تحریم‌ها علیه ایران مغایر منشور سازمان ملل
قاضی کروما با اشاره به اینکه براساس حقوق بین‌الملل موجود هیچ کشور و سازمانی نمی‌تواند اقدام به وضع تحریمهای یکجانبه کند، تاکید کرد: تحریم‌هایی که برای مجازات یک دولت دیگر وضع می‌شوند دارای هیچ مشروعیتی نیستند.
شرکت کنندگان در همایش بین‌المللی تحریمهای یکجانبه از دیدگاه حقوق بین‌الملل، تحریمهای اعمالی علیه جمهوری اسلامی ایران را مغایر منشور سازمان ملل و حقوق بین‌الملل خواندند.
به گزارش خبرگزاری فارس، همایش بین‌المللی تحریمهای یکجانبه از دیدگاه حقوق بین‌الملل با حضور قضات دیوان بین‌المللی و اساتید مطرح حقوق بین‌الملل دانشگاه‌های اروپا و آسیا و با مشارکت گسترده محققان و سفرای کشورهای مختلف در شهر لاهه برگزار شد.
سخنران افتتاحیه این همایش بین‌المللی قاضی کروما نایب رئیس سابق دیوان بین‌المللی دادگستری بود و ۱۰ حقوقدان و کارشناس عالی‌رتبه حقوقی بین‌المللی نیز در دو بخش «تحریمهای یکجانبه و حقوق بین‌الملل» و «تحریمهای یکجانبه و مسئولیت پذیری» به بررسی این موضوعات پرداختند.
در افتتاحیه همایش مذکور، قاضی کروما با اشاره به اینکه براساس حقوق بین‌الملل موجود هیچ کشور و سازمانی نمی‌تواند اقدام به وضع تحریمهای یکجانبه کند، تاکید کرد: تحریم‌هایی که برای مجازات یک دولت دیگر وضع می‌شوند دارای هیچ مشروعیتی نیستند.
وی افزود: هر چند ادعا می‌شود که این تحریم‌ها برای مقابله با نقض تعهدات بین‌المللی وضع می‌شوند، اما خود این تحریمهای یکجانبه هستند که ناقض تعهدات بین‌المللی واضعان آن می‌باشند و این موضوعی بسیار خطرناک است.
قاضی کروما در ادامه ضمن تاکید بر اینکه تحریمهای یکجانبه که با هر بهانه‌ای وضع می‌شوند با اصل برابری دولت‌ها تعارض داشته، افزود: از نظر من این عمل نقض تعهدات بین‌المللی است و نمی‌تواند به عنوان وسیله حقوقی بین‌المللی مستند به منشور ملل متحد به کار گرفته شود.
خانم پروفسور هیسا ناکاناشی استاد دانشگاه دوشیشای ژاپن نیز در سخنرانی خود با عنوان «یکجانبه گرایی و همکاری‌های بین‌المللی» اظهار داشت: مقامات آمریکایی به صراحت هدف از تحریم‌ها علیه ایران را اعمال فشار بر دولت ایران و تغییر نظام عنوان کرده‌اند، در حالی که این تحریم‌ها علی‌رغم گذشت چندین سال از اجرای آنها، هدف اصلی خود را تامین نکرده و تنها زندگی روزمره مردم عادی را درحوزه اقتصادی تحت تاثیر قرار داده است.
وی همچنین با ارائه آمارهایی از منابع بین‌المللی در ارتباط با اثرات اقتصادی این تحریم‌ها بر زندگی روزمره مردم، هدف از این تحریم‌ها را ایجاد تصویری از ایران به عنوان یک تهدید دانست و با اشاره به حکم اخیر دادگاه عالی انگلیس مبنی بر لغو تحریمهای اعمال شده علیه بانک ملت به بهانه مشارکت در برنامه هسته‌ای ایران گفت: دادگاه عالی انگلیس هیچ نشانه‌ای مبنی بر مشارکت بانک ملت در برنامه هسته‌ای ایران در اختیار نداشته است و همین نشان می‌دهد که این ادعاها علیه این بانک نادرست بوده است و حکم به لغو تحریم‌ها علیه این بانک ایرانی داده است.
این استاد دانشگاه‌های ژاپن در پایان سخنرانی خود خواستار بررسی بیشتر و مطالعه وسیع‌تر ابعاد حقوقی این تحریم‌ها و همچنین تاثیرات منفی آنها بر تجارت بین‌الملل شد و بر گسترش گفت‌وگو با ایران به جای اعمال تحریمهای یکجانبه تاکید کرد.
سخنران دیگر این سمینار، پروفسور پل دوآرت استاد دانشگاه آمستردام بود.
وی در سخنرانی خود با عنوان «تحریمهای اقتصادی و حقوق بشر» اظهار داشت: بحث در مورد تاثیر تحریمهای اقتصادی بر حقوق فردی بشر عمدتا بر حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی متمرکز است.
وی ضمن بررسی رابطه تحریم‌ها و نقض حقوق بشر در اثر اعمال تحریم‌ها، تأکید کرد: چنانچه تحریم‌ها بر حقوق اساسی بشر و مردم تاثیر بگذارد آن تحریم‌ها قطعا مغایر حقوق بین‌الملل و حقوق بشردوستانه می‌باشد.
خانم مایا لستر وکیل انگلیسی نیز از دیگر سخنرانان این سمینار بود که «تحریم‌ها در دیوان اروپایی» را مورد بررسی قرار داد.
وی گفت که اتحادیه اروپا تعداد زیادی از نظام‌های تحریمی با اهداف مختلف سیاست خارجی را داراست و البته در مورد ایران برخی از اصول در موارد تحریم نهادهای ایرانی توسط اتحادیه رعایت نشده است. نتیجه این رویکرد را می‌توان در تصمیم دیوان اروپایی در مورد بانک ملت مشاهده کرد. هم اکنون شاهد آن هستیم که دیوان از دولت‌های اروپایی خواسته است تا مصادره اموال علیه بانک ملت و بانک صادرات را لغو کنند. این دادگاه استدلال کرد که اتحادیه اروپا نتوانسته شواهد کافی درباره ارتباط این دو بانک با برنامه هسته‌ای ایران فراهم آورد.
یری هانسل مدیر بخش خارجی اتاق بازرگانی جمهوری چک نیز در خصوص «تاثیر تحریم‌ها بر تجارت بین‌الملل» صحبت کرد.
وی اظهار داشت: «متاسفانه بخش های تجاری و اقتصادی با اعمال تحریم‌ها توسط بخش‌های سیاسی به گروگان گرفته می‌شوند. بسیاری از شرکت‌های اروپایی و حتی آمریکایی از طریق کشورهای ثالث کالا و خدمات خود را به بازارهای ایران می‌رسانند. این امر نشان می‌دهد که تحریم کنندگان به هدف نهایی خود نرسیده‌اند و فقط هزینه‌های شرکت‌های ایرانی یا خارجی را افزایش داده‌اند. در حالی که اروپا و جهان شاهد بحران اقتصادی شدیدی است و هر روز زندگی مردم سخت‌تر می‌شود و دولت‌ها هم مجبور به کاستن از هزینه‌ها می‌شوند، تنها راهی که می‌تواند قدری مشکلات شرکت و کشورهایی که به تجارت خارجی متکی هستند را کم کند، یافتن بازارهای جدید است که متاسفانه با اعمال تحریم‌ها این فرصت از آنها گرفته می‌شود. صدای بخش تجاری این است که حال که تحریم‌ها عملا بلااثر بوده و در عین حال غیرقانونی هستند، پس بیایید آن ها را بردارید.»
پروفسور رحمت محمد دبیرکل سازمان حقوقی مشورتی آسیا - آفریقا ( آلکو)، نیز در این سمینار سخنرانی خود را با عنوان «تحریمهای یکجانبه در حقوق بین‌الملل» ارائه کرد و اظهار داشت: «تحریمهای یکجانبه بر اساس حقوق بین‌الملل مجاز شناخته نشده‌اند. منشور سازمان ملل متحد تنها اقدامات اقتصادی جمعی را پیش‌بینی کرده است. تحریمهای یکجانبه به عنوان ابزار اولیه سیاست خارجی با هدف تغییر رفتار کشورها وضع و متاسفانه به طور فراسرزمینی نیز اجراء می‌شوند. تحریمهای یکجانبه و فرا سرزمینی کردن قوانین ملی، نقض برابری حقوقی دولت‌ها و اصول احترام و کرامت حاکمیت ملی و عدم مداخله در امور داخلی دولت‌هاست. استفاده از تحریمهای یکجانبه، نقض اصول اساسی منشور سازمان ملل متحد و برخی دیگر از اسناد مهم حقوقی می‌باشد. این تحمیل رنج و محرومیت به شهروندان بیگناه دیگر کشورها، به ویژه نقض گسترده حقوق بشر و محروم کردن آنها از حق توسعه و تعیین سرنوشت می‌باشد.»
سخنران دیگر سمینار خانم پروفسور ورا گولند دباس استاد بین‌الملل انستیتوی مطالعات عالی ژنو بود که در خصوص «مسئولیت پذیری در خصوص تحریمهای اقتصادی» صحبت کرد.
وی به مسئولیت دولت‌ها در وضع تحریمهای اقتصادی پرداخت و با اشاره به منشور ملل متحد، اقدامات یکجانبه برخی دولت‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران را فراتر از قطعنامه‌های شورای امنیت ملل متحد دانست و افزود: این دولت‌ها نمی‌توانند اقدامات یکجانبه خود را در راستای اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت قلمداد کنند. اصولا هیچ بندی در قطعنامه‌ها کشورها را وادار نمی‌کند تا به اتخاذ اقداماتی فراتر از محدوده آن قطعنامه‌ها از جمله استفاده از زور یا تهدید به زور مبادرت کنند.
وی همچنین اظهار داشت: اصولا تحریمهای کنونی از تحریمهای هدفمند نیز فاصله گرفته و بسیار جامع می‌باشند و بر حق توسعه و اقتصاد ایران اثرگذار بوده‌اند و به دلیل تأثیر منفی بر مردم، راهکار مناسبی نمی‌باشند و با برخی ملاحظات انسانی و حقوق بشر همخوانی ندارد.
کارلوس آرگوئلو گومز نماینده ویژه نیکاراگوئه نزد دیوان بین‌المللی دادگستری، نیز در مورد «تحریمهای اقتصادی و توسعه مؤسسات بین‌المللی قضایی» صحبت کرد.
وزیر اسبق دادگستری نیکاراگوئه و سفیر این کشور در هلند طی سخنانی با ارجاع به رأی دیوان بین‌المللی دادگستری در پرونده نیکاراگوئه علیه ایالات متحده، تحریمهای یکجانبه را کاملاً مغایر منشور ملل و حقوق بین‌الملل خواند.
وی با تمرکز بحث خود بر تحریم‌ها علیه جمهوری اسلامی ایران، کوبا و نیکاراگوئه اعلام کرد که این کشورها می‌توانند در خصوص این تحریم‌ها در محاکم بین‌المللی صالح پیگیری کنند.
وی پیشنهاد کرد که مجمع عمومی ملل متحد با درخواست نظر مشورتی از دیوان بین‌المللی دادگستری، وضع تحریمهای یکجانبه علیه برخی کشورها را از منظر حقوق بین‌الملل مورد بررسی قرار دهد.
آنتونیوس تاناکاپولوس استاد دانشگاه آکسفورد نیز یکی دیگر از سخنرانان این سمینار بود که موضوع سخنرانی خود را به مسئولیت بین‌المللی اتحادیه اروپا اختصاص داد.
وی اظهار داشت: تحریم‌ها یک پاسخ دسته جمعی و متمرکز به یک اقدام غیرقانونی محسوب می‌شود. در مقابل، هنگامی که اتحادیه اروپایی تحریم‌ها علیه دولت ثالثی را اعمال کند، در واقع اقدامی یکجانبه از طریق عمل متقابل است.
الکساندر اورخالاشویلی استاد دانشگاه بیرمنگام انگلیس نیز در مورد «تحریمهای یکجانبه و تأثیر آن بر امنیت جمعی سازمان ملل متحد» صحبت کرد.
وی به بررسی تحریمهای اعمالی علیه جمهوری اسلامی ایران پرداخت و آن را در چارچوب معاهده عدم اشاعه مورد بررسی قرار داد و اظهار داشت: هیچ مبنایی برای اعمال تحریم‌ها طبق معاهده عدم اشاعه نه تنها علیه ایران، بلکه علیه کشورهای دیگر نیز وجود ندارد.
این استاد دانشگاه تحریمهای اعمالی علیه ایران را مغایر منشور ملل متحد و حقوق بین‌الملل خواند.
اورخالاشویلی این استدلال کشورهای واضع تحریم علیه ایران را که برای اجرای تعهدات بین‌المللی خود و جلوگیری از وضعیت تهدید پیش آمده برنامه هسته‌ای ایران دست به تحریم زده‌اند رد کرده و گفت: عمل متقابل که مورد استناد این کشورهاست، موقعی قابل اعمال است که کشورهای واضع تحریم به صورت انفرادی از اقدامات ایران متضرر شده باشند و این در حالی است که اثبات این موضوع بسیار مشکل است.
آخرین سخنران سمینار ابومحمد عسکرخانی رئیس مرکز عالی مطالعات دانشگاه تهران بود که به موضوع تحریمهای اقتصادی علیه ایران پرداخت.
وی با زیر سؤال بردن فلسفه تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران، آن را مغایر عهدنامه مودت و بیانیه الجزایر که آمریکا را متعهد می‌کند در امور داخلی ایران مداخله نکند و یا اقداماتی برای براندازی جمهوری اسلامی ایران به عمل نیاورد، دانست.
وی ادبیات تحریمهای شورای امنیت و آمریکا علیه ایران را خصمانه و یکجانبه گرایانه خواند.
عسکرخانی با انتقاد از استانداردهای دوگانه آمریکا و کشورهای همپیمان آن در قبال ایران و رژیم صهیونیستی گفت: در حالی که اسرائیل بارها صلح و امنیت دیگر کشورها و ملت‌ها را تهدید کرده هیچ اقدام جدی از سوی جهان مشاهده نمی‌شود، ولی در خصوص ایران صرفاً به خاطر اتهامی که خودشان به آن وارد می‌کنند شاهد اقدامات خشن و سختگیرانه هستیم.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
