کاهش قیمت گاز در بازار آسیا و اروپا

غلامعلی رحیمی - مهدیه علوی *
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار انگلیس (NBP) طی دوره اول تا ۸ آوریل به میزان ۶۷ سنت (۶/۵ درصد) کاهش یافته و از حدود۲۲/۱۲‌دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۸۹/۱۱ دلار رسیده است.

قیمت تک محموله LNG در بازار جنوب شرق اروپا نیز طی دوره مذکور از یک روند کاهشی برخوردار بوده و از حدود ۷۰/۱۳ دلار در تاریخ ۱ آوریل تا کمتر از ۹۰/۱۲ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۸ آوریل کاهش یافته است. همچنین قیمت تک محموله LNG در بازار شمال شرق آسیا طی دوره مذکور از یک روند کاهشی برخوردار بوده و با ۵ سنت کاهش (۳۲/۰ درصد)، از حدود ۲۰/۱۵ دلار در هر میلیون بی تی یو تا کمتر از ۱۵/۱۵ دلار کاهش یافته است.
قیمت تک محموله گاز طبیعی در بازار هنری هاب نیز طی هفته منتهی به ۱۷ آوریل به‌رغم افزایش سطح ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا معادل ۳۱ میلیارد فوت مکعب طی هفته منتهی به ۱۲ آوریل، به دلیل افزایش مصرف گاز طبیعی آمریکا به میزان ۶۳/۱ درصد و کاهش تولید گاز طبیعی معادل ۱۶/۰ درصد طی هفته منتهی به ۱۷ آوریل، از یک روند افزایشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۱۱/۴ دلار در تاریخ ۱۱ آوریل، با ۱۳ سنت (۱۶/۳ درصد) افزایش تا بیش از ۳/۴ دلار افزایش یافته است. از سوی دیگر، قیمت تک‌محموله گاز طبیعی در بازار نیویورک از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۵۶/۴ دلار در تاریخ ۱۱ آوریل، با ۱۸ سنت (۹/۳ درصد) کاهش تا کمتر از ۳۸/۴ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۷ آوریل کاهش یافت. همچنین قیمت تک محموله گازطبیعی در بازار شیکاگو طی دوره مذکور از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از حدود ۲۹/۴ دلار تا کمتر از ۲۷/۴ دلار در هر میلیون بی‌تی‌یو کاهش یافت.
قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس آمریکا (آتی‌های ماه اول برای تحویل در ماه مه) طی دوره ۱۵ الی ۱۹ آوریل از یک روند افزایشی برخوردار بوده و از حدود ۱۳۷/۴ دلار در هر میلیون بی‌‌تی‌یو تا ۴۰۸/۴ دلار افزایش یافت. از سوی دیگر، قیمت آتی‌های گاز طبیعی در بورس لندن (ICE) برای تحویل در ماه مه، از یک روند کاهشی همراه با نوسان برخوردار بوده و از ۴۴۷/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۵ آوریل تا ۱۷۸/۱۰ دلار در هر میلیون بی تی یو در تاریخ ۱۹ آوریل کاهش یافت.
مصرف گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۷ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۶۳/۱ درصد افزایش یافته است که در این میان مصرف بخش‌های نیروگاهی و خانگی و تجاری به ترتیب با ۴۹/۴ و ۸۲/۰ درصد افزایش همراه بوده است درحالی که مصرف بخش صنعت به میزان ۰۸/۰ درصد کاهش یافته است. میزان کل تقاضای گاز طبیعی در مقایسه با هفته منتهی به ۱۰ آوریل در حدود ۳۸/۱ درصد افزایش نشان می‌دهد. طی دوره ۱۰ الی ۱۷ آوریل، میزان واردات گاز طبیعی آمریکا از طریق خط لوله از کانادا و واردات LNG به ترتیب به میزان ۱۰ درصد افزایش و ۹/۰ درصد کاهش یافته است. واردات گاز طبیعی از کانادا و واردات LNG نیز در مقایسه با میزان مشابه سال قبل به ترتیب در حدود ۸۶/۰ درصد و ۵۵/۴۲ درصد کاهش نشان می‌دهد. تولید بازاری گاز طبیعی آمریکا طی دوره مذکور در حدود ۱۶/۰ درصد کاهش داشته است که در مقایسه با میزان مشابه سال قبل معادل ۷۱/۱ درصد بیشتر است.
بر اساس گزارش موسسه بیکر، تعداد دکل‌های حفاری چرخشی گاز طبیعی آمریکا در هفته منتهی به ۱۲ آوریل حدود ۳۷۷ دکل بوده است که در مقایسه با هفته قبل از آن به میزان ۲ دکل افزایش نشان می‌دهد. همچنین تعداد دکل‌های حفاری در بخش نفت (که شامل تولید گازهای همراه نفت نیز می‌شود) طی دوره مذکور به میزان ۳۰ دکل افزایش یافته و در سطح ۱۳۸۷ دکل فعال قرار گرفته است. بر اساس برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا میزان ذخایر زیرزمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا طی هفته منتهی به ۱۲ آوریل در حدود ۱۷۰۴ میلیارد فوت مکعب بود که نسبت به هفته قبل از آن بیش از ۳۱ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته است. این ذخایر به میزان ۷۹۴ میلیارد فوت مکعب کمتر از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۲ آوریل ۲۰۱۲ بوده و به میزان ۷۴ میلیارد فوت مکعب (۲/۴ درصد) کمتر از متوسط ۵ سال گذشته (۲۰۱۲- ۲۰۰۸) است. میزان متوسط ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی آمریکا طی ۵ سال گذشته حدود ۱۷۷۸ میلیارد فوت مکعب بوده است. در منطقه شرق، میزان ذخایر طی هفته منتهی به ۱۲ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۹ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۶۶۵ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است و به میزان ۹۳ میلیارد فوت مکعب (۳/۱۲ درصد ) از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه کمتر است.
ذخایر در منطقه تولیدی (آلاباما، آرکانزاس، کانزاس، لوئیزیانا و...) به میزان ۴۸ میلیارد فوت مکعب کمتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه یعنی ۷۵۱ میلیارد فوت مکعب بوده و نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱۳ میلیارد فوت مکعب افزایش یافته و در سطح ۷۰۳ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است.
سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی منطقه تولید به میزان ۳۳۶ میلیارد فوت مکعب (۳/۳۲ درصد) از میزان مشابه سال قبل در تاریخ ۱۲ آوریل ۲۰۱۲ کمتر است. سطح ذخایر زیر زمینی گاز طبیعی منطقه غرب آمریکا طی هفته منتهی به ۱۲ آوریل نسبت به هفته قبل از آن به میزان ۱ میلیارد فوت مکعب کاهش یافته و در سطح ۳۳۶ میلیارد فوت مکعب قرار گرفته است که معادل ۶۷ میلیارد فوت مکعب بالاتر از متوسط ۵ سال گذشته این منطقه است. به طور کلی سطح ذخایر زیر زمینی عملیاتی گاز طبیعی آمریکا که معادل ۱۷۰۴ میلیارد فوت مکعب است، در محدوده تاریخی ۵ سال گذشته قرار دارد.
*کارشناسان مرکز مطالعات بین‌المللی انرژی (www.iies.org )