدت یادشده ٨٨/٩ درصد بوده است. این در حالی است که خودرو دیگر جایی در میان پنج قلم عمده وارداتی ندارد و جای خود را به یک کالای سرمایه‌ای داده است. ماشین‌آلات و دستگاه‌های به هم فشرده، شکل دادن یا قالب‌گیری سوخت‌های معدنی جامد، خمیرهای سرامیکی و سایر محصولات معدنی و ماشین‌های درست کردن قالب‌های ریخته‌گری از ماسه عنوان پنجمین کالای عمده وارداتی کشورمان در این مدت است که به ارزش ٢٠٩ میلیون دلار وارد کشورمان شده است. کشورهای عمده صادرکننده کالا چین در بهار امسال عمده‌ترین کشور صادرکننده کالا به ایران بوده است. سهم این کشور از کل واردات دومیلیارد و ٦٠٦ میلیون دلار بود. با این حال صادرات چین به ایران در مدت یادشده بیش از ٦ درصد کاهش داشته است. امارات متحده عربی رتبه دوم را به خود اختصاص داده و در این مدت دو میلیارد و ٣٩٥ میلیون دلار انواع کالا به ایران صادر کرده که مجموع صادرات این کشور نیز با ٢٥ درصد کاهش همراه بوده است. رتبه‌های بعدی نیز به کره جنوبی، ترکیه و هند اختصاص دارد که هر یک از این کشورها به ترتیب ٩٢٩ میلیون دلار، ٧٨٢ میلیون دلار و ٦٣٦ میلیون دلار انواع کالا به ایران صادر کرده‌اند که گرچه صادرات هند به ایران در این مدت با کاهش چشمگیری همراه بوده اما صادرات کره‌جنوبی و ترکیه به ایران افزایش یافت.