نگرانی عمیق متحدان عرب خلیج فارس از تبعات تنش با ایران/ پایگاه‌های آمریکا سپرند یا هدف؟
انتخاب : مقام‌های ایرانی به رویترز گفته‌اند تهران فهرست‌های دقیق اهداف خود را برای پاسخ به حمله احتمالی جدید آمریکا و اسرائیل تهیه کرده است. این اهداف شامل کابل‌های ارتباطی زیردریایی و پایگاه‌های نظامی، از جمله برخی پایگاه‌های مخفی، می‌شود.
رویترز نوشت: تهدید دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، مبنی بر حمله مجدد به ایران، متحدان واشنگتن در خلیج فارس را با چشم‌اندازی نگران‌کننده روبه‌رو کرده است: جنگی دیگر که تصمیم آن در واشنگتن گرفته می‌شود و پایگاه‌های آمریکایی که برای حفاظت از این کشورها ساخته شده‌اند، ممکن است به‌جای آن، آنها را به اهداف حملات تلافی‌جویانه شدید ایران تبدیل کنند.
در ادامه این مطلب آمده: موشک‌های ایرانی که در دور قبلی درگیری‌ها پایگاه‌های نظامی آمریکا و تأسیسات انرژی کشورهای خلیج فارس را هدف قرار دادند، آسیب‌پذیری موجود در قلب ساختار امنیتی چند دهه‌ای واشنگتن را آشکار کردند. حضور گسترده نظامی آمریکا در منطقه، به‌جای بازداشتن تهران، اهدافی ثابت در اختیار ایران قرار داده و کشورهای خلیج فارس میزبان این نیروها را به نقاط فشاری تبدیل کرده است که تهران می‌تواند از آنها بهره‌برداری کند.
این چشم‌انداز در جریان کنفرانس سالانه امنیتی «گفت‌وگوی منامه» در بحرین طی آخر هفته، بر بحث‌های میان وزیران، سیاست‌گذاران و مقام‌های امنیتی سایه انداخته بود؛ در شرایطی که دولت‌ها پیامدهای دور دیگری از جنگ را برای نیروهای آمریکایی و کشورهایی که میزبان آنها هستند، بررسی می‌کردند.
اسماعیل بقائی گفت: با حداکثر احتیاط و بدبینی کامل در هر روند دیپلماتیک مشارکت می‌کنیم.
با تهدید دوباره ترامپ به اقدام نظامی، فوریت این نگرانی‌ها افزایش یافته است. ترامپ گفته است که ممکن است پس از انتخابات میان‌دوره‌ای روز سه‌شنبه، «یک عملیات کوچک دیگر خشم حماسی» را آغاز کند؛ اشاره او به عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل بود که در ۲۸ فوریه آغاز شد.
چهار مقام اروپایی گفتند آمریکا به‌اندازه کافی نیرو و تجهیزات در منطقه مستقر کرده است تا بتواند در کوتاه‌مدت به ایران حمله کند؛ احتمالا حتی از همین هفته.
یکی از این مقام‌ها که با رهبران کشورهای خلیج فارس ارتباط نزدیک دارد، گفت: «جنگ در راه است. هیچ‌کس موافق این جنگ نیست.»
بدر عبدالعاطی، وزیر خارجه مصر، نیز در کنفرانس منامه گفت دور دیگری از درگیری‌ها خطرناک‌تر و ویرانگرتر از دور قبلی خواهد بود و افزود: «این جنگ به هیچ نتیجه‌ای منجر نخواهد شد.»
تبدیل سپر دفاعی به هدف حمله
دو نفر از مقام‌های اروپایی به رویترز گفتند هرگونه حمله آمریکا احتمالا تأسیسات هسته‌ای ایران، از جمله مراکز تحقیق و توسعه، را هدف قرار خواهد داد.
یکی از مکان‌های احتمالی، سایت «کوه کلنگ» (Pickaxe Mountain) است که با برنامه هسته‌ای ایران مرتبط است؛ هرچند این مقام‌ها گفتند اقدام نظامی احتمالا تنها می‌تواند توانمندی‌های تهران را تضعیف کند و قادر به نابودی کامل آنها نخواهد بود.
مقام‌های ایرانی به رویترز گفته‌اند تهران فهرست‌های دقیق اهداف خود را برای پاسخ به حمله احتمالی جدید آمریکا و اسرائیل تهیه کرده است. این اهداف شامل کابل‌های ارتباطی زیردریایی و پایگاه‌های نظامی، از جمله برخی پایگاه‌های مخفی، می‌شود.
این راهبرد می‌تواند هزینه جنگ را فراتر از میدان نبرد گسترش دهد؛ به‌گونه‌ای که زیرساخت‌های انرژی، تأسیسات آب‌شیرین‌کن، شبکه‌های ارتباطی و اهدافی که در شهرهای خلیج فارس به‌وضوح قابل شناسایی هستند، در معرض خطر قرار گیرند.
راهبرد ایران بیش از پیش بر فرسایشی کردن درگیری متمرکز شده است: افزایش هزینه دفاع و حفظ حضور نیروهای آمریکایی، تبدیل کشورهای خلیج فارس میزبان این نیروها به نقاط فشار و استفاده از هرگونه عقب‌نشینی آمریکا به‌عنوان نشانه‌ای از ناتوانی واشنگتن در حفاظت از شرکای خود.
امیل هوکایم، مدیر بخش امنیت منطقه‌ای در مؤسسه بین‌المللی مطالعات راهبردی که برگزارکننده کنفرانس منامه است، گفت: «آنچه ایرانی‌ها واقعا به آن اهمیت می‌دهند، خروج نیروهای آمریکایی از منطقه است.»
او به رویترز گفت پیام اصلی تهران به قدرت‌های خلیج فارس این است: «شما چهار دهه برای رابطه با آمریکا سرمایه‌گذاری کردید و بعد از ۴۰ سال، آن پایگاه‌ها از شما محافظت نکردند، بلکه شما را در معرض خطر قرار دادند.»
این استدلال در هیچ‌جا به‌اندازه بحرین تأثیرگذار نیست؛ کشوری که مقر ناوگان پنجم نیروی دریایی آمریکا در آن قرار دارد و برای دهه‌ها یکی از محورهای اصلی قدرت نظامی آمریکا در منطقه بوده است.
در نزدیکی پایگاه آمریکا در منطقه جفیر، آثار حملات همچنان در فاصله چند متری مناطق مسکونی قابل مشاهده بود. سقف فلزی و بخش جلویی یک انبار در اثر اصابت پرتابه‌ها شکافته و سوخته بود و یک رادار که رو به ایران قرار داشت، یک‌سوم صفحه خود را از دست داده بود.
این خسارات واشنگتن را با پرسشی فراتر از بحرین روبه‌رو کرده است: آیا باید حضور نظامی‌ای را که برای گسترش قدرت آمریکا طراحی شده، اما در برابر حملات مستمر موشکی و پهپادی آسیب‌پذیر است، بازسازی کرد، استحکام بخشید یا به‌کلی از منطقه خارج کرد؟
در بحرین، نگرانی از تهدیدهای ایران بر شکاف‌های تاریخی و فرقه‌ای قدیمی‌تر افزوده شده است.
در سال ۲۰۱۱، اعتراضات گسترده‌ای که عمدتا از سوی جامعه شیعه هدایت می‌شد، حکومت سلطنتی سنی آل‌خلیفه را به چالش کشید. حاکمان بحرین این اعتراضات را سرکوب کردند و ایران را به دست داشتن در ناآرامی‌ها متهم کردند؛ اتهامی که تهران آن را رد کرد.
با توجه به این پیشینه تاریخی، حملات به تأسیسات آمریکا نه‌تنها حضور نظامی واشنگتن در بحرین، بلکه خود پادشاهی بحرین را که میزبان این نیروهاست، تهدید می‌کند.
یک مقام خلیج فارس به رویترز گفت: «ما عملا با بدترین سناریوی ممکن روبه‌رو هستیم.»
او پیش‌بینی کرد که آمریکا به‌زودی به ایران حمله خواهد کرد و این حمله به تلافی ایران علیه زیرساخت‌های غیرنظامی در سراسر منطقه خلیج فارس منجر خواهد شد.
یک مقام دیگر از کشورهای خلیج فارس گفت: «در نهایت، تنها یک نفر تصمیم می‌گیرد» که آیا درگیری از سر گرفته شود و شدت آن چقدر باشد.
این اظهارنظر اشاره‌ای به ترامپ بود و محدودیت قدرت کشورهای خلیج فارس برای تأثیرگذاری بر جنگی را نشان می‌داد که پیامدهای آن را خودشان متحمل خواهند شد
در پاسخ به پرسش‌های رویترز درباره این گزارش، یک مقام کاخ سفید گفت «همه گزینه‌ها» همچنان روی میز هستند و ایران با دو انتخاب «راه آسان یا راه دشوار» روبه‌روست.
او افزود: «رئیس‌جمهور ترامپ همه برگ‌های برنده را در اختیار دارد.»
هوکایم اضافه کرد: «هدف کارزار ایران، به فرسودگی کشاندن آمریکایی‌هاست، نه پیروزی در جنگ. آنها می‌توانند شما را مجبور کنند که به‌مرور انرژی، تسلیحات و پول بیشتری هزینه کنید.»
تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از جنگی دیگر
این نگرانی، کشورهای خلیج فارس را به سمت دیپلماسی سوق داده است.
مقام‌های ارشد عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان ماه گذشته در تهران با مقام‌های ایرانی گفت‌وگو کردند. عربستان سعودی اعلام کرد هدف این تلاش‌ها «جلوگیری از بازگشت تشدید نظامی» است
مقام‌های قطری نیز طی آخر هفته در تهران و دوحه دیدارهایی برگزار کردند تا از آغاز مجدد جنگ جلوگیری کنند.
انور قرقاش، مقام ارشد امارات متحده عربی، در کنفرانس منامه گفت: «امیدواریم گشایشی دیپلماتیک حاصل شود. ما واقعا نمی‌خواهیم شاهد دور دیگری از رویارویی در منطقه باشیم.»
او با این حال افزود امارات متحده عربی «برای بدترین سناریوی ممکن آماده شده است».
مقام اروپایی که با رهبران کشورهای خلیج فارس ارتباط نزدیک دارد، گفت بدبینی عمیقی درباره امکان پر کردن شکاف میان واشنگتن و تهران از طریق دیپلماسی وجود دارد و از سرگیری جنگ بیش از آنکه مسئله «آیا» باشد، به مسئله «چه زمانی» تبدیل شده است.
دیگر پرسش این نیست که آیا واشنگتن همچنان به تعهدات خود در قبال کشورهای خلیج فارس پایبند است یا خیر؛ بلکه مسئله این است که تضمین امنیتی آمریکا چه معنایی دارد، وقتی زیرساخت‌هایی که این تضمین بر آنها استوار است، خود به هدف حمله تبدیل شده‌اند.
به نظر می‌رسد ماهیت رقابت در حال تغییر است؛ رقابتی که دیگر صرفا بر سر این نیست که چه کسی می‌تواند بیشترین خسارت نظامی را وارد کند، بلکه بر سر این است که چه کسی می‌تواند برای مدت طولانی‌تری هزینه‌های جنگ را تحمل کند.
برای شرکای واشنگتن در خلیج فارس، نگرانی این است که دور دیگری از جنگ، بخش بزرگی از هزینه‌ها را بر دوش آنها بگذارد.
بخش سایت‌خوان، صرفا بازتاب‌دهنده اخبار رسانه‌های رسمی کشور است.
- وزارت حملونقل آمریکا هشدار امنیتی صادر کرد/ کشتی های تجاری از ایران فاصله بگیرند
- آمریکا به دنبال مقابله با ایران است!
- سیگنالهای مختلط آمریکا به ایران در خلیج فارس
- کنایه روحانی به اعراب منطقه: اگر ایران نبود، همه شما را صدام خورده بود/ آمریکا علیه ایران ناموفق است
- ببینید | گزارش خبرنگار الجزیره از قدرت نمایی دریایی و موشکی ایران در مقابل آمریکا
