کمیسیون اروپا پیامدهای خرید داراییهای انگلو امریکن توسط شرکت چینی را بررسی میکند
معامله بزرگ نیکل زیر ذرهبین
نگرانی اروپا از مالکیت چینی
امامجی سال گذشته توافق خرید داراییهای فرونیکل شرکت انگلو امریکن در برزیل را اعلام کرد. فرونیکل یکی از مواد اولیه مورد استفاده در تولید فولاد ضدزنگ است و صنایع فولاد اروپا برای تامین این ماده به واردات وابستگی قابلتوجهی دارند. نگرانی اصلی مقامهای اروپایی این است که انتقال مالکیت این داراییها به یک شرکت چینی، در آینده عرضه فرونیکل به اروپا را محدود و هزینه تولید فولاد ضدزنگ را افزایش دهد. در چنین شرایطی، رقابتپذیری صنعت فولاد اروپا نیز تحت فشار قرار خواهد گرفت. این پرونده در شرایطی اهمیت پیدا کرده که بروکسل در سالهای اخیر تلاش کرده وابستگی خود به چین در زنجیره تامین فلزات و مواد معدنی را کاهش دهد. اعمال محدودیتهای صادراتی پکن بر طیفی از مواد خام نیز به این نگرانیها دامن زده است. با این حال، فرونیکل بهطور رسمی در فهرست مواد معدنی حیاتی اتحادیه اروپا قرار ندارد.
دفاع اژدها از معامله
امامجی این نگرانیها را مبنای کافی برای جلوگیری از معامله نمیداند. تروی هی، مدیرکل روابط عمومی این شرکت، گفته است امامجی اطمینان دارد «اداره کل رقابت کمیسیون اروپا ملاحظات ژئوپلیتیک را کنار خواهد گذاشت و بر اساس دادهها قضاوت خواهد کرد». به گفته او، مطالعات مستقلی که به سفارش اداره کل رقابت کمیسیون اروپا انجام شده است، نشان میدهد امامجی نه امکان انحصار بازار را دارد و نه انگیزهای برای چنین اقدامی. شرکت انگلو امریکن نیز موضع مشابهی دارد و اعلام کرده است مشتریان اروپایی پیشتر نشان دادهاند که میتوانند میان تامینکنندگان مختلف جابهجا شوند. از نگاه این شرکت، انتقال مالکیت داراییهای برزیلی لزوما به معنای ایجاد اختلال در عرضه اروپا نیست.
تردید درباره امکان جایگزینی
منتقدان اما تصویر متفاوتی از بازار ارائه میکنند. کریستوف مولن، تحلیلگر ارشد نیکل در موسسه Benchmark Mineral Intelligence، معامله را برای اروپا و تولیدکنندگان فولاد ضدزنگ این قاره «بسیار سیاسی» توصیف کرده است؛ بهویژه در شرایطی که این صنعت برای تامین خوراک کورههای خود به واردات فرونیکل متکی است. انجمن صنعت فولاد اروپا، یوروفر، نیز خواستار آن شده است که تصمیم کمیسیون اروپا توانایی این قاره برای تامین مواد اولیه و ادامه تولید فولاد ضدزنگ را تضمین کند و مانع شکلگیری سلطه یک کشور بر بازار جهانی شود.
منتقدان علاوه بر ملاحظات ژئوپلیتیک، بر دشواری جایگزینی منابع فرونیکل نیز تاکید دارند. تفاوت در عیار نیکل، کیفیت، قابلیت اطمینان عرضه و شدت انتشار کربن باعث میشود همه منابع فرونیکل برای تولیدکنندگان فولاد اروپایی یکسان نباشند. داراییهای برزیلی انگلو امریکن نیز بهدلیل اتکای بالای این کشور به برقآبی، از شدت کربن پایینی برخوردارند.
رابرت ییلدیریم، سرمایهگذار ترک و بنیانگذار هلدینگ کوراکس، یکی دیگر از مخالفان معامله است. این کنسرسیوم خود از تامینکنندگان رقیب فرونیکل محسوب میشود و پیشتر نیز برای خرید داراییهای برزیلی آنگلو امریکن رقابت کرده بود. ییلدیریم به فایننشالتایمز گفته است تولیدکنندگان فولاد اروپا در صورت تغییر مسیر عرضه، برای جایگزینی تولیدات برزیلی انگلو امریکن با مشکل مواجه خواهند شد. او معتقد است نفوذ چین در زنجیره تامین مواد معدنی بهتدریج در حال گسترش است و میتواند در آینده رقبا را از بازار خارج کند. ییلدیریم همچنین اعلام کرده همچنان برای خرید این داراییها علاقهمند است و تاکید کرده هدف شرکتش، تولید مواد اولیه باکیفیت بدون وابستگی به چین است.
بازار جهانی فرونیکل
بر اساس دادههای فستمارکتز، برزیل و اندونزی از تولیدکنندگان اصلی فرونیکل در جهان هستند. چین در مقابل، خود تولیدکننده عمده فرونیکل نیست و بیشتر در تولید و مصرف «پیگآیرن نیکل» فعالیت دارد؛ مادهای که در تولید فولاد ضدزنگ کاربرد دارد. شرکتهای اروپایی نیز تا حد زیادی از مواد بازیافتی استفاده میکنند. از این منظر، اهمیت معامله صرفا به مالکیت یک مجموعه معدنی در برزیل محدود نمیشود. موضوع اصلی، کنترل زنجیره تامین مادهای است که در تولید فولاد ضدزنگ اروپا نقش دارد؛ آن هم در شرایطی که رقابت بر سر منابع معدنی میان چین و غرب در حال تشدید است.
آزمون سیاست صنعتی اروپا
مخالفان معامله معتقدند پرونده امامجی و انگلو امریکن را باید در چارچوب رقابت گستردهتر بر سر منابع معدنی و تشدید تنشهای تجاری میان آمریکا و چین دید. برای بروکسل نیز این پرونده فراتر از یک معامله شرکتی است: مساله این است که اتحادیه اروپا تا چه اندازه حاضر است برای کاهش وابستگی به چین، ملاحظات ژئوپلیتیک را در تصمیمهای رقابتی و صنعتی خود وارد کند. با نزدیکشدن به موعد صدور هشدار کمیسیون اروپا، تصمیم درباره این معامله میتواند نشانهای از مسیر آینده سیاست صنعتی بروکسل باشد؛ اینکه اروپا در برابر گسترش مالکیت چین بر منابع معدنی، صرفا به تنوعبخشی به تامینکنندگان اکتفا میکند یا حاضر است برای حفظ کنترل بر زنجیرههای راهبردی، مداخله بیشتری در بازار داشته باشد.
