آسیب جدی به ۳ عمارت در مجموعه سعدآباد
ساعت ۳:۱۱ دقیقه بامداد سهشنبه ۲۶ اسفند، وقوع انفجارهای متعدد در حریم مجموعه سعدآباد، لرزه بر تن بناهای تاریخی این نگین سبز پایتخت انداخت. شدت این انفجارها و اصابت ترکشها به حدی بوده که موج حاصل از آن، آسیبهای عمیقی را به معماری و تزئینات بیبدیل این مجموعه ۱۰۰ هکتاری وارد کرده است.
جزییات خسارات؛ از شکافهای عمیق تا تخریب تزئینات
بررسیهای اولیه کارشناسی حاکی از آن است که ۱۰۰ ساختمان موجود در این مجموعه، از بناهای کوچک اداری تا ۱۵ کاخموزه بزرگ، تحت تاثیر این حادثه قرار گرفتهاند. شکستگی گسترده شیشه دربها و پنجرهها، ایجاد ترکهای عمیق در دیوارهها و سقفها، ریزش بخشی از گچبریها و آینهکاریهای نفیس، کنده شدن دربهای چوبی اصیل و آسیب به پوشش شیروانی بناها، بخشی از این کارنامه تلخ تخریب است.
سه عمارت در وضعیت قرمز؛ آسیبهای سازهای به کاخ سبز
در این میان، سه بنای «کاخموزه سبز»، «عمارت والی» و «موزه برادران امیدوار» که در نزدیکی کانون حادثه قرار داشته، بیشترین میزان خسارت را متحمل شدهاند. در کاخموزه سبز که نگین معماری این مجموعه محسوب میشود، علاوه بر شکسته شدن لوسترهای نفیس و آسیب به تزئینات داخلی، «آسیبهای سازهای» نیز مشاهده شده که نگرانکننده به نظر میرسد.
همچنین موزههایی نظیر هنرهای زیبا، ملت، استاد فرشچیان، موزه ظروف سلطنتی و پوششهای سلطنتی نیز با آسیبهای جدی در بدنه و سقف روبرو شدهاند.
میراث در امان؛ مخازن امن از اشیاء تاریخی محافظت کردند
تنها نقطه روشن این گزارش، سلامت ۲۰۰ هزار شیء تاریخی موجود در مجموعه است. با پیشبینیهای صورت گرفته و انتقال به موقع آثار به مخازن امن و استاندارد، تاکنون هیچ گزارشی مبنی بر آسیب به اشیاء و آثار موزهای دریافت نشده و تمامی این گنجینههای ملی در سلامت کامل به سر میبرند.
نقض استانداردهای بینالمللی و نشان «سپر آبی»
این اتفاق تلخ در حالی رخ داد که مجموعه سعدآباد با دارا بودن نشان بینالمللی «سپر آبی» (نشان حفاظتی یونسکو برای اماکن فرهنگی در زمان جنگ) و رعایت تمامی استانداردهای حفاظتی ملی و بینالمللی، باید از هرگونه تعرض مصون میماند. این حادثه، عملاً آسیب به میراثی است که سالانه پذیرای بیش از ۲ میلیون بازدیدکننده داخلی و خارجی بوده و اهمیت آن با مجموع ۱۵ موزه بزرگ کشور برابری میکند.
تخریب در آستانه شکوفایی؛ باد فنا بر زحمات دولت چهاردهم
نکته حائز اهمیت اینجاست که این خسارات سنگین در حالی به بار آمده که در دو سال اخیر و در دولت چهاردهم، با عنایت ویژه رئیس جمهور و وزیر میراث فرهنگی، بودجههای کلانی صرف مرمت و احیای بناهای سعدآباد شده بود. براساس گزارشها تا پیش از این حادثه، حدود ۹۰ درصد از مشکلات مرمتی و فرسودگی بناها مرتفع شده بود و مجموعه در بهترین وضعیت حفاظتی خود قرار داشت که متأسفانه اکنون بخش مهمی از این تلاشها تحت تأثیر انفجارها قرار گرفته است.
گزارش تفکیکی آسیبها در بخشهای کلیدی
کاخموزه سبز: شکستگی عمده پنجرهها، ترکهای عمیق سازهای در سقف و دیوار، آسیب به آینهکاریها و کنده شدن دربهای چوبی.
عمارت والی: ریزش بخشی از دیوارها و سقف، آسیب به تزئینات خارجی ساختمان و شیروانیها.
موزه برادران امیدوار: تخریب ارسیها، لوسترها و ایجاد شکاف در دیوارهای بنا.
سایر ابنیه (۸۵ ساختمان): شکستگی شیشهها، کنده شدن درب و پنجرهها و آسیب به پوشش سقف.
کارشناسان میراث فرهنگی معتقدند ابعاد دقیقتر خسارات وارده پس از بررسیهای فنی دقیقتر اعلام می شود اما آنچه مسلم است، مرمت دوباره این زخمهای عمیق بر پیکره تاریخ ایران، نیازمند زمان و اعتبارات ویژهای است.
تاریخچهای از کاخ سعدآباد
کاخ سعدآباد یکی از مهمترین مجموعههای تاریخی ایران است که در شمال تهران، در منطقه خوش آب و هوای دربند قرار دارد؛ این مجموعه با وسعت ۱۱۰ هکتار، شامل ۱۸ کاخ تاریخی از دورههای قاجار و پهلوی است و به عنوان یکی از ارزشمندترین میراث فرهنگی کشور شناخته میشود.
این کاخ در دوران پهلوی دوم محل اقامت بود و دارای معماری باشکوه برگرفته از سبک نئوکلاسیک اروپایی است که زیبایی خاصی برای گردشگران خواهد داشت.
تالارهای بزرگ، فرشهای نفیس و تابلوهای هنری ارزشمند، از دیگر دیدنیهای جذاب این کاخ به شمار میرود که چشم هر گردشگری را به خود خیره میکند.
کاخ ملت یا کاخ سفید، بزرگترین و یکی از مجللترین کاخهای مجموعه سعدآباد تهران به شمار میرود، این کاخ در دوران پهلوی دوم محل اقامت بود و دارای معماری باشکوه برگرفته از سبک نئوکلاسیک اروپایی است که زیبایی خاصی برای گردشگران خواهد داشت.
تالارهای بزرگ، فرشهای نفیس و تابلوهای هنری ارزشمند، از دیگر دیدنیهای جذاب این کاخ به شمار میرود که چشم هر گردشگری را به خود خیره میکند
عید نوروز که همه سرسبزیها و زیباییهای بهاری را میتوان در تهران مشاهده کرد، این کاخ را نیز با زیباییهای خاصی که دارد نباید فراموش کرد.
کاخ سبز نیز به عنوان یکی دیگر از کاخ های زیبای این مجموعه تاریخی در دل زیباییهای شما تهران نام برد که به دلیل نمای سنگی سبزرنگ خود چنین نامگذاری شده است البته که این کاخ که در زمان رضاشاه ساخته شده است. باید این کاخها را از نزدیک دید تا بدانیم که زیباییها در دل آنها نهفته شده است.
بخش سایتخوان، صرفا بازتابدهنده اخبار رسانههای رسمی کشور است.
