پایان ماه عسل فدرال رزرو
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: سه سال پیش از آنکه کوین وارش سکان هدایت فدرال رزرو را در دست بگیرد، خاطرهای از گفتوگوی خود با قهرمان زندگیاش یعنی پل ولکر نقل کرده بود. ولکر همان رئیس کل افسانهای است که بانک مرکزی آمریکا را از توفان تورم دهه هفتاد و هشتاد میلادی به سلامت عبور داد. او به وارش که در آن زمان یکی از اعضای هیات مدیره بود گفت وظیفه بانک مرکزی در دو مسوولیت اصلی خلاصه میشود؛ اول اینکه نرخ بهره را در سطح درستی تنظیم کند و دوم اینکه به دیگران نشان دهد دقیقا میداند در حال انجام چه کاری است.
به نوشته نیویورک تایمز،اکنون که وارش برای نخستین سخنرانی خود در مقام رئیس فدرال رزرو در جمع سیاستگذاران ارشد اقتصادی جهان در جکسون هول وایومینگ آماده میشود، این دو وظیفه خطیر بیش از هر زمان دیگری در ذهن او پررنگ است. سخنرانی او که برای صبح روز جمعه به وقت آمریکا برنامهریزی شده است، مهمترین رویداد این کنفرانس سهروزه به میزبانی فدرال رزرو کانزاس سیتی محسوب میشود.
این تریبون بهترین فرصت را در اختیار وارش قرار میدهد تا چارچوب فکری خود را درباره اقتصاد بیان کند. او باید روشن کند فدرال رزرو برای مقابله با تورم بالا چه گزینههایی روی میز دارد و چگونه تحولات بنیادینی مانند افزایش بهرهوری ناشی از هوش مصنوعی را ارزیابی میکند. با این حال او تاکنون تمایل چندانی به افشای دیدگاههای خود نشان نداده است. تنها پیام کاملا شفاف وارش این بوده که پس از پنج سال ناکامی بانک مرکزی در تحقق تورم دو درصدی، او به مهار قیمتها متعهد است. اما حتی در همین مورد نیز درباره احتمال افزایش نرخ بهره بسیار محتاطانه و دوپهلو صحبت کرده است.
ابهام در مواضع وارش درباره مسائل کلیدی باعث سردرگمی در داخل و خارج از فدرال رزرو شده و برنامههای بلندپروازانه او برای ایجاد تغییرات گسترده در این نهاد را زیر سایه برده است. برای رفع این ابهام نیازی نیست وارش مسیر دقیق سیاستگذاری در ماه سپتامبر و پس از آن را مشخص کند و خود او نیز به شدت با چنین کاری مخالف است. اما برای تغییر روایتهای شکلگرفته پس از آغاز پرالتهاب ریاستش، او باید کمی رویکرد خود را اصلاح کند. آنیل کاشیاپ، اقتصاددان دانشگاه شیکاگو، معتقد است که پنهان کردن دیدگاهها درباره نحوه کارکرد اقتصاد هیچ نتیجهای در بر ندارد. به گفته او دوران ماه عسل به پایان رسیده و فدرال رزرو برای تغییر رویه خود باید مسیر مشخصی را انتخاب کند و منطق آن را به وضوح توضیح دهد.
وارش پیش از این نشان داده بود که بیشتر تمایل دارد به تصویر کلان اقتصاد بپردازد و روی تغییرات ساختاری تمرکز کند که میتوانند سیاستگذاری فدرال رزرو را در سالهای آینده متحول کنند. او همواره منتقد تمرکز بیش از حد مقامات بر تصمیمات کوتاهمدت نرخ بهره بوده و معتقد است نباید به نوسانات ماهانه دادههای اقتصادی که مدام اصلاح میشوند وزن زیادی داد. اما ریچارد کلاریدا، نایبرئیس پیشین فدرال رزرو، تاکید میکند که سیاست پولی ارتباط تنگاتنگی با شرایط اینجا و اکنون اقتصاد دارد.
تقاطع پرالتهاب بازارها و ریسکهای ژئوپلیتیک
شرایط کنونی برای وارش در هفتههای اخیر بسیار پیچیدهتر شده است. هزینههای استقراض بلندمدت در آمریکا به بالاترین سطح خود در چند دهه گذشته رسیده و همین امر اسکات بسنت، وزیر خزانهداری را به مداخلات غافلگیرکنندهای برای توقف ریزش بازارها واداشته است. اکنون معاملهگران در حال سنجش میزان قاطعیت بسنت هستند و همین موضوع التهاب بازارها را بیشتر کرده است. مایکل استرین، اقتصاددان موسسه امریکن اینترپرایز، باور دارد که اقدامات بسنت کار را برای وارش سختتر کرده و اکنون رئیس فدرال رزرو باید نقش بانک مرکزی در بازارها را با شفافیت کامل ارتباطسازی کند تا اعتبار نهادهای آمریکایی خدشهدار نشود.
وارش ارزش زیادی برای سیگنالهای بازار قائل است و دلیل سکوت او نیز تمایل به دریافت بازخورد خالص بازار از دادههای اقتصادی است. او همچنین طرفدار کوچکسازی ترازنامه فدرال رزرو است زیرا باور دارد دخالتهای گسترده بانک مرکزی در گذشته، روند قیمتگذاری داراییها را مختل کرده است. با وجود مداخلات اخیر خزانهداری که خوانش سیگنالهای بازار را دشوار کرده است، وارش همچنان میتواند پیامهای روشنی برای شکلدهی به چشمانداز اقتصادی خود دریافت کند.
به گفته کلاریدا، بازارها در حال تجربه یک بازنشانی نسلی در بازده اوراق قرضه هستند. عواملی مانند تشدید کسری بودجه آمریکا و افزایش ابهامات سیاستی باعث شده تا سرمایهگذاران برای نگهداری اوراق بلندمدت صرف سررسید بالاتری طلب کنند. در سوی دیگر، رونق سرمایهگذاری در هوش مصنوعی نیز به این روند دامن زده است. اگرچه وارش امیدوار است گسترش هوش مصنوعی به رشد بهرهوری منجر شود، اما ژان بویین، قائممقام پیشین بانک مرکزی کانادا و از مدیران موسسه بلکراک معتقد است استقراض سنگین شرکتهای فناوری برای تامین مالی این پروژهها، رقابت برای جذب سرمایه را تشدید کرده و در نهایت به افزایش نرخ بهره ختم میشود.خوشبینیها به هوش مصنوعی اکنون با بدبینیهای ناشی از جنگ علیه ایران گره خورده است. طولانی شدن این درگیری همین حالا هم به تورم دامن زده و اقتصاددانان هشدار میدهند تداوم آن میتواند فدرال رزرو را به افزایش نرخ بهره مجبور کند. این نگرانی در مورد تعرفههای دونالد ترامپ نیز صدق میکند. درست زمانی که اثرات تورمی موج قبلی تعرفهها در حال محو شدن بود، آغاز یک جنگ تجاری جدید با کانادا بار دیگر زنگ خطر را به صدا درآورده است.
این زنجیره از ریسکها فدرال رزرو را بر سر یک دوراهی دشوار قرار داده است. تورم در سال جاری از هدف تعیینشده فاصله گرفته و دلایل منطقی وجود دارد که نشان میدهد بدون انقباض بیشتر سیاستهای پولی، بازگشت به نرخ دو درصدی امکانپذیر نخواهد بود. گروهی از مقامات از همین حالا بر لزوم افزایش نرخ بهره تاکید دارند و معتقدند دامنه فعلی ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصدی نرخ بهره، محدودیت کافی برای فعالیتهای اقتصادی ایجاد نکرده است. آنها استدلال میکنند که برای جلوگیری از اقدامات تهاجمی و دردناک در آینده، بانک مرکزی باید از همین حالا و به صورت تدریجی دست به کار شود.
با این حال اکثریت مقامات همچنان امیدوارند که تورم در نیمه دوم سال کاهش یابد و معتقدند بانک مرکزی میتواند پیش از هر اقدامی با صبر و حوصله روند اقتصاد را ارزیابی کند. این رویکرد احتمالا مورد تایید وارش نیز هست، اما سکوت او باعث شده تا بازارها درباره اراده واقعی او دچار تردید شوند. دیردره دان، مدیر بخش نرخهای جهانی در سیتیگروپ میگوید بازارها نگرانند که مبادا مواضع تند وارش تنها در حد حرف باقی بماند، به ویژه آنکه دولت در آستانه انتخابات میاندورهای به شدت نگران هزینههای استقراض مردم است.
در نهایت اعتبار کوین وارش به عنوان مهارکننده تورم به این بستگی دارد که آیا قیمتها بدون دخالت فدرال رزرو تثبیت میشوند یا خیر. الن زنتنر، استراتژیست ارشد مورگان استنلی هشدار میدهد که سرنوشت تورم به شوکهای پیشبینینشدهای گره خورده که کاملا از کنترل بانک مرکزی خارج هستند. بحرانهایی مانند پاندمی کرونا، حمله روسیه به اوکراین، جنگهای تجاری و اکنون درگیری طولانیمدت با ایران، مهار تورم را به معمایی پیچیده تبدیل کردهاند که در صورت تغییر مسیر آن، فدرال رزرو چارهای جز تغییر فوری سیاستهای پولی خود نخواهد داشت.
