آینده اشتغال در گرو معنادار شدن کار
نویسنده: Jill Shedek مترجم: مریم رضایی
در دهههای ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰، زندگی شرکتی برابر بود با رقابت بیوقفه برای پیشرفت و موفقیت. رفتوآمدهای طولانی و ساعتهای کاری حتی طولانیتر، بهایی پذیرفتهشده برای موفقیت به شمار میرفتند. برای بسیاری از افراد شاغل، روزمرگی طاقتفرسای کار، بخشی اجتنابناپذیر از تلاش برای پیشرفت و تامین زندگی خانواده بود. در آن دوران، کمتر کسی انتظار داشت که کار منبعی برای یافتن هدف یا رضایت شخصی باشد. معنا و رضایت را باید بیرون از محیط کار جستوجو میکردید، البته اگر بعد از ساعتهای طولانی کار، هنوز وقت و فرصتی باقی میماند.
تغییر انتظارات درباره کار معنادار
حالا که حدود ۵۰ سال از آن دوران گذشته، این انتظارات بهطور چشمگیری تغییر کرده است. امروزه موفقیت دیگر فقط با میزان حقوق و ارتقای شغلی سنجیده نمیشود. کارکنان امروز به دنبال کاری هستند که آنها را به هدفی فراتر از منافع و خواستههای فردیشان پیوند دهد.
همه نشانهها حاکی از آن است که این انتظار در آینده نیز ادامه خواهد یافت. نسل آلفا که نخستین اعضای آن تنها چند سال دیگر وارد بازار کار میشوند، در خانوادههایی رشد کردهاند که برای سلامت روان، رفاه و اثرگذاری اجتماعی اهمیت زیادی قائلند.
پژوهشگران همچنین پیشبینی میکنند این نسل زمان بیشتری را صرف تحصیل کند و دیرتر وارد دوران کسب درآمد شود؛ موضوعی که ممکن است انتظارات آنها از مسیر شغلیشان را افزایش دهد.
برای نسل آینده کارکنان متخصص، صرف داشتن یک شغل ممکن است کافی نباشد. از سوی دیگر، با حضور همکاران هوشمند و خودمختاری که میتوانند بخش بیشتری از کارهای روزمره و تکراری را بر عهده بگیرند، متخصصان نسل آلفا شاید بیش از نسلهای پیشین فرصت داشته باشند که شغل خود را به رسالتی معنادار تبدیل کنند.
البته باید توجه داشت که اهمیت یافتن کار معنادار فقط از سوی کارکنان مطرح نیست و کارفرمایان نیز بهتدریج به ارزش آن پی میبرند. مزایای ملموس برخورداری کارکنان از احساس هدفمندی در کار، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. موسسه «گالوپ» دریافته کارکنانی که در محیط کار احساس هدفمندی قویتری دارند، ۵.۶ برابر بیشتر از افرادی که چنین احساسی ندارند، به کار خود متعهد هستند و احتمال بسیار کمتری دارد که به دنبال موقعیت شغلی
دیگری بگردند.
الگویی از شهرهای کوچک برای کار معنادار
نکته جالب این است که یکی از بهترین الگوها برای آینده دنیای کار، اصلا پدیده تازهای نیست. در بسیاری از جنبهها، الگوی محیط کاری هدفمند، چندین دهه است که در شهرهای کوچک وجود دارد.
در این مناطق، پیوند میان کسب و کارها و جامعهای که به آن خدمت میکنند، کاملا آشکار است. در شهرهای کوچک، کارکنان صرفا وظایف روزمره خود را انجام نمیدهند و نتیجه کارشان را به فضایی نامعلوم نمیفرستند، بلکه با افراد و کسب و کارهایی در ارتباط هستند که در سوی دیگر میز کارشان قرار دارند. آنها میتوانند تاثیر مستقیم فعالیتهای خود را بر موفقیت اطرافیانشان ببینند؛ چه به یک مزرعه خانوادگی برای توسعه کسب و کارش کمک کنند، و چه زمینه راهاندازی یک شرکت را برای کارآفرینی محلی فراهم کنند یا به کارفرمایی باسابقه در ایجاد فرصتهای شغلی بیشتر یاری برسانند.
برای منبعی که چنین احساس هدفمندی را ممکن میکند، اصطلاحی وجود دارد: «سرمایه اجتماعی.»
سرمایه اجتماعی به فرصتهایی گفته میشود که افراد صرفا به واسطه ارتباطات و پیوندهای خود با دیگران به دست میآورند. شهرهای کوچک اغلب از این سرمایه به میزان زیادی برخوردارند.
فرصتی که در این زمینه پیش روی کارفرمایان قرار دارد، ایجاد احساس پیوند و ارتباط بیشتر در سازمان است. هرچه افراد فرصت بیشتری برای همراهی و همکاری بر سر اهداف مشترک داشته باشند، بهتر میتوانند تاثیر و اهمیت کار خود را درک کنند.
تقویت سرمایه اجتماعی در محیط کار
هیچ بخشی به اندازه منابع انسانی موقعیت مناسبی برای ایجاد و تقویت سرمایه اجتماعی ندارد. هر مرحله از فرآیند ورود و آشنایی کارکنان جدید، هر تصمیم درباره مزایا و هر سیاست محیط کار، فرصتی برای پیوند دادن کارکنان با اهداف سازمان، همکارانشان و افرادی است که به آنها خدمت میکنند.
هدف واحد منابع انسانی باید ایجاد سه باور در میان کارکنان باشد:
میدانم چرا اینجا هستم.
اعضای تیم پشتیبان من هستند.
کارفرمایم برای مشارکت و نقش من ارزش قائل است.
این باورها معمولا بهطور طبیعی شکل نمیگیرند، بلکه به تلاشهای هدفمند نیاز دارند تا کارکنان با ماموریت سازمان ارتباط برقرار کنند، اعتماد میان تیمها تقویت شود و افراد احساس کنند مشارکتشان ارزشمند است.
در ادامه، سه راهکار برای کمک به کارکنان ارائه میشود تا احساس کنند بخشی از مجموعهای بزرگتر از خودشان هستند.
۱- پیوند دادن هر نقش شغلی با ماموریت سازمان
احساس هدفمندی میتواند از نخستین روز کاری یک کارمند شکل بگیرد. به همین دلیل، فرآیند ورود و آشنایی کارکنان جدید، بخش مهمی از تقویت سرمایه اجتماعی است. به جای اینکه صرفا مسوولیتها را توضیح دهید و سیاستهای سازمان را مرور کنید، به نیروهای تازهوارد نشان دهید که نقش آنها چگونه به تحقق اهداف، چشمانداز و ارزشهای سازمان کمک میکند.
برای ایجاد این پیوند از همان روز نخست، میتوانید کارکنان جدید را با مشتریان راضی آشنا کنید، برای آنها از میان واحدهای مختلف سازمان، راهنما یا همراهی در نظر بگیرید یا از یکی از مدیران ارشد بخواهید هنگام صرف قهوه صبحگاهی، داستانهایی از سازمان تعریف کند. هر یک از این تعاملات باید به این پرسش پاسخ دهد که چرا این شرکت وجود دارد و چه هدفی را دنبال میکند.
۲- ایجاد اعتماد میان تیمها
واحد منابع انسانی میتواند با فراهم کردن فرصتهای واقعی برای حل مسائل به صورت گروهی، اعتماد میان تیمها را تقویت کند. پروژههای مشترک میان واحدهای مختلف، راهی موثر برای ایجاد احترام متقابل هستند و در عین حال، اعتماد کارکنان به تواناییهای خود را بهعنوان اعضای موثر سازمان افزایش میدهند.
کمک به کارکنان برای ایجاد ارتباط با همکارانی خارج از تیم مستقیم خود، نقطه شروع مناسبی است. اما این ارتباطات اولیه باید فرصت رشد و تداوم پیدا کنند. همراهی موقت با همکاران در انجام وظایف شغلی، راهنمایی و مربیگری همتایان و نشستهای کاری غیررسمی، از جمله روشهای مناسبی هستند که به تیمها کمک میکنند در بلندمدت دوباره به یکدیگر نزدیک شوند و اعتماد متقابل را تقویت کنند.
قدردانی و تقدیر از همکاران نیز نقش موثری در ایجاد پیوند میان آنها دارد. در شرکت ما، کارکنان یکدیگر را برای دریافت جوایز سالانهای نامزد میکنند که هر یک به یکی از ارزشهای اصلی بانک اختصاص دارد.
۳- به کارکنان نشان دهید که دیده میشوند
سرمایه اجتماعی فقط روابط میان کارکنان را تقویت نمیکند، بلکه اعتماد آنها به سازمان را نیز افزایش میدهد.
وقتی اعضای تیم میبینند سازمان همان میزان تعهدی را که از آنها انتظار دارد، در عمل نشان میدهد، احتمال بیشتری دارد که به کارفرمای خود اعتماد کنند. پرداخت منصفانه و ارائه مزایای مناسب تنها بخشی از این موضوع است. فراهم کردن محیط کاری راحت و دلپذیر، ارائه منابع و امکانات مرتبط با سلامت و رفاه کارکنان و نهادینه کردن فرهنگ قدردانی نیز پیام مهمی را منتقل میکند: «ما شما را میبینیم و برایتان ارزش قائلیم.»
حضور موثر کارکنان در محیط کار
وقتی کارکنان بدانند چرا کارشان اهمیت دارد، بتوانند به اطرافیان خود اعتماد و احساس کنند کارفرما برای مشارکت و نقش آنها ارزش قائل است، کار دیگر صرفا یک شغل نخواهد بود، بلکه به بخشی از هویت آنها تبدیل میشود.
در چنین شرایطی، کارکنان دیگر فقط برای انجام وظایف شغلی خود در محل کار حاضر نمیشوند، بلکه برای حمایت از یکدیگر و خدمت به افرادی که به آنها کمک میکنند، حضور مییابند. این رویکرد زمینه را برای شکلگیری ایدههایی بزرگتر و اثرگذارتر، تعهد بیشتر به دستیابی به نتایج مثبت و ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد و کار تیمی واقعی فراهم میکند.
منبع: Forbes


