پیشبینی رسانه اسپانیایی از بازگشت آرامش به بازار نفت/ ۵ ماه بعد از آتشبس بازار عادی میشود
تارنمای تخصصی اقتصادی «سینکو دیاس» اسپانیا گزارش داد: ترافیک دریایی در تنگه هرمز، این گذرگاه راهبردی که به کانون بحران انرژیِ تهدیدکننده جهان تبدیل شده، به محض آغاز تجاوز آمریکا و رژیم اسرائیل به ایران متوقف شد؛ زیرا شرکتهای کشتیرانی و بیمه حتی پیش از آنکه ایران اقدام تلافیجویانهای علیه کشتیها یا تاسیسات انرژی انجام دهد، خطر را تشخیص دادند. با این حال بازگشایی آن بسیار کندتر و پیچیدهتر خواهد بود، حتی اگر خوشبینانهترین پیشبینیها نیز محقق شود. اگر جنگ در خاورمیانه همین امروز پایان یابد، جهان ماهها طول خواهد کشید تا حداقل سطحی از عادیسازی در تامین نفت را بازیابد.
بر اساس گزارش این رسانه اروپایی، فعالسازی دوباره تاسیساتی که اکنون متوقف شدهاند، تعمیر آنهایی که آسیب دیدهاند و سازماندهی ترافیک دریایی همه کشتیهایی که اکنون در خلیج فارس گرفتار شدهاند—حدود ۲ هزار کشتی—زمانبر خواهد بود. همچنین در قیمت نفت و گاز همچنان یک «حق بیمه ریسک» باقی خواهد ماند که بازتابدهنده شوکی است که در دهههای اخیر بیسابقه بوده است. بازگشت کامل صنعت نفت، نه در مقیاس ماهها بلکه در مقیاس سالها سنجیده خواهد شد. قطر دیروز سه شنبه اعلام کرد که طی پنج سال آینده قادر به اجرای قراردادهای بلندمدت تامین با چین، کره جنوبی، ایتالیا و بلژیک نخواهد بود.
«خورخه لئون» تحلیلگر شرکت مشاوره ایستاد انرژی معتقد است: «اگر فردا تنگه هرمز دوباره باز شود، از نظر عرضه نفت بین سه تا پنج ماه طول میکشد تا به حالت عادی بازگردیم.»
به گفته «فاتح بیرول» مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، بسته شدن این گذرگاه دریایی اکنون به «بزرگترین تهدید تاریخ برای امنیت انرژی» تبدیل شده است. چنین شوکی تنها در سه هفته باعث افزایش ۴۵ درصدی قیمت نفت برنت و ۷۰ درصدی گاز طبیعی شده است. بازگشایی این گذرگاه راهبردی برای اقتصادهای جهان و بهویژه آمریکا فوریت دارد. «دونالد ترامپ» رئیسجمهوری آمریکا که بر بازگشایی هرمز اصرار دارد، در ماه نوامبر با انتخابات میاندورهای روبهرو خواهد شد و خطر آن را دارد که بحرانی را شعلهور کند که هماکنون نیز در جیب آمریکاییها احساس میشود؛ زیرا آنها برای بنزین و گازوئیل هزینه بیشتری میپردازند.
لئون میافزاید: «ابتدا تاسیسات تعطیل شدهاند و زمان میبرد تا دوباره تولید آغاز شود. همچنین باید زیرساختهایی که در حملات آسیب دیدهاند—مانند مجتمع گازی راس لفان قطر—تعمیر شوند. علاوه بر آن باید خلیج فارس از کشتیهایی که در آنجا لنگر انداختهاند تخلیه شود.» هر یک از این چالشها ارقام قابل توجهی دارند.
آژانس بینالمللی انرژی برآورد میکند که بیش از ۴۰ زیرساخت انرژی در ۹ کشور مختلف دچار آسیب «شدید یا بسیار شدید» شدهاند، که همین امر خود باعث تاخیر اولیه در ازسرگیری عرضه خواهد شد. آسیب واردشده به مجتمع راس لفان—بزرگترین تاسیسات گاز طبیعی مایعشده در جهان—معادل عرضه ۱۲٫۸ میلیون تن در سال است؛ رقمی که ۱۷ درصد از سطح معمول صادرات این مجتمع و حدود ۳ درصد از تولید جهانی را تشکیل میدهد. مقامات قطر پیشتر تایید کردهاند که ظرفیت صادرات گاز این کشور در بلندمدت آسیب دیده است.
شرکت مشاوره انرژی ورتکسا (Vortexa) هشدار داده است که وضعیت «از یک اختلال لجستیکی به یک کاهش ساختاری در عرضه تبدیل شده که چندین سال ادامه خواهد داشت». علاوه بر این، تاخیر در پروژههای توسعهای که در حال اجرا بودند، افزایش پیشبینیشده ظرفیت تولید جهانی گاز طبیعی مایعشده برای سال ۲۰۲۸ را به میزان ۲۸ میلیون تن در سال کاهش خواهد داد. مقامهای کویت اعلام کردهاند که این کشور حدود چهار ماه زمان نیاز دارد تا تولید خود را بازیابد.
به نوشته سینکو دیاس، طی هفته گذشته ترافیک نفتی در تنگه هرمز به طور متوسط تنها دو نفتکش در روز بوده است. جریان عبور نفت از این تنگه ۹۸ درصد سقوط کرده و فعالیت تولیدی کشورهایی مانند عربستان سعودی، کویت، عراق و امارات متحده عربی نیز کاهش یافته است، زیرا دیگر ظرفیت ذخیرهسازی ندارند. گلدمن ساکس اشاره میکند که میزان نفت انباشتهای که اکنون در نفتکشهای گرفتار در خلیج فارس شناور است از ۲۷ فوریه تاکنون ۷۴ میلیون بشکه افزایش یافته است؛ «موضوعی که نشان میدهد تولیدکنندگان خلیج فارس ممکن است به حدود ظرفیت ذخیرهسازی دریایی خود نزدیک شده باشند».
«امیلیو رودریگز-دیاز» مدیر دپارتمان علوم و فنون ناوبری و سازههای دریایی دانشگاه کادیز و متخصص امنیت دریایی معتقد است: «موضوع فقط روشن کردن موتور و حرکت کردن نیست. لازم است سیستم کنترل ترافیک دریایی بهصورت هماهنگ عمل کند.» همانطور که کنترلکنندگان ترافیک هوایی مسیر هواپیماها را مدیریت میکنند، سازماندهی ترافیک دریایی نیز ضروری است؛ وظیفهای که در تنگه هرمز بر عهده ایران و عمان است. در تنگه جبلالطارق—پرترددترین گذرگاه دریایی جهان که توسط سیستمهای کنترل اسپانیا و مراکش هماهنگ میشود—روزانه حدود ۳۰۰ کشتی عبور میکنند؛ یعنی هر پنج دقیقه یک کشتی، که دو برابر ترافیک معمول پیشین در هرمز است.
کارشناسان شرکت مدیریت دارایی Edmond de Rothschild AM نیز معتقدند: «حتی پس از حل این درگیری، برای فعالسازی دوباره تولید نفت زمان لازم خواهد بود—احتمالا یک تا دو ماه دیگر—که نشاندهنده اختلالات پایدار در عرضه نفت خام است.» تولید نفت و گاز از سر گرفته خواهد شد، اما آسیبهای ساختاری باقی خواهند ماند و تضمینی وجود ندارد که قیمتها به سطح پیش از پایان فوریه بازگردند. تحلیلگران میگویند نفت همچنان با یک «حق بیمه ریسک ژئوپولیتیکی» معامله خواهد شد؛ ریسکی که هرچه بسته ماندن تنگه هرمز طولانیتر شود بیشتر افزایش مییابد، اما حتی پس از بازگشایی نیز بهطور کامل از بین نخواهد رفت.
در پایان این گزارش آمده است: بحرانی که اکنون بزرگترین بحران عرضه نفت در تاریخ تلقی میشود، آسیبپذیری زیرساختهای انرژی خاورمیانه و خطر تمرکز بالای تولید و ظرفیت ذخیره نفت در این منطقه را آشکار کرده است.
تنگه هرمز که یکی از مهمترین گلوگاههای انرژی جهان به شمار میرود و حدود یکسوم تجارت دریایی نفت از آن عبور میکند، در هفتههای اخیر و به دنبال جنگ تجاوزکارانه آمریکایی- صهیونی و در پی تشدید تنشها در منطقه به کانون بحران تبدیل شد. در حالی که برخی رسانههای غربی از «بسته شدن کامل» این گذرگاه راهبردی سخن گفتهاند، «سید عباس عراقچی» وزیر امور خارجه ایران تاکید کرده است که «تنگه هرمز بسته نشده است». عراقچی در صفحه شخصی خود در ایکس نوشت: «توقف کشتیها بهخاطر ترس شرکتهای بیمه از جنگ انتخابی است که شما آغاز کردهاید، نه ایران. آزادی ناوبری بدون آزادی تجارت امکانپذیر نیست؛ هر دو را رعایت کنید یا انتظار هیچکدام را نداشته باشید.»
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
