سیگنالهای گزارش «سیا» به فعالان اقتصادی/مشاغل دیده نشده و سرمایههای وارد شده
واحد اقتصادی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) در گزارشی به بررسی شاخصهای کلان اقتصادی ایران در سال ۲۰۱۴ پرداخته و از حرکت مثبت بسیاری از شاخصها در این سال با وجود تحریمها خبر داده است. تعداد اشتغال در این گزارش با گزارشهای رسمی در ایران متفاوت است.
در این گزارش شاخصهای کلان اقتصادی ایران واکاوی شده و در مجموع حرکت شاخصهای اقتصادی کشور ایران روبه جلو ارزیابی شده است. در این میان آنچه به نظر از اهمیت برخوردار است، تفاوت فاحش برخی از شاخصهای مورد اشاره این گزارش با اعلام عمومی همان شاخصها در ایران است. به گزارش اقتصادنیوز، در این گزارش کل نیروی کار ایران ۲۸.۴ میلیون نفر تخمین زده شده که ۴۸.۶ درصد از این رقم در بخش خدمات، ۳۵.۱ درصد در بخش صنعت و ۱۶.۳ درصد در بخش کشاورزی فعال است، این در حالی است که بر اساس گزارش مرکز آمار ایران میزان جمعیت شاغل کشور بیش از ۲۱ میلیون نفر است. به عقیده برخی این تفاون فاحش در آمار مربوط به اشتغال در کشورمان با این گزارش، خلا آماری است و نبود اطلاعات و آمار در کشور، برخی دیگر اما اشتغال غیر رسمی در کشور را مد نظر قرار میدهند. چرا که علی ربیعی سال گذشته در گزارشی تصریح کرده بود، تا سال ۱۳۹۳ در سطح کشور حدود ۲۳ میلیون نفر در بخشهای مختلف اقتصادی، خدماتی و سایر زیربخشها اشتغال دارند که هفت میلیون نفر از این افراد دارای اشتغال غیررسمی یا کاذب هستند. تصریح علی ربیعی به هفت میلیون شغل کاذب و غیر رسمی از مجموع ۲۳ میلیون اشتغالی است که در کشور وجود دارد، اما برخی از کارشناسان بر این باورند که میزان اختلاف، ۲۸ میلیون نیروی کار اعلام شده در این گزارش با ۲۱ میلیون جمعیت شاغل کشور همان هفت میلیون اشتغال کاذب و غیررسمی در اقتصاد ایران است. علاوه بر این، در این گزارش به برخی از شاخصهای کلان اقتصادی نیز اشاره شده که چندان تفاوت قابل ملاحظهای با اعلام رسمی این شاخصها از سوی مراجع رسمی آماری دیده نمیشود. تولید ناخالص داخلی ایران در این گزارش، بر اساس شاخص قدرت خرید در سال ۲۰۱۴ با ۱۹ میلیارد دلار افزایش نسبت به سال قبل از آن مواجه شده و به ۱۲۸۴ میلیارد دلار رسیده است. تولید ناخالص داخلی ایران برای سال پیش از آن ۱۲۶۵ میلیارد دلار اعلام شده بود. به همین ترتیب سرانه تولید ناخالص داخلی ایران بر اساس شاخص قدرت خرید افزایش یافته و از ۱۶۴۰۰ دلار در سال ۲۰۱۳ به ۱۶۵۰۰ دلار در سال ۲۰۱۴ رسیده است. بر اساس این گزارش حجم نقدینگی در اقتصاد کشور در سال ۲۰۱۴ افزایش ۵.۲۳ میلیارد دلاری داشته و از ۶۲.۱۹ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۳ به ۶۷.۴۲ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۴ رسیده است. با وجود تحریمها تراز حسابهای جاری ایران در سال ۲۰۱۴ افزایش ۹۱۰ میلیون دلاری داشته و به ۲۸.۸۸ میلیارد دلار رسیده است. تراز حسابهای جاری ایران در سال پیش از آن ۲۷.۹۷ میلیارد دلار بوده است. رشد ۲.۶۹ میلیارد دلاری صادرات نیز در این گزارش از دیگر نکات مثبت در عملکرد اقتصاد کشور در سال ۲۰۱۴ بوده است. صادرات ایران در سال ۲۰۱۳ بالغ بر ۹۳.۰۲ میلیارد دلار بوده که این رقم در سال ۲۰۱۴ به ۹۵.۷۱ میلیارد دلار افزایش یافته است. البته واردات نیز ۱.۲ میلیارد دلار رشد داشته و به ۶۱.۲۵ میلیارد دلار رسیده است. در سال پیش از آن ۶۰.۰۵ میلیارد دلار کالا به ایران وارد شده بود. این گزارش همچنین کل سرمایهگذاری خارجی انجام شده در ایران را در سال ۲۰۱۴ معادل ۳.۱۴ میلیارد دلار اعلام کرده است. ایران در این سال همچنین ۳۲۰ میلیون دلار سرمایهگذاری مستقیم در کشورهای دیگر انجام داده است. به هر ترتیب این گزارش در بخش اشتغال اختلاف اساسی با شاخص اشتغال مرکز آمار ایران و گفتههای علی ربیعی دارد و باید منتظر ماند و دید چگونه این اختلاف تفسیر یا توجیه میشود؟ هر چند بر اساس اظهار نظر بسیاری از کارشناسان حال اقتصاد ایران خوب است و شاخصها روبه بهبودی هستند. با این حال در بخش سرمایهگذاریهای خارجی به نظر میرسد این گزارش نشانهای است بر آغاز ورود سرمایهگذاران به ایران و در کنار آن بهبود شاخصهای تجاری سیگنال دیگر این گزارش به نظر میرسد.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.