در سفر هیات ایرانی به ازبکستان، زمینههای توسعه کشاورزی بررسی شد
ظرفیت عملیاتی همکاری تهران و تاشکند
غلامرضا نوری، وزیر جهاد کشاورزی، در آیین امضای توافقنامههای همکاری کشاورزی میان ایران و ازبکستان گفت: «حضور فعال و علاقهمندانه بازرگانان و فعالان اقتصادی ایران و ازبکستان در این نشست نشاندهنده ظرفیت بالای دو کشور برای توسعه روابط اقتصادی است و اطمینان داریم اتفاقات جدیدی در این حوزه رقم خواهد خورد.» به گفته نوری، تامین جوجه یکروزه، گوشت مرغ و میوه مورد نیاز ازبکستان از جمله حوزههایی است که فعالان اقتصادی ایران میتوانند در آنها فعالیت خود را آغاز کنند.
او همچنین از ظرفیت شرکتهای ایرانی در حوزه ماشینآلات و فناوریهای کشاورزی خبر داد و گفت: «شرکتهای ایرانی، از جمله تراکتورسازی، آمادگی دارند در زمینه فروش محصولات، انتقال فناوری و حتی تولید مشترک با طرف ازبکستانی همکاری کنند.» دارو و واکسنهای دامی نیز یکی دیگر از زمینههای همکاری عنوان شد. نوری در این باره گفت: «بخش خصوصی ایران در کنار موسسه تحقیقات واکسن و سرمسازی رازی آمادگی دارد همکاریهای مشترکی را با طرف ازبکستانی در این زمینه آغاز کند.» اصلاح نژاد دام، تلقیح مصنوعی و انتقال جنین، سیستمهای نوین آبیاری و شیلات نیز از دیگر حوزههایی است که به گفته وزیر جهاد کشاورزی، شرکتهای ایرانی برای ورود به بازار ازبکستان در آنها آمادگی دارند. با این حال، عملیاتی شدن این ظرفیتها به رفع موانع مبادلات تجاری وابسته است.
نوری با اشاره به چالشهای موجود تاکید کرد: «موضوع انتقال پول، لجستیک و حملونقل و مسائل تعرفهای از جمله زیرساختهایی است که باید برای توسعه روابط تجاری ایران و ازبکستان مورد توجه قرار گیرد.» او همچنین بر استفاده از ظرفیت اتحادیه اقتصادی اوراسیا تاکید کرد و گفت: «باید از ظرفیتهای موجود در اوراسیا استفاده کرده و تسهیلات بیشتری برای بازرگانان دو کشور فراهم کنیم تا زمینه توسعه تجارت و افزایش مبادلات اقتصادی فراهم شود.» در مجموع، اظهارات وزیر جهاد کشاورزی نشان میدهد بخش خصوصی دو کشور بخشی از ظرفیتهای همکاری را آماده اجرا میداند؛ اما انتقال پول، حملونقل، لجستیک و تعرفهها همچنان از موانع اصلی تبدیل توافقهای تجاری به قرارداد و فعالیت عملیاتی است.
مسیر ۲ میلیارد دلاری تجارت
در ادامه این سفر بخش خصوصی ایران و ازبکستان در تازهترین رایزنیهای خود بر عبور همکاریهای تجاری از مرحله تفاهم و حرکت به سمت اجرای پروژههای مشترک تاکید کردند. در این نشستها، تسهیل نقلوانتقالات مالی، توسعه مسیرهای حملونقل، افزایش اقلام مشمول تجارت ترجیحی و ایجاد بانکهای اطلاعاتی مشترک بهعنوان مهمترین پیششرطهای توسعه مبادلات مطرح شد.
حسین پیرموذن، نایبرئیس اتاق ایران، در دیدار با رئیس مجمع اقتصادی ازبکستان با اشاره به حضور ۱۲۰ فعال اقتصادی ایرانی، هفت رئیس اتاق استانی و تعدادی از روسای کمیسیونهای تخصصی گفت: این سطح از مشارکت، نشاندهنده عزم بخش خصوصی ایران برای توسعه همکاری با طرف ازبکستانی است. به گفته او، مناسبات دو کشور طی یک سال اخیر ۳۸ درصد رشد کرده و هدفگذاری قبلی برای رساندن حجم مبادلات به ۲میلیارد دلار باید دنبال شود. پیرموذن حل مساله انتقال پول را یکی از نخستین الزامات توسعه تجارت دانست و پیشنهاد کرد دو کشور برای کاهش مشکلات مبادلات مالی به سمت استفاده از ارزهای ملی حرکت کنند. او همچنین خواستار افزایش تعداد کالاهای مشمول تجارت ترجیحی شد و گفت: «باید کالاهایی که در موافقتنامه تجارت ترجیحی بین دو کشور بدون تعرفه امکان تبادل آنها وجود دارد را از ۲۰ مورد به ۸۰ کالا ارتقا دهیم.»
در همین چارچوب، مختار عمراف، رئیس مجمع اقتصادی ازبکستان، از امکان فعالیت شرکتهای ایرانی در مناطق آزاد این کشور خبر داد. به گفته او، زیرساختهای حمایتی برای حضور شرکتهای ایرانی در بازار ازبکستان تعریف شده است. همچنین منطقهای در تاشکند بهصورت بندر خشک ایجاد شده که امکان سرمایهگذاری، تولید، صادرات و ارائه خدمات گمرکی و تجاری را فراهم میکند. مجمع اقتصادی ازبکستان همچنین از ایجاد پلتفرمی برای معرفی ظرفیتهای اقتصادی و تبادل اطلاعات میان شرکتها خبر داده است. بر اساس اعلام طرف ازبکستانی، استفاده از این پلتفرم برای ۱۰۰ شرکت نخست ایرانی بهصورت رایگان خواهد بود. ایجاد دسترسی مستقیم به اطلاعات شرکتها و ظرفیتهای اقتصادی میتواند بخشی از مشکل شناخت ناکافی فعالان اقتصادی دو کشور از بازارهای یکدیگر را کاهش دهد.
ضرورت تسهیل مسیر همکاری
در دیدار دیگری میان هیات تجاری اتاق ایران و معاون رئیس اتاق بازرگانی و صنایع ازبکستان نیز بر اجرایی شدن تفاهمنامههای دو اتاق تاکید شد. علیشیر شیخاف، معاون رئیس اتاق ازبکستان، گفت این کشور از حضور شرکتهای ایرانی استقبال میکند و تجربه شرکتهای ایرانی در کشاورزی و صنایع غذایی مورد توجه طرف ازبکستانی است. او همچنین بر ضرورت شناسایی مناسبترین مناطق برای استقرار شرکتها بر اساس مقصد صادراتی و دسترسیهای حملونقلی تاکید کرد. پیرموذن در این نشست نیز بر نقش اتاق مشترک ایران و ازبکستان تاکید کرد و گفت: «اگر بر اساس تفاهم بین دو اتاق بتوانیم شرکتهایی در ازبکستان ثبت کنیم و زمینه همکاریها را مهیا سازیم، سطح تبادلات بین دو کشور، افزایش چشمگیری پیدا میکند.»
در همایش همکاریهای کشاورزی دو کشور نیز بر همین مسیر تاکید شد. پیرموذن با اشاره به حضور بیش از ۱۰۰ شرکت و ۱۰۵ واحد فعال در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی، تسهیل قوانین تجاری، صدور مجوزها، نقلوانتقالات مالی، حملونقل و افزایش اقلام تجارت ترجیحی را از اولویتهای همکاری دانست. او تاکید کرد پس از ایجاد زیرساخت از سوی دولتها، بخش خصوصی باید از فرصت موجود برای تعریف پروژههای مشترک استفاده کند. با این حال، تبدیل این ظرفیتها به تجارت پایدار به حل موانع مبادلات وابسته است. انتقال پول، هزینه و مسیر حملونقل، تعرفهها و دسترسی به اطلاعات بازار همچنان عواملی هستند که میتوانند سرعت اجرای توافقها را تعیین کنند.
