واشنگتن‌پست: روابط ایران – روسیه پیوند فرصت‌هاست

روزنامه واشنگتن پست در گزارشی نوشت:‌ روسیه تنها چند روز پس از قرائت یک بیانیه مشترک میان ایران و گروه ۱+۵ دست به لغو ممنوعیت تحویل سامانه‌ی اس-۳۰۰ به ایران زد تا به غرب ثابت کند که هنوز یک قدرت تعیین کننده است.

به گزارش ایسنا،‌ روزنامه واشنگتن‌پست در ادامه نوشت: هنوز جوهر چارچوب تفاهم به دست آمده میان ایران و گروه ۱+۵ بر سر برنامه هسته‌ای این کشور خشک نشده بود که روسیه اعلام کرد سامانه دفاعی موشکی اس- ۳۰۰ را به تهران تحویل خواهد داد.

از نظر آمریکا، تصمیم روسیه برای انتقال سامانه موشکی اس-۳۰۰ به ایران آخرین نشانه از این حقیقت است که علیرغم وجود دور نمای یک توافق هسته‌ای تلخی رو به افزایش در روابط واشنگتن - مسکو کم نشده است.

از نظر رژیم صهیونیستی نیز قرارداد تحویل این سامانه به ایران یک تهدید است چون اس-۳۰۰ هرگونه حمله به تاسیسات توسعه هسته‌ای ایران را خنثی خواهد کرد.

اما از نظر روسیه، فروش اس-۳۰۰ به ایران یک حمله بازدارنده از نوعی دیگر است که تضمین می‌کند مسکو بهترین فرصتش برای ورود به بازار ایران پیش از لغو تحریم‌های بین‌المللی را از دست نخواهد داد.

جورجی میرسکی، یک کارشناس روس در حوزه خاورمیانه گفت: چندین سال پیش من از یکی از دیپلمات‌های‌مان شنیدم که می‌گفت یک ایران طرفدار آمریکا برای ما بسیار خطرناک‌تر از یک ایران هسته‌ای است.

این کارشناس ادامه داد: اگرچه این تئوری یک صحبت غیررسمی است افکار بسیاری را در کاخ کرملین هدایت می‌کند، به ویژه این که آمریکا برای بهبود روابطش با ایران مقدمه چینی کرده است.

میرسکی هم‌چنین گفت که نزدیک‌تر شدن ایران به غرب تضعیف جایگاه روسیه است. بنابراین لازم است که پیش از اجرای این توافق هسته‌ای یک ضربه بازدارنده بزنیم تا نشان دهیم که ما برای ایران قابل اعتمادترین شریک و تنها قدرتی هستیم که آن‌ها می‌توانند به آن اعتماد کنیم.

واشنگتن پست هم‌چنین نوشت: توافق هسته‌ای احتمالی با ایران می‌تواند برای سرمایه‌گذارانی که چشم به بازار ایران دارند میلیاردها دلار به همراه داشته باشد.

بر اساس آمارهای بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول، اقتصاد ایران در رتبه‌ی ۲۰ تای اول جهان قرار دارد؛ کمی کوچک‌تر از ترکیه و کمی بزرگ‌تر از استرالیا، اگر توافقی حاصل شود که لغو تحریم‌ها را در پی داشته باشد، بسیاری بر سر حضور در صنعت‌های تولید مواد خام و پتروشیمی ایران رقابت خواهند کرد و احتمالا یک بازار بزرگ مصرف کننده به وجود خواهد آمد.

هم‌چنین یک ایران احیا شده می‌تواند هزینه‌هایی برای روسیه به همراه داشته باشد چون تهران و مسکو به عنوان دو دارنده ذخایر عظیم گاز طبیعی در جهان می‌توانند به رقیب تبدیل شوند، به ویژه این که اروپا مدت‌هاست به دنبال یک جایگزین برای روسیه می‌گردد.

اما جغرافیای سیاسی در طول بیش از سه دهه گذشته به تهران و مسکو احساسی قوی از یک دلیل مشترک برای مقابله با غرب داده است که هنوز هم احساس می‌شود. به گفته‌ی میرسکی این همان دلیلی است که ایران هیچ‌گاه از روسیه دوری نخواهد کرد حتی اگر خواهان سرمایه‌گذاری غرب در صورت حصول یک توافق هسته‌ای باشد.

این کارشناس تاکید کرد: با این حال، هنوز نمی‌توان ترس‌های روسیه را کنار گذاشت.

نئودور لوکیانوف، یک کارشناس و عضو گروه مشاوره به کرملین در مسکو گفت: تفکر غالب مقامات روسی این است که غرب برای جلوگیری از منافع روسیه همه کاری می‌کند. هیات‌های غیررسمی از کشورهای اروپایی به همراه شرکت‌ها تاکنون از ایران بازدید کرده و به دنبال فرصت‌های تجاری پس از توافق هستند. روسیه بسیار نسبت به این مساله بدبین است.

به نوشته‌ی واشنگتن‌پست، اجرای قرارداد ۸۰۰ میلیون دلاری اس-۳۰۰ با ایران که از زمان امضای آن میان دو کشور در سال ۲۰۰۷ به حالت تعلیق درآمده است. اولین گام مهم برای تضمین این مساله بود که روسیه حتی در صورت رسیدن جهان به دروازه‌های تهران کنار گذاشته نشده است.

مسکو علاوه بر این، اقدامات دوستانه دیگری را در قبال ایران به کار گرفته است. هفته گذشته کرملین تایید کرد که یک تهاتر نفت در برابر کالا با ایران دارد که در ازای نفت خام به تهران گندم و دیگر کالاها را می‌دهد. اگر تحریم‌های بین‌المللی هم لغو شود انتظار قراردادهای دیگری به ویژه در حوزه تسلیحات و توسعه تاسیسات برق هسته‌ای وجود دارد.

آندری کلیموف، یک عضو پارلمان روسیه اظهار کرد: ما نمی‌خواهیم که آخرین نفر در فهرست شرکت کنندگان جدید در برنامه‌های علمی و تجاری باشیم. ما نمی‌خواهیم که بعد از اتحادیه اروپا، فرانسه یا دوستان‌مان در آمریکا قرار بگیریم.

او ادامه داد: ما می‌خواهیم در میان آن‌ها و حتی کمی جلوتر باشیم و به همین دلیل اکنون دست به کار شده‌ایم.

این عضو پارلمان روسیه تصریح کرد: اما موشک‌هایی که ما قول تحویل آن را دادیم، کاری که قبلا وعده‌اش را داده بودیم، اما نکردیم قابلیت این را ندارد که فوری به خاک ایران تحویل‌شان دهیم. ما درباره‌ی چند کلاشینکف صحبت نمی‌کنیم که نیازی به مقدمات نداشته باشد.

برخی بر این باورند که تهاتر نفت در برابر کالا و انتقال سامانه‌ی اس-۳۰۰ به ایران برای روسیه وسیله‌ای بوده است تا غرب را برای کاهش تحریم‌های مرتبط با بحران اوکراین تحت فشار قرار دهد و به آمریکا یاد آوری کند که مسکو هر جا بخواهد می‌تواند نقش یک دو به هم زن را بازی کند.

الکساندر گولتز، یک کارشناس نظامی روس گفت: این یک فرصت واقعا خوب و جدید است که به غرب این پیام روشن را برسانیم که اگر می‌خواهند ما را منزوی کنند، نگاه کنند ما چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم.