هرمزگان در مسیر کشاورزی مدرن

دنیای‌ اقتصاد - بندرعباس / محمدخداکریمی: ‌در شرایطی که بحران کم‌آبی و خشکسالی، بسیاری از استان‌های ایران را با چالشی جدی در بخش کشاورزی روبه‌رو ساخته، هرمزگان با اجرای گسترده سامانه‌های نوین آبیاری تحت فشار، توانسته است گامی فراتر از میانگین کشوری بردارد. طرح توسعه سامانه‌های آبیاری تحت فشار در هرمزگان از سال۱۳۷۰ کلید خورد؛ زمانی که نگرانی‌ها درباره کاهش منابع آب، خشکسالی‌های پی‌درپی و هدررفت بالای آب در آبیاری‌های سنتی رو به افزایش بود. در طول بیش از سه‌دهه، این طرح با هدف‌ کاهش هدررفت آب در مزرعه، افزایش راندمان آبیاری و تولید، مقابله با خشکسالی و کم‌آبی، ارتقای بهره‌وری آبی و رساندن آب به ریشه گیاه در نقاط مختلف استان دنبال شده است. در اقلیم خشک هرمزگان که هر قطره آب ارزش راهبردی دارد، توسعه این سامانه‌ها از یک انتخاب فنی به یک ضرورت حیاتی تبدیل شده است. اکنون نزدیک به ۷۰درصد از زمین‌های کشاورزی این استان به فناوری‌های روز آبیاری مجهز شده‌اند؛ رقمی که نشان‌دهنده عزم جدی برای گذار از کشاورزی سنتی به الگوی پایدار و بهره‌ور است.

عبدالعلی مرادی، مدیر آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی استان هرمزگان، می‌گوید: سال گذشته، طرح آبیاری تحت فشار در ۸۹۵هکتار از اراضی استان اجرا شد و به بهره‌برداری رسید. با احتساب این سطح، مجموع اراضی مجهز به این سیستم به ۱۱۳هزار و ۷۰۰هکتار افزایش یافته که معادل ۷۰درصد از کل اراضی کشاورزی هرمزگان است. مرادی با اشاره به اجرای گسترده این طرح در سال‌های گذشته تاکید می‌کند: هم‌اکنون عملیات اجرایی در ۱۴۱هکتار دیگر از مزارع استان در جریان است که پس از اتمام، بر وسعت اراضی بهره‌مند از این فناوری افزوده خواهد شد. وی اهداف کلیدی اجرای این طرح را بهینه‌سازی مصرف آب، مقابله با خشکسالی، افزایش بهره‌وری تولید، کاهش هزینه‌های تولید و توسعه پایدار کشاورزی عنوان می‌کند. مرادی در پایان، اجرای گسترده سامانه‌های نوین آبیاری در هرمزگان را گامی اساسی در راستای سازگاری با کم‌آبی و گذر از کشاورزی سنتی به کشاورزی مدرن و پایدار ارزیابی کرد.

هرمزگان؛ الگوی کشاورزی مدرن

برآورد متخصصان نشان می‌دهد راندمان آبیاری در سیستم قطره‌‌ای تا ۹۵ درصد، راندمان آبیاری در سیستم بارانی حدود ۷۵ تا ۸۰ درصد است؛ این در حالی است که در بسیاری از روش‌های سنتی، راندمان آبیاری گاه به کمتر از ۴۰ درصد می‌رسد؛ مقایسه‌ای که اهمیت توسعه آبیاری تحت فشار در هرمزگان را چندبرابر می‌کند. براساس آمارهای رسمی، سطح زیرکشت محصولات زراعی، باغی و سبزی و صیفی خارج از فصل در هرمزگان، اکنون بیش از ۱۶۱هزار هکتار است، از این سطح، سالانه حدود سه‌میلیون و ۹۵۰ هزار تُن محصول برداشت و روانه بازارهای داخلی می‌شود. تجهیز ۷۰ درصد اراضی کشاورزی استان به آبیاری تحت فشار، هرمزگان را به یکی از استان‌های پیشرو در مدیریت آب کشاورزی تبدیل کرده است؛ مسیری که ادامه آن، با گسترش پوشش سامانه‌های نوین و حمایت هدفمند از تولیدکنندگان، می‌تواند هرمزگان را به الگوی کشاورزی مدرن و پایدار در اقلیم خشک ایران بدل سازد؛ الگویی که در آن، هر قطره آب، به جای هدررفت، به محصول، درآمد و توسعه تبدیل می‌شود.