چین به دنبال دو برابر کردن ظرفیت مراکز داده خود تا سال ۲۰۳۰ است
هدف ۶۰ گیگاواتی اژدها
ظرفیت نصبشده مراکز داده چین تا پایان امسال به ۴۰ گیگاوات خواهد رسید که نسبت به ۳۲ گیگاوات پایان سال ۲۰۲۵ رشد قابلتوجهی را نشان میدهد، این موضوع نمایانگر سرعت بالای توسعه این بخش است. مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی و مراکز محاسبات سریع نقش فزایندهای ایفا میکنند، به طوری که امسال ۳۹ درصد از ظرفیت نصبشده را به خود اختصاص دادهاند و پیشبینی میشود این سهم تا سال ۲۰۳۰ به ۴۸درصد برسد. برخلاف مراکز داده سنتی که برای پردازشهای عمومی ساخته میشوند، این مراکز به طور قابلتوجهی انرژی بیشتری مصرف میکنند و این تغییر باعث تحول در مقیاس و توزیع جغرافیایی زیرساخت دیجیتال چین شده است. این تحولات با استراتژی « تولید داده در شرق و پردازش در غرب» که در سال ۲۰۲۲ ایجاد شد، دنبال شده است. این استراتژی شامل ایجاد هشتهاب بزرگ محاسباتی است که فشار بر زمین و انرژی در شرق را کاهش میدهد، درحالیکه خوشههایی در مناطقی مانند اولانکاب در مغولستان داخلی شکل گرفته است، جایی که شرکتهایی مانند هوآوی، بایتدنس و ویانت-۲۱ حدود ۱۰ گیگاوات پروژه را به خود اختصاص دادهاند.
بخش مراکز داده چین دیگر جزئی از سیستم انرژی کشور نیست؛ بلکه اکنون به یک محرک ساختاری برای تقاضای برق تبدیل شده است. چیزی که این توسعه را متمایز میکند، سرعت تغییرات ناشی از هوش مصنوعی است که زمانبندیهای ایجاد زیرساخت و تامین انرژی را فشرده میکند. اپراتورها دیگر منتظر مشوقها یا دستورات سیاسی برای ادغام منابع تجدیدپذیر نیستند. آنها به طور فزایندهای منابع انرژی مختلفی مانند باد، خورشید و ذخیرهسازی باتری را به کار میگیرند، چرا که برق پایدار و تامین کمکربن به اولویتهای تجاری تبدیل شده است. این موضوع به وضوح درهابهای محاسباتی غربی قابل مشاهده است که منابع تجدیدپذیر فراوانی میتوانند از تقاضای فزاینده هوش مصنوعی پشتیبانی کنند.
شرکت تحقیقاتی رستاد انرژی(rystad energy) پیشبینی میکند که تقاضای برق چین تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد سالانه ترکیبی ۳.۹ درصد افزایش یابد. این رقم کاهش قابلتوجهی نسبت به نرخ رشد ۶.۵ درصدی در طول برنامه ۵ساله چهاردهم این کشور است رشد تقاضای برق صنعتی از نرخ رشد سالانه ۵.۴ درصدی در بازه ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۵ به ۳ درصد در دوره ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ کاهش مییابد. در مقابل، مراکز داده که در سال گذشته تنها ۱.۲ درصد از تقاضای کل برق چین را به خود اختصاص داده بودند. این مراکز در پنج سال گذشته با رشد ۳۸ درصدی مواجه شدهاند و پیشبینی میشود این رشد تا سال ۲۰۳۰ با نرخ سالانه ۱۹درصد ادامه یابد. این روند موجب خواهد شد تا سهم مراکز داده از مصرف برق چین تا پایان دهه به ۲.۳ درصد برسد.
چین با تمرکز بر بهرهوری و ادغام منابع تجدیدپذیر، توسعه مراکز داده را در برنامه۵ساله پانزدهم خود برای سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ به اولویتی استراتژیک تبدیل کرده است. یکی از معیارهای کلیدی در این برنامه، اثربخشی استفاده از انرژی است که میزان کارآمدی استفاده از انرژی توسط یک مرکز داده را اندازهگیری میکند. اهداف تعیینشده برای سال ۲۰۲۴ شامل بهرهبرداری حداقل ۶۰ درصد از ظرفیت مراکز داده در سطح ملی و دستیابی به متوسط اثربخشی استفاده از انرژی زیر ۱.۵ تا پایان سال گذشته است. همچنین، هدف اصلی دستیابی به میانگین جهانی در این حوزه تا سال ۲۰۳۰ تعیین شده است.
رشد انرژی تجدیدپذیر در مراکز داده چین اپراتورهای چینی عمدتا برای تامین عملیات مداوم مراکز داده به شبکه برق متکی هستند، چرا که سیستم برق قابلاعتماد چین امکان تامین بار پایه از زغالسنگ و استفاده از شبکههای مقاوم را برای برآوردن نیازهای مراکز داده فراهم میکند. مقیاس وسیع توسعه مراکز داده در چین همچنین فرصتی برای افزایش مصرف انرژی تجدیدپذیر در کشور ایجاد کرده است. تمامی پروژههای جدید مراکز داده درهابهای ملی محاسباتی باید حداقل ۸۰ درصد از انرژی خود را از منابع تجدیدپذیر تامین کنند. در این زمینه، اپراتورها استراتژیهای مختلفی را برای افزایش مصرف انرژی تجدیدپذیر خود به کار میبرند.
یکی از مدلهای کلیدی برای توسعه آینده این بخش، استفاده ترکیبی از انرژی باد، خورشید و ذخیرهسازی انرژی باتری است که در کنار اتصال به شبکه برق اجرا میشود. چند پروژه این رویکرد را به کار گرفتهاند، از جمله پایگاه محاسباتی اولانکاب ژونگجین که به ۲۰۰ مگاوات انرژی باد، ۱۰۰ مگاوات انرژی خورشیدی و ۴۵ مگاوات توان و ۱۸۰ مگاواتساعت ذخیرهسازی انرژی باتری متصل است. این پروژه به عنوان یکی از اولین پروژههای مراکز داده در چین شناخته میشود که به هدف حذف کامل انتشار کربن طراحی شده است، به این معنی که تمام انرژی مصرفی آن از منابع تجدیدپذیر تامین میشود و هیچگونه گاز کربنی در فرآیند تولید و مصرف انرژی آن آزاد نمیشود.
