چشم‌‌انداز بیمه‌‌گرها در دوران پساتحریم از سرمایه‌گذاری مشترک تا بازارهای هدف

سیدمرتضی علوی

مشاور مدیرعامل و مدیرروابط عمومی بیمه «ما»

صنعت بیمه در همه کشورها به‌عنوان یکی از شاخص‌های توسعه‌‌یافتگی تلقی شده و در درجه اهمیت بالا قرار دارد و در حال حاضر به یک تجارت بزرگ جهانی تبدیل‌ شده است. از سوی دیگر همه فعالان اقتصادی جهان به دلیل پوشش ریسک، به صنعت بیمه نیاز دارند و این نیاز، صنعت بیمه را از ضروریات دنیای امروز ساخته است. در ایران بعد از اجرایی شدن برجام و لغو تحریم‌ها این امیدواری وجود دارد که شرکت‌های بیمه‌گر از وضعیت گذشته خارج شده و با پویایی بیشتری فعالیت کنند. اما در سال‌های قبل از تحریم صنعت بیمه در ایران وسعت حال حاضر را نداشت و در سال‌های اخیر شرکت‌های بیمه‌ای جدیدی توسط فعالان این صنعت و به‌ واسطه خصوصی‌‌سازی‌‌های صورت گرفته ایجاد شده‌اند. در گذشته بیمه‌‌گرها تمام سعی خود را معطوف به فضای داخلی داشتند و این مساله در دوران تحریم‌‌ها عمیق‌‌تر شد و شرکت‌های بیمه‌‌گر توانستند خود را در عرصه‌های اقتصادی کشور تثبیت کنند.

در حال‌حاضر و پس از مرتفع شدن مشکلات بین‌المللی اقتصادی، رقابت در داخل جابه‌جا شده و به سمت مرزهای خارج از ایران کشیده خواهد شد. در دوران پسابرجام و پساتحریم، بیمه‌‌گرها می‌توانند در دو حوزه فعالیت کنند. بخش اول سرمایه‌‌گذاری مشترک با شرکت‌های بزرگ دنیاست و بخش دوم شناخت کشورهای هدف برای یافتن بازار جدید است. در بخش سرمایه‌‌گذاری مشترک و تعامل شرکت‌های بیمه‌‌گر ایرانی با بیمه‌‌گرهای بزرگ جهان پیچیدگی‌‌هایی وجود دارد، زیرا در روزهای اخیر و پس از اجرایی شدن برجام به دلیل وابستگی اغلب بیمه‌‌گرهای بزرگ دنیا به اقتصاد آمریکا و تردید سرمایه‌‌گذاران آمریکایی در مشارکت در اقتصاد ایران، ورود بیمه‌‌گرهای بزرگ دنیا به اقتصاد ایران با اما و اگرهای زیادی روبه‌رو‌ شده است.

وال‌استریت ژورنال؛ روزنامه معروف آمریکایی اخیرا گزارش داده که تحریم‌‌های آمریکا در مورد برنامه هسته‌ای لغو شده است اما مواردی که در خارج از برنامه‌های هسته‌ای وجود دارد موجب شده تا موارد اختلاف ایران و غرب باقی بماند و بر این اساس پوشش بیمه نفت‌‌کش‌ها برای بیمه‌گران سخت شده است. رویترز نیز خبر داده است که با وجود اعلام رسمی لغو تحریم‌ها خیلی از بیمه‌‌گرهای بزرگ تمایلی برای ورود به بازار ایران ندارند.

بنا بر این گزارش و به گفته دبیرکل اتحادیه بین‌المللی بیمه دریایی (IUMI) پوشش بیمه‌‌های مربوط به ایران به علت مشخص نشدن جزئیات رفع تحریم‌‌ها توسط واشنگتن و ترس از دامنگیر شدن جریمه‌‌های سنگین با مشکلاتی روبه‌رو‌ شده و شرکت‌های بیمه بین‌المللی در حال حاضر تمایلی برای پوشش بیمه‌‌ای محموله‌‌های نفتی ایران ندارند اما این وضعیت دوامی نخواهد داشت زیرا دستگاه دیپلماسی دولت تدبیر و امید به دنیا نشان داده است که ایران به تعهدات خود پایبند بوده و بر سر قراردادهایی که با کشورهای دنیا بسته ثابت‌‌قدم است و در آینده‌‌ای نزدیک این تردیدها از بین خواهد رفت بنابراین شرکت‌های بیمه‌‌گر می‌توانند در حوزه بیمه اتکایی ورود قدرتمندی داشته باشند. بیمه‌‌گرهای داخلی می‌توانند خود را از ضررها مصون نگه‌دارند. در اکثر کشورها شرکت‌هایی که بیمه مستقیم انجام می‌دهند باید با عقد قراردادهای بیمه اتکایی منافع خود و مشتریان خود را حفظ کنند و می‌توانند با بیمه‌‌گرهای بزرگ دنیا این قراردادها را منعقد کرده و ریسک خود را به حداقل برسانند، بنابراین شرکت‌های بیمه‌‌گر می‌توانند با استفاده از این روش به سراغ پروژه‌‌های بزرگ رفته و بازار داخلی را حفظ کنند. از سوی دیگر در هفته‌‌های آینده برخی از قراردادهای قدیمی با شرکت‌های بیمه‌‌ای رو به پایان بوده و شرکت‌های بزرگی چون آلیانز، هانور‌ای ایی و آر اس‌ای و دیگر بیمه‌گرهای بزرگ دنیا اظهار تمایل کرده‌اند که در ایران سرمایه‌گذاری کنند. بسیاری از کارشناسان، ارزش بازار بیمه ایران را نزدیک به ٨ میلیارد دلار ارزیابی می‌کنند. این بازار بزرگی برای هر بیمه‌‌گر خارجی است و بیمه‌‌گرهای داخلی می‌توانند با طرح‌‌هایی چون سرمایه‌گذاری و فعالیت مشترک یا به‌ اصطلاح جوینت ونچر کار کنند و شرکت‌های بیمه‌گری را وارد بازار ایران کرده و خود نیز از این فضا سود ببرند.