توفیق اجباری ترامپ در بازار انرژی پاک
به گزارش گروه آنلاین روزنامه دنیای اقتصاد-کسری غفوری: با وجود تلاشهای دولت آمریکا برای محدودیت انرژیهای تجدیدپذیر، دوران ریاستجمهوری دونالد ترامپ اکنون شاهد شکوفایی غیرمنتظره انرژیهای پاک است. رشد پرشتاب تقاضای برق، سرمایهگذاران را به سمت توسعه ظرفیتهای جدید سوق داده است. بر اساس دادههای اساندپی گلوبال انرژی، ظرفیت انرژیهای پاک در سال جاری میلادی با ثبت رکوردی جدید به ۴۵ گیگاوات میرسد که معادل میانگین مصرف کل برق در کشوری مانند ترکیه و حدود ۲۵ درصد بیشتر از رکورد سال ۲۰۲۴ است.
به نوشته فایننشال تایمز، تحلیلگران معتقدند عوامل متعددی در این جهش نقش داشتهاند. ماجراجویی نظامی واشنگتن علیه ایران بازارهای جهانی انرژی را ملتهب کرد و قیمت سوخت را افزایش داد. این موضوع در کنار رشد شدید تقاضای برق از سوی دیتاسنترهای هوش مصنوعی و شتاب توسعهدهندگان برای استفاده از معافیتهای مالیاتی رو به پایان، موتورهای محرک این شکوفایی هستند. در عین حال دولت ترامپ نیز در مواجهه با نیازهای فزاینده انرژی کشور رویکردی عملگرایانه در پیش گرفته است.
ایزت بنسوسان مدیرعامل گروه سرمایهگذاری زیرساخت انرژی کاپتونا معتقد است هرچند ترامپ در کارزار انتخاباتی خود وعده مقابله با تجدیدپذیرها را داد اما دولتمردان متوجه شدهاند که نمیتوانند بدون این منابع به کار خود ادامه دهند، زیرا هیچ چشماندازی برای توقف رشد تقاضای برق وجود ندارد. پیشبینیهای اساندپی نشان میدهد ظرفیت جدید انرژی خورشیدی و بادی در سال ۲۰۲۶ به ترتیب حدود یکسوم و نزدیک به ۵۰ درصد جهش خواهد کرد.
با این حال تیلور راجرز سخنگوی کاخ سفید بر تولید بیسابقه نفت و گاز در دولت ترامپ تاکید دارد و مدعی است ترامپ به وعده خود برای آزادسازی ظرفیتهای انرژی آمریکا عمل کرده و به پرداخت یارانه برای منابع انرژی پرهزینه و غیرقابلاعتمادی که بار مالی ناعادلانهای بر دوش مالیاتدهندگان میگذاشت پایان داده است.
این توسعه در حالی رخ میدهد که ترامپ در روزهای نخست کاری خود تلاش کرد به روند گذار انرژی جو بایدن پایان دهد. دولت پروژه ازمرالدا هفت در نوادا را متوقف کرد و قانون جنجالی رئیسجمهور نیز معافیتهای مالیاتی این بخش را به شدت کاهش داد. در همین راستا دولت در روند تایید بیش از ۱۵۰ مزرعه بادی خشکی دخالت کرد. اما بر اساس مفاد همان قانون، توسعهدهندگان تا چهارم ژوئیه فرصت داشتند کار خود را آغاز کنند و جان موری تحلیلگر اساندپی گلوبال معتقد است همین ضربالاجل باعث عجله پیمانکاران برای ساختوساز شد.
انتظارات برای افزایش شدید تقاضای برق نیز بر سرعت این روند افزوده است. گزارش شرکت مشاوره آیسیاف پیشبینی میکند مصرف برق در آمریکا تا سال ۲۰۳۵ حدود ۳۹ درصد رشد کند. انرژیهای خورشیدی و بادی از سریعترین و ارزانترین منابع برای تامین این نیاز هستند. اندیشکده آرامآی زمان لازم برای راهاندازی سایتهای جدید تجدیدپذیر را کمتر از دو سال برآورد کرده است، در حالی که توسعه پروژههای گازی حداقل سه سال زمان میبرد. بانک سرمایهگذاری لازارد نیز اعلام کرده تولیدکنندگان با فروش برق خورشیدی و بادی به قیمت ۳۸ و ۳۷ دلار به ازای هر مگاوات ساعت به سوددهی میرسند، در حالی که این رقم برای گاز حداقل ۴۸ دلار است. البته این ارقام هزینهی ارتقای شبکه و باتری لازم برای جبران نوسانات تولید تجدیدپذیرها را کامل لحاظ نمیکنند. از سوی دیگر، توسعهدهندگان انرژیهای تجدیدپذیر از افزایش پیشبینیشدهی ۴۰ تا ۱۲۰ درصدی قیمت برق پس از پایان یارانههای قانون کاهش تورم بایدن نیز سود خواهند برد.
شرایط جوی شدید و تبعات اقتصادی تنشافروزی ترامپ مقابل ایران نیز به این رشد دامن زده است. بر اساس دادههای گروه رودیوم، سرمایهگذاری مصرفکنندگان روی پنلهای خورشیدی خانگی و خودروهای بدون آلایندگی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ پیشتاز هزینهکرد انرژی پاک بوده است. هانا هس از مدیران این موسسه میگوید ساکنان فلوریدا برای زمان طوفانها باتریهای خانگی نصب میکنند و همزمان با افزایش قیمت سوخت در پی درگیریهای منطقه تمایل به خرید خودروهای برقی شدت گرفته است.
در این میان محاکم قضایی آمریکا نیز با ابطال تلاشهای دولت برای توقف ساخت پروژههای بادی در اورگان و سواحل شرقی، سرعت تقابل ترامپ با انرژیهای سبز را مهار کردهاند. توسعهدهندگان هم با استفاده از اشخاص نزدیک به دولت در حال رایزنی مستقیم برای پیشبرد پروژهها هستند و استدلال میکنند که پروژههای تجدیدپذیر جایگزین سوختهای فسیلی نخواهند شد. کلیف گراهام مدیرعامل شرکت آوانتوس میگوید دولت در صدور مجوزها رویکردی کاملا عملگرایانه دارد و توسعه سیستمهای خورشیدی بهترین کاربرد برای زمینهای وسیع و بدون استفاده است.
