افزایش سهم زنان در مشاغل فنی
دنیای اقتصاد: بازار کار مشاغل فنی و مهارتی که سال‌ها تحت سلطه مردان بوده، به‌تدریج شاهد افزایش حضور زنان است. به گزارش وال‌استریت ژورنال، دستمزدهای بالا، تقاضای فزاینده برای نیروی کار متخصص و تغییر ماهیت این مشاغل، زنان بیشتری را به سمت حرفه‌هایی مانند جوشکاری، برق‌کاری، تعمیر خودرو و ساخت‌وساز سوق داده است. همزمان، شرکت‌ها برای جذب و حفظ نیروی کار زن، به اصلاح شرایط کاری، ارائه مزایای جدید و مقابله با تبعیض‌های جنسیتی روی آورده‌اند. با وجود این تحولات، موانعی مانند فرهنگ مردسالارانه محیط‌های کاری، آزارهای جنسیتی و نبود امکانات متناسب با نیازهای زنان همچنان پابرجاست.
آمارهای دولتی آمریکا نشان می‌دهد زنان همچنان سهم کوچکی از نیروی کار مشاغل فنی و مهارتی را تشکیل می‌دهند. سال گذشته حدود ۴.۴درصد از شاغلان حوزه‌هایی مانند ساخت‌وساز، نصب و تعمیر تجهیزات، لوله‌کشی، نجاری و تعمیر خودرو زن بودند. با این حال، این سهم در یک دهه گذشته حدود ۲.۹درصد بوده است. یکی از عوامل موثر در این تغییر، تحول فناوری در مشاغل فنی است. به گفته کیتی یوریک، مدیر خدمات شغلی موسسه فنی یونیورسال، بسیاری از این حرفه‌ها دیگر صرفا به توان جسمانی وابسته نیستند و مهارت‌های تحلیلی، دانش فنی و توجه به جزئیات در آنها اهمیت بیشتری پیدا کرده است. برای مثال، تعمیرکاران خودرو اکنون از رایانه برای تشخیص مشکلات فنی استفاده می‌کنند و حرفه‌هایی مانند جوشکاری و برق‌کاری نیز به دقت و تمرکز بالایی نیاز دارند. این تغییرات باعث شده است مشاغل فنی برای زنان جذاب‌تر شوند. برخی کارفرمایان نیز معتقدند زنان به دلیل دقت و بلوغ حرفه‌ای می‌توانند نیروی کار مناسبی برای این حوزه‌ها باشند. آمارهای موسسه فنی یونیورسال این روند را تایید می‌کند. سهم زنان از کل دانشجویان این موسسه که در ۱۷پردیس آموزشی در آمریکا فعالیت می‌کند، طی پنج سال چهار برابر شده و به ۸درصد رسیده است. در رشته‌هایی مانند تعمیر بدنه خودرو و رنگ‌آمیزی مجدد آن، این سهم حتی به ۱۹درصد می‌رسد.
کمبود نیروی کار و سیاست‌های جدید شرکت‌ها
افزایش تقاضا برای نیروی کار متخصص نیز یکی از عوامل اصلی گسترش فرصت‌های شغلی زنان است. شرکت‌های ساختمانی برای پاسخگویی به رشد فعالیت‌های خود به نیروی انسانی بیشتری نیاز دارند و به همین دلیل، جذب زنان را به بخشی از راهبردهای استخدامی خود تبدیل کرده‌اند. شرکت ساختمانی مورتنسون نمونه‌ای از این تغییر رویکرد است. مایا اریکسن، معاون اجرایی این شرکت، می‌گوید بیش از ۱۰درصد نیروی کار ماهر مورتنسون را زنان تشکیل می‌دهند؛ درحالی‌که این سهم یک دهه پیش حدود ۷درصد بود. این شرکت از سال ۲۰۲۴ برای مادرانی که صاحب فرزند می‌شوند، ۱۲هفته مرخصی با حقوق در نظر گرفته است. اریکسن معتقد است مشاغل مهارتی از جمله حرفه‌هایی هستند که در برابر جایگزینی با هوش مصنوعی مقاومت بیشتری دارند و در آینده نیز به نیروی انسانی نیاز خواهند داشت. از این منظر، جذب زنان علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی برابر، راهی برای تامین نیروی انسانی مورد نیاز صنایع محسوب می‌شود.
شرکت ترنر کانستراکشن نیز با افزایش فعالیت‌های خود به دنبال جذب نیروی کار بیشتر است. درآمد این شرکت در سال گذشته به ۲۹میلیارد دلار رسید و پیش‌بینی می‌شود امسال به حدود ۳۵میلیارد دلار افزایش یابد. توسعه پروژه‌های مرتبط با مراکز داده از عوامل رشد فعالیت‌های شرکت است. رئیس این مجموعه، ابرار شریف، تاکید می‌کند که صنعت ساختمان برای پاسخگویی به تقاضای فزاینده باید افراد بیشتری را جذب کند و شرایط کاری مناسب‌تری فراهم آورد.
انعطاف‌پذیری و امکانات رفاهی
یکی از مهم‌ترین موانع اشتغال زنان در مشاغل فنی، دشواری ایجاد تعادل میان مسوولیت‌های شغلی و خانوادگی است. به همین دلیل، برخی شرکت‌ها به سمت انعطاف‌پذیرتر کردن ساعات و شیوه انجام کار حرکت کرده‌اند. کیم گاردنر، مهندس پروژه ۳۹ساله در کارولینای شمالی، نمونه‌ای از این تغییرات است. او که مادر سه فرزند، از جمله نوزادی پنج‌ماهه است، صبح‌ها در محل پروژه حضور دارد و بعدازظهرها از راه دور کار می‌کند. گاردنر معتقد است این انعطاف‌پذیری به او امکان می‌دهد بدون کنار گذاشتن مسوولیت‌های خانوادگی، فعالیت حرفه‌ای خود را ادامه دهد. شرکت‌ها همچنین در حال بهبود امکانات رفاهی کارگاه‌ها هستند. سرویس‌های بهداشتی مجهز به آب جاری، سیستم گرمایش و سرمایش و استراحتگاه‌های تمیزتر از جمله اقداماتی هستند که برای بهبود تجربه کاری کارکنان در نظر گرفته شده‌اند.
این امکانات به‌ویژه برای جذب و حفظ نیروی کار زن اهمیت دارند. مساله دیگر، تناسب تجهیزات ایمنی با نیازهای جسمانی زنان است. شرکت ساختمانی اسکانسکا برای رفع این مشکل، تامین دستکش، کلاه ایمنی و کفش کار در اندازه مناسب زنان را در دستور کار قرار داده است. دیلا ری، جوشکار سابق و معلم کنونی این حرفه، می‌گوید در ابتدای فعالیت خود مجبور بوده دستکش‌های بزرگ را با استفاده از حرارت کوچک کند. این تجربه نشان می‌دهد بسیاری از تجهیزات محیط‌های کاری از ابتدا بر اساس نیازهای مردان طراحی شده‌اند.
با وجود بهبود شرایط استخدامی، فرهنگ مردانه حاکم بر بسیاری از کارگاه‌ها همچنان مانعی جدی برای حضور زنان است. برخی شرکت‌ها برای مقابله با این مساله، سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری در برابر آزارهای کلامی و رفتارهای تبعیض‌آمیز اتخاذ کرده‌اند. در شرکت ترنر، مدیران ارشد موظف‌اند حداکثر چهار ساعت پس از گزارش یک حادثه، درباره آن جلسه برگزار کنند. در یکی از موارد اخیر در تگزاس، پس از آنکه یک پیمانکار نتوانست فرد مسوول نوشتن مطالب توهین‌آمیز درباره کارکنان زن را شناسایی کند، تمام اعضای گروه اجرایی حدودا ۱۲نفره او از پروژه کنار گذاشته شدند. با این حال، ایجاد محیط کاری برابر صرفا با مقابله با رفتارهای توهین‌آمیز امکان‌پذیر نیست. ربکا هیوستس، سرپرست ۴۲ساله کاشی‌کاری در داکوتای جنوبی، می‌گوید حتی پس از ۲۰سال فعالیت در این حرفه، همچنان با مردانی مواجه می‌شود که رفتار تحقیرآمیز دارند یا به دستورهای کاری او توجه نمی‌کنند. به اعتقاد او، رفتارهای ظاهرا کوچک و روزمره نیز می‌توانند محیط کار را برای زنان ناخوشایند کنند. در سطح سیاستگذاری عمومی نیز برخی ایالت‌های آمریکا اقداماتی برای بهبود شرایط زنان در صنعت ساختمان انجام داده‌اند. ایالت‌های واشنگتن و ایلینوی قوانینی تصویب کرده‌اند که کارفرمایان را به ایجاد اتاق‌های مخصوص شیردهی، تامین یخچال برای نگهداری شیر مادر، تنظیم زمان استراحت انعطاف‌پذیر و فراهم کردن دسترسی به آب برای نظافت ملزم می‌کند.
