آیا ۱۲ میلیارد دلار از داراییهای ایران آزاد میشود؟
پیام سفر رئیسکل به قطر
خبرگزاری تسنیم به تازگی به نقل از یک منبع آگاه گفت که بدون آزادسازی بخش مشخصی از داراییهای مسدود شده خود در همان گام اول و یک سازوکار روشن برای آزادسازی تضمینشده مداوم همه داراییهای مسدود شده، هیچ توافقی حاصل نخواهد شد. این منبع اشاره کرده است که این موضوع به میانجی پاکستانی و تعدادی از کشورهای منطقه که در تلاشهای میانجیگری مشارکت دارند، منتقل شده است. او همچنین اشاره کرده است که اختلافنظر بر سر این موضوع یکی از عواملی است که تاکنون مانع نهایی شدن توافق شده است.
این وضعیت در حالی است که برخی منابع آمریکایی پیشتر آزادسازی داراییهای ایران را در توافق اولیه تایید نکردهاند. نیویورک تایمز اشاره کرده است که در این مرحله، آمریکا پیشنهاد آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران را مطرح نکرده است، اما یک مقام آمریکایی که با خبرنگاران صحبت کرد گفت که تنها در صورتی که ایران از اورانیوم با غنای بالای خود صرفنظر کند، حاضرند روند آزادسازی داراییها را آغاز کنند. او گفت: «نه غبار هستهای خواهد بود و نه دلاری»؛ «غبار هستهای»، لفظی است که ترامپ برای اورانیومهای ۶۰ درصدی موجود در ایران به کار برده است. ایران هنوز بهطور رسمی به اظهارات ترامپ پاسخ نداده است.
اما سه مقام ارشد ایرانی که به دلیل نداشتن مجوز برای صحبت علنی نخواستند نامشان فاش شود اشاره کردهاند که این تفاهمنامه شامل بازگشایی تنگه هرمز بدون دریافت عوارض، لغو محاصره دریایی آمریکا علیه ایران و آزادسازی ۲۵میلیارد دلار از داراییهای بلوکهشده ایران خواهد بود. مشخص نیست که آیا پیشنهادی که مقامهای ایرانی توصیف کردند همان پیشنهادی است که ترامپ در پیامهای روز یکشنبه خود به آن اشاره کرده یا همان موضوعی است که مقام آمریکایی روز یکشنبه با خبرنگاران در میان گذاشته بود. قطر که به تازگی نقش فعالتری را به عنوان واسطه در مذاکرات طرفهای درگیر ایفا کرده است بخشی از داراییهای بلوکه شده ایران را در اختیار دارد. این وجوه شامل حدود ۶میلیارد دلار است که در سال ۲۰۲۳ از کرهجنوبی به حسابهای قطری منتقل شده است.
در دوران دولت سیزدهم مذاکرات مختلفی برای آزادسازی این منابع و برقراری توافق هستهای مابین ایران و غرب صورت گرفت و زمزمههایی از آزادسازی آنها شنیده شد اما در نهایت توافقی شکل نگرفت و این منابع در قطر باقی ماندند. عبدالناصر همتی همراه با تعدادی از کارشناسان اقتصادی در جریان دور قبلی مذاکرات در پاکستان حضور داشت. هیات مذاکرهکننده ایران در دور قبلی به ریاست محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، اعلام کردند که توافق نهایی انجام نشده است اما در جریان مذاکرات پیشرفتهای فراوانی اتفاق افتاده است. باید دید اکنون و با حضور رئیس بانک مرکزی و هیات مذاکرهکننده ایران در دوحه، توافق اولیه تا چه مرحلهای پیش خواهد رفت و آزادسازی داراییهای بلوکه شده تا چه میزان مورد پذیرش طرفها قرار خواهد گرفت.
